- 1 Wojsko okazyjnie sprzedaje działkę w Gdyni (116 opinii)
- 2 Dolne Miasto. Pierwszy budynek w PPP (105 opinii)
- 3 Park Południowy i Jasień. Nowe plany (55 opinii)
- 4 Nowy park w centrum Gdyni aż do mariny (122 opinie)
- 5 Najem krótkoterminowy. Co może wspólnota? (218 opinii)
- 6 Jak urządzić mieszkanie na wynajem? (29 opinii)
Pytanie do notariusza. Testament i wydziedziczenie
Kwestie dziedziczenia ustawowego reguluje Kodeks Cywilny, w czwartej księdze poświęconej spadkom. Jednak są sytuacje życiowe, kiedy nie chcemy zostawiać majątku osobom, które według zawartych tam przepisów powinny po nas dziedziczyć. Jest możliwość, aby ustanowić wybranych przez nas samych spadkobierców.
- Jestem po rozwodzie i po podziale majątku. Mój syn ma obecnie 21 lat. Chciałbym aby po mojej śmierci mój majątek, włącznie z nieruchomościami, w całości odziedziczyła moja siostra lub partnerka. W jaki sposób można się zabezpieczyć, aby mój syn czy inne osoby nie rościły sobie prawa do mojego majątku po mojej śmierci?
Jaki są koszty notarialne spisania testamentu i zabezpieczenia się przed wyżej wymienioną sytuacją?
Odpowiada Adam Wasak, notariusz w Gdańsku.
Zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem, w pierwszej kolejności do dziedziczenia powołani są małżonek i dzieci. Z przedstawionego przez pana stanu faktycznego wynika, że nie jest pan obecnie żonaty oraz, że ma pan jedno dziecko. W tej sytuacji jedynym pana spadkobiercą ustawowym jest syn.
Aby zmienić ustawowy porządek dziedziczenia należy sporządzić testament. W testamencie może pan powołać do dziedziczenia po sobie dowolną osobę. Oczywiście może to być pańska siostra, a także obecna partnerka życiowa. Może pan również powołać do dziedziczenia po sobie większą liczbę osób na przykład siostrę i partnerkę po połowie. Testament można sporządzić zasadniczo w dwojaki sposób: w formie aktu notarialnego lub w formie pisemnej. Istnieją również inne formy testamentów, ale są to formy szczególne i stosowane są w określonych sytuacjach, dlatego też nie będę ich omawiał na łamach tego forum.
Przy sporządzaniu testamentu w formie aktu notarialnego notariusz zbada pańską wolę i wyjaśni jak ją prawidłowo sformułować oraz zadba o całą stronę formalną przygotowania dokumentu, tak że nie będzie Pan musiał wykazywać się żadną specjalistyczną wiedzą oraz martwić się o poprawność jego sporządzenia.
W przypadku testamentu pisemnego musi pan napisać go w całości pismem ręcznym, podpisać i opatrzyć datą. Testamentu nie można napisać na komputerze lub maszynie, a następnie tylko podpisać. Taki testament będzie nieważny. Należy mieć także na względzie, że w testamencie nie wymienia się poszczególnych składników majątkowych, a jedynie wskazuje kto i w jakim udziale ma dziedziczyć całość pańskiego majątku.
Powołanie spadkobiercy lub spadkobierców w testamencie oznacza, że tylko ta osoba lub osoby będą dziedziczyły pana majątek i nikt nie będzie mógł rościć sobie do niego prawa.
Inną kwestią jest tak zwany zachowek. Jest to - przysługujące zstępnym (dzieciom, wnukom, itd.), małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy - roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej odpowiadającej, w większości przypadków, połowie wartości udziału spadkowego, który by im przypadał przy dziedziczeniu ustawowym. W przedstawionej przez pana sytuacji takie roszczenie będzie przysługiwało pańskiemu synowi. Nie oznacza to, że będzie miał jakiekolwiek prawo do pozostawionego przez pana majątku. Będzie on jedynie mógł żądać od pana spadkobierców testamentowych zapłaty w pieniądzu połowy wartości tego majątku.
Spadkobiercę ustawowego można pozbawić uprawnienia do zachowku wydziedziczając go. Jednakże wydziedziczenie musi mieć określone w przepisach Kodeksu cywilnego podstawy. Należą do nich sytuacje, w których uprawniony do zachowku:
1) wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;
2) dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;
3) uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.
Interpretacja powyższych przesłanek należy oczywiście do testatora, należy jednak mieć ma względzie, że wydziedziczenie bez uzasadnionej przyczyny będzie bezskuteczne. Podstawa wydziedziczenia musi być w testamencie bezwzględnie wskazana.
Inną formą pozbawienia prawa do zachowku jest umowa o zrzeczenie się dziedziczenia, zawarta pomiędzy spadkodawcą i spadkobiercą ustawowym. W takim przypadku, zarówno spadkobierca, jak i jego zstępni (o ile nie umówiono się inaczej) traktowani są tak jakby nie dożyli otwarcia spadku, czyli nie uwzględnia się ich w procesie dziedziczenia. Umowa taka może mieć charakter odpłatny lub nieodpłatny. Ta forma wymagałaby jednak współdziałania i zgody pańskiego syna, co - jak rozumiem - może nie być łatwe.
Jeżeli chodzi o opłaty notarialne, to sporządzenie prostego testamentu kosztuje 50 złotych. Do tej kwoty należy doliczyć podatek VAT w wysokości 11,50 zł.
Sporządzenie testamentu zawierającego pozbawienie uprawnionego prawa do zachowku to koszt 150 złotych, powiększony o podatek w kwocie 34,50 zł.
Opłata za umowę zrzeczenia się dziedziczenia wynosi 200 złotych, wysokość podatku VAT to 46 złotych. W przypadku każdej z wyżej wymienionych czynności do podanych kwot należy doliczyć koszt sporządzenia wypisów.
![Pytanie do notariusza](https://s-trojmiasto.pl/_img/not-logo.png)
Zamierzasz kupić lub sprzedać nieruchomość, wydzielić jej część, dokonać darowizny lub spisać testament, ale masz wątpliwości co do związanych z tym formalności? Prześlij swoje pytania mailem: notariusz@trojmiasto.pl. Na pytania czytelników odpowiadać będą notariusze z Izby Notarialnej w Gdańsku. Odpowiedzi na wybrane pytania publikowane będą w Serwisie Dom portalu Trojmiasto.pl.
Opinie (44) 2 zablokowane
-
2013-08-29 10:58
należny zachowek? (4)
Myślę, że rzeczywiście zachowek ogólnie ma sens Bywają przypadki że wykorzystuje się starszych ludzi np."dobra sąsiadka" lub ktoś inny obcy ale bywa też tak że z licznych dzieci tylko jedno starannie dba o rodziców a o zachowek należy się wszystkim Zachowek-TAK ale nie tak surowe warunki wydziedziczenia
- 5 8
-
2013-08-29 13:17
darowizna (2)
A co z darowizna za zycia? tez przysluguje zachowek? czy on wgl wygasa po jakims czasie? ciagle sie pisze o testamentach. moi rodzice przepisali mi dom za zycia i mysla ze to wystarczy aby nikt nie roscil do niego praw. mam dwie siostry, ktore rowniez otrzymaly, jedna mieszkanie ( niestety bez aktu notarialnego) druga pieniadze na mieszkanie. Jezeli od darowizny bedzie zachowek to w zaden sposob nie jestem w stanie udowodnic ze one rowniez dostaly darowizny od rodzicow. co robic w takim przypadku ? I czy faktycznie ten zachowek sie nalezy? rodzice jeszcze zyja a ja wlascicielem domu jestem od 6 lat.
- 0 0
-
2013-08-29 22:22
Z tego co wiem darowiznę za życia też obejmuje zachowek Znam przykład mojej koleżanki Wyegzekwowała od brata część z darowizny jaką dostał od rodziców za ich życia , którzy teraz zmarli powołując się właśnie na darowiznę , w końcu gdyby nie darowali czegoś tam to po ich śmierci byłoby do podziału Trzeba jednak pamiętać że prawo o darowiznę załatwiamy bądż polubownie albo ewentualni spadkobiercy muszą wnieść sprawę do sądu-nie jest powiedziane że to zrobią
- 0 0
-
2013-08-31 17:23
zachowek
Po śmierci rodziców dzieci moga domagać sie zachowku w ciagu pięciu lat.
- 0 0
-
2013-08-29 22:55
uzupełnienie
Do zachowku dolicza się darowiznę uczynioną przez spadkodawcę na rzecz osoby uprawnionej do zachowku. Darowizna podlega doliczeniu niezależnie od tego, czy nadal znajduje się u osoby uprawnionej, czy też uległa zużyciu bądź zniszczeniu. Jeżeli uprawnionym do zachowku jest wnuk spadkodawcy, zalicza się na należny mu zachowek także darowiznę dokonaną na rzecz jego rodzica, czyli dziecka spadkodawcy.
Zgodnie z art. 994 Kodeksu cywilnego do wartości zachowku nie dolicza się:
drobnych darowizn (np. prezentów urodzinowych),
dokonanych przed więcej niż 10 laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób niebędących spadkobiercami bądź uprawnionymi do zachowku,
darowizn uczynionych przez spadkodawcę w czasie, gdy nie miał dzieci, chyba że darowizna została dokonana na mniej niż 300 dni przed urodzeniem się dziecka,
przy ustalaniu zachowku dla małżonka darowizn dokonanych przed zawarciem małżeństwa.- 0 0
-
2013-08-30 19:23
Znowu idiotyczna ankieta. Dlaczego nie ma opcji- Nie pogodziłbym się z tym i poszedłbym do prawnika. Przecież tak to się zazwyczaj kończy. W sądach, moi drodzy, w sądach....
- 5 0
-
2014-03-28 14:09
zachowek
Uważam to za krzywdzące dla osób, które nie chcą i mają powody, aby takiego zachowku nie było dla spadkobierców. Jeżeli mają wolę przekazania majątku określonej przez siebie grupie spadkobierców nie powinno być żadnego zachowku.
- 6 1
-
2014-04-13 14:08
zachowek (2)
"Nie popieram" zachowku, zajrzycie na stronę i poczytajcie na ten temat, niestety, ale każdy ma prawo...do jego otrzymania:/
- 2 0
-
2014-05-09 21:18
(1)
no ok a jak to jest corka jest wydziedziczona prawomocnie , walczyla o zachowk go nie dostala i uprawomocnilo sie wszystko i po 15 miesiacach urodzila dziecko i czy temu dziecku nalezy sie zachowek
- 0 0
-
2014-10-08 18:03
To zależy
Jeżeli SPADKODAWCA zmarł przed poczęciem dziecka (300 dni), to nic sie nie należy. Natomiast jeżeli jeżeli zmarł później to dziecko ma prawo dziedziczenia ( w miejsce matki, wydziedziczonej).
- 0 0
-
2014-06-24 20:55
Zachowek sie należy
- 1 0
-
2016-01-28 12:09
Dlaczego z wlasnym majatkiem nie mozna zrobic tego co sie uwaza?????
Wlascicel majatku czyli spadkodawca powinien miec tylko i wylacznie prawo do dysponowania swoja wlasnoscia i nic nikomu do tego. Jak to mozliwe ze w demokratycznym kraju narzuca mi jakas ustawa co bedzie sie dzialo z moimi pieniedzmi po smierci - to oburzajace!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
- 3 1
-
2016-11-30 09:16
Zachowek to najgłupsza rzecz wymyślona przez durne rządy tego państwa.
- 0 0
-
2017-01-09 20:14
Prawo to skłóca rodziny
- 0 0
-
2017-02-24 19:17
Zachowek
Zachowek to absurd. Jesli całe życie dorabiałam sie czegoś, to raczej powinnam mieć prawo dać to komu uważam i chcę. Niestety już znam takich w rodzinie co zacierają ręce..
- 1 0
-
2017-05-09 12:11
Wybór notariusza
Jeśli ktoś z Państwa mieszka w Tczewie, albo w okolicach to polecam kancelarię pani Cejrowskiej. Ktoś napisał, że wszyscy notariusze bazują na sztampie, kopiuj wklej, nie ta pani :) Też się długo naszukałem, pytałem wielu ludzi, każdy mówił "idź byle gdzie, wszędzie będzie to samo", a jednak mogę powiedzieć, że należę do tych szczęśliwców, którzy trafili w dobre miejsce i nie mają nic do zarzucenia swojemu notariuszowi
- 0 0
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.