- 1 Czy to pierwszy w dziejach plan Trójmiasta? (32 opinie)
- 2 Początek września, cztery lata po wojnie (27 opinii)
- 3 Kościół z dachem jak rzymskie świątynie (93 opinie)
- 4 Zabytkowy folwark doczeka się remontu? (38 opinii)
- 5 Otwórzcie drzwi i serca dla uchodźców. Z Gdańska (33 opinie)
- 6 Wojna szpiegów nad Zatoką Gdańską (99 opinii)
Od kilkunastu lat nikt tu nie zaglądał. My weszliśmy z kamerą
Zobacz, jak od środka wygląda budynek Banku Polskiego w Gdyni
Budynek dawnego Banku Polskiego to jeden z najpiękniejszych zabytków Gdyni. Dzięki uprzejmości obecnego właściciela obiektu, udało nam się zwiedzić jego wnętrza z kamerą.
Czytaj także: Luksusowy hotel w budynku po Banku Polskim
Jedna z ogólnopolskich inwestycji
Gmach przy skrzyżowaniu ul. 10 lutego i ul. 3 maja
![zobacz na mapie Gdyni zobacz na mapie Gdyni](/_img/icon_map_16x12.gif)
Budowa tego budynku była wynikiem intensywnego rozwoju Banku Polskiego w latach 20. XX wieku, spowodowanego z jednej strony inflacją w latach 1919-1923, z drugiej wzrostem gospodarczym i rosnącymi potrzebami pożyczkowymi instytucji państwowych i obywateli, w tym mieszkańców świeżo powstałej Gdyni.
Z powodu zastosowania wysokiej jakości materiałów i stosunkowo bogatej dekoracji architektonicznej, gdyński oddział należał do najdroższych realizacji projektów budowlanych Banku Polskiego. Koszt budowy wyniósł 920 tys. ówczesnych złotych. Dla porównania: miesięczna pensja wykwalifikowanego robotnika wynosiła wówczas ok. 100 zł, a pracownika umysłowego ok. 250 zł.
Ciekawa mieszanka stylów
Projektantem gdyńskiego oddziału Banku Polskiego był pochodzący z Cieszyna architekt Stanisław Filasiewicz, który zdobył wykształcenie na politechnikach w Zurychu i Lwowie. Współpracował z nim pochodzący z Warszawy architekt Tadeusz Rytarowski, który zaprojektował klatkę schodową i salę operacyjną, a także drzwi wejściowe, okucia i latarnie. Szczegółowe szkice budynku zostały ukończone w czerwcu 1927 roku, a w połowie kolejnego miesiąca zatwierdzone - z niewielkimi zmianami - przez Miejski Urząd Budowlany w Gdyni.
Stworzony przez obu fachowców gmach stanowi ciekawą kompilację kilka stylów architektonicznych. Z zewnątrz - na elewacjach - można podziwiać formy historyzujące: klasycyzmu akademickiego i neorenesansu. Natomiast w reprezentacyjnych wnętrzach - wspomnianych wcześniej klatce schodowej i sali operacyjnej - formy art déco.
W zewnętrznej architekturze gdyńskiego oddziału widoczne jest wyraźne dążenie do upraszczania form przy zachowaniu ich klasycznych źródeł, co nadaje budynkowi lekkości, ale też powagę właściwą gmachowi instytucji finansowej. Warto wspomnieć, że na samej elewacji także identyfikujemy wyraźny wpływ nowych form. W zastosowaniu dekoracyjnego, ząbkowanego fryzu wieńczącego prócz wpływów tradycji klasycznej rozpoznajemy nowe tendencje stylistyczne. Zgodnie z nurtem art déco gzyms wieńczący przywodzić może na myśl także kryształkowe i kubizujące kształty.
Symetryczna konstrukcja
Gmach ma powierzchnię 2,5 tys. metrów kwadratowych, jest trzykondygnacyjny, a jego bryła jest symetryczna względem osi przekątnej. Ze względu na umiejscowienie przy skrzyżowaniu, nadano mu rzut na planie w kształcie litery "L". Obiekt składa się z dwóch niższych skrzydeł, północnego (wzdłuż ul. 3 maja) i wschodniego (wzdłuż ul. 10 lutego), które przylegają do wyższej części centralnej. To właśnie w niej, a właściwie w podcieniu jej południowo-zachodniego narożnika usytuowano główne wejście z drewnianymi, obrotowymi drzwiami, przeznaczone dla klientów placówki.
We wschodnim skrzydle znajduje się dodatkowe wejście boczne dla pracowników, zaś w skrzydle północnym przejazd bramny, który prowadzi na przestronne, brukowane podwórze. Budynek jest w całości podpiwniczony. Częściowo został wzniesiony w konstrukcji żelbetowej, a częściowo został wymurowany z cegły pełnej. Skrzydła zostały nakryte dachem wielospadowym i płaskim, w części centralnej płaskim stropodachem, otoczonym murem attyki.
Wykonawstwo powierzono firmom w drodze przetargu ograniczonego, zastrzegając sobie prawo wyboru najkorzystniejszej finansowo oferty spośród kliku przygotowanych przez firmy dające "rękojmię należytego wywiązania się ze zaleconego zadania". Prace sztukatorskie wykonała warszawska firma "Feliks Giecewicz" należąca do rzeźbiarza Feliksa Giecewicza, profesora Państwowej Wyższej Szkoły Artystycznej w Bydgoszczy, autora dekoracji architektonicznych wielu warszawskich kamienic i rzeźb nagrobnych. Projekt instalacji oświetleniowej budynku wykonała firma "Wróblewski i Binzer, inż." z Warszawy. Skarbiec został wyprodukowany przez warszawski zakład "Gustaw Gottschalk".
Część bankowa i... mieszkalna
Układ pomieszczeń budynku został podzielony na dwie części: bankową oraz... mieszkalną. Choć dziś może wydawać się to nieco zaskakujące, przed wojną w niejednym budynku użyteczności publicznej znajdowały się mieszkania, w których zamieszkiwali jego pracownicy wraz ze swoimi rodzinami. W skład części mieszkalnej wchodził lokal dla związku zawodowego pracowników banku, pomieszczenia gospodarcze, czyli kotłownia, pralnia, piwnice i strychy, oraz mieszkanie przeznaczone dla dyrektora placówki.
Przestronny, 6-pokojowy lokal, wyposażony w kuchnię, łazienkę z wanną i stróżówkę, znajdowało się na trzecim piętrze północnego skrzydła. Z tegoż mieszkania można dostać się spiralną klatką schodową na stropodach centralnej części budynku, z którego rozciąga się imponująca panorama centrum Gdyni. Co ciekawe, murowana obudowa klatki schodowej ma kształt... latarni morskiej.
Imponująca sala operacyjna
Natomiast w skład części bankowej wchodziły następujące pomieszczenia: gabinet dyrektora, poczekalnia dla klientów, sala posiedzeń, archiwum, pokoje socjalne, łazienki z toaletami, przedskarbiec, skarbiec, wyłożona marmurem klatka schodowa oraz oczywiście zapierająca dech sala operacyjna. To monumentalne pomieszczenie zostało nakryte sklepieniami krzyżowymi, które wsparto na smukłych kolumnach i jest doskonale doświetlone. Światło dzienne wpada tutaj przez 10, wysokich na aż dwie kondygnacje, półkolistych okien.
Kształt sali operacyjnej wynikał z potrzeby zapewnienia pracownikom siedzącym parami przy biurkach oświetlenia bocznego światłem dziennym. Odległość między parami biurek wynosić miała ok. 180 cm, szerokość przejścia 150 cm. Gabinet dyrektora o przeciętnej powierzchni 30 m kw. umieszczono w ten sposób, by przez drzwi można było obserwować pracę urzędników, a jednocześni, by klienci mieli do niego dostęp bez potrzeby wchodzenia do przestrzeni biurowej.
Przemyślane umiejscowienie skarbca
Bezpośrednio do sali operacyjnej przylega "serce" dawnego banku, czyli przedskarbiec i skarbiec o powierzchni ok. 40 metrów kwadratowych. Skarbiec, w którym spoczywały oszczędności przedwojennych mieszkańców Gdyni, skonstruowano w technologii żelbetowej. Solidna konstrukcja pomieszczenia, do którego prowadziły grube na ponad pół metra, pancerne drzwi, to nie jedyne zabezpieczenie, które miało chronić przed ewentualnymi rabusiami.
Jego położenie na planie budynku określano w ten sposób, by wokół niego oraz u góry i u dołu znajdowały się mieszkania, natomiast ściany nie mogły stykać się z budynkami sąsiednimi. Warunek ten był decydujący i pozostałe pomieszczenia biurowe musiały znajdować się na pierwszym piętrze, natomiast mieszkania zajmowały parter i drugie oraz czasami trzecie piętro.
Mija 14. rok nieużytkowania obiektu
Na szczęście, budynek Banku Polskiego w Gdyni przetrwał do czasów współczesnych w niemal niezmienionym kształcie. Najpoważniejszą ingerencją, która niestety zaburzyła symetrię elewacji, była wykonana po zakończeniu II wojny światowej rozbudowa poddasza w północnym skrzydle. W tym samym czasie dokonano również niewielkiej korekty części układu pomieszczeń biurowych na pierwszym piętrze.
Dotychczas, gmach zawsze pełnił funkcję bankową i był użytkowany przez czterech gospodarzy. Od momentu wybudowania do do wybuchu wojny był nim Bank Polski, w okresie komunizmu Narodowy Bank Polski, zaś po 1989 roku Big Bank Gdański i Bank Millenium. Ostatni z wymienionych wyprowadził się stąd w 2003 roku. Od tego czasu, obiekt stoi opustoszały.
Gmach odzyska przedwojenny blask
Ok. pół roku temu właścicielem niezwykłego budynku została gdyńska firma Moderna Holding, która planuje uruchomić w nim luksusowy hotel. Zanim to jednak nastąpi, należy najpierw przeprowadzić żmudne prace konserwatorskie. Gmach wraz z działką, na której stoi, figuruje bowiem od 11 lipca 1984 roku w wojewódzkim rejestrze zabytków. Inwestor deklaruje, że z chęcią podejmie się tego zadania i przywróci budynkowi - zarówno z zewnątrz, jak i wewnątrz - przedwojenny blask.
- We współpracy z konserwatorem, chcemy zachować wnętrza i elewacje w możliwie najbardziej oryginalnej formie. Pragnę podkreślić, że nie tylko zachowamy architekturę tego miejsca. Wszystkie historyczne elementy tej nieruchomości: okna, drzwi, sztukateria czy sejf będą podlegały rewaloryzacji, czyli konserwacji bądź odtworzeniu. W międzyczasie będziemy projektowali nowe przeznaczenie wnętrz i przygotowywali się do modernizacji i przystosowaniu budynku na potrzeby hotelowe - wyjaśnia Andrzej Romanowski, przedstawiciel Moderna Holding.
Żmudna i czasochłonna praca
Przedstawiciel spółki Moderna Holding zastrzega, że prace konserwatorskie są bardzo czasochłonne, a na ich efekty trzeba będzie długo poczekać.
- Bardzo trudno jest ocenić, ile dokładnie potrwają prace konserwatorskie. Ich zakres jest niezwykle złożony. Najpierw trzeba będzie ocenić stopnień degradacji poszczególnych elementów budynku i stwierdzić, które można naprawić, a które należy wymienić w całości. Zlecimy również badania, które pozwolą ustalić pierwotny wystrój, np. kolor powłok malarskich. Ponadto, będziemy musieli od podstaw wykonać izolacje ścian piwnicznych Sądzę, że sama konserwacja, bez adaptacji do nowego przeznaczenia, potrwa ok. roku - zastrzega Romanowski.
Na koniec warto wspomnieć, że fragment działki od strony ul. 10 lutego, na której wzniesiono gdyński oddział Banku Polskiego, wciąż pozostaje niezabudowany. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza w tym miejscu zabudowę, a inwestor zamierza z tej możliwości skorzystać.
Opinie (114) ponad 20 zablokowanych
-
2017-04-22 18:11
zobaczyłem (2)
i jak nie ma na środku treningowego wora do okładania, to zupełnie nieużyteczna przestrzeń jest.
- 21 76
-
2017-04-22 20:09
ależ prostak z Ciebie :)
- 21 2
-
2017-04-23 22:02
Jako wór treningowy to chetnie ciebie bym tam powiesil.
- 1 1
-
2017-04-22 18:12
(3)
Piękne są takie wnętrza. To już prawie sto lat a wrażenie będzie robiło za kolejne sto o ile nowy właściciel nie zepsuje takiego cuda urządzając go aluminium i szkłem.
- 161 10
-
2017-04-22 20:15
Dziękuję Portalowi za relację, pokazanie detali
Mieszkam w Gdańsku i nigdy nie byłem w tym budynku - żałuję. Wnętrza - kwintesencja Art déco, dla entuzjastów tego stylu (także dla mnie) to perełka. Świetnie, że tyle elementów zachowało się w niezmienionej formie tym samym nie wymagając rekonstrukcji :)
- 28 0
-
2017-04-23 11:17
Przychodnia w Oliwie już sp.....ona choć też obietnic była masa
W. Młynarski
"Pozwólcie proszę, że do konkretów przejdę na koniec.
Okażmy serce dla tych facetów, zewrzyjmy dłonie, weźmy się w kupę,
bo w tym jest sedno, drodzy rodacy by się faceci czuli potrzebni
w domu i w pracy.
Niechaj ta myśl im wzrok rozpromienia, niech zatrą ręce,
że tyle jeszcze jest do spie*rzenia, a będzie więcej.- 2 0
-
2017-04-25 08:27
Wejście jak..
do budynku PKP przy ul. Dyrekcyjnej w Gdańsku. Tak samo ładne schody.
- 1 0
-
2017-04-22 18:22
Zabytek na miarę Gdyni, szału nie ma, d-py nie urywa. (2)
może będą klienci może nie, w każdym razie chałupy chyba nie rozwalą. Jak nie wyjdzie z hotelem, zawsze można przerobić na agencję z rurami z nierdzewki i nazwać Róża Sztormów.
- 36 171
-
2017-04-22 19:03
Brawo Moderna Holding
- 11 4
-
2017-04-25 12:26
ale urwał !!!!!!!!!!!!!!!!
- 0 0
-
2017-04-22 18:23
Jak miasto mogło dopuścic by budynek niszczał tyle lat?? (3)
- 125 29
-
2017-04-22 18:51
niszczał?
To trzeba było kupić i zainwestować....to kupa kasy żeby kupić taki budynek...gdyby miasto chciałoby inwestować w utrzymanie tego budynku to już słyszę krzyki , że lepiej sprzedać a nie pakować kasę w zabytek.....moim zdaniem styl architektoniczny zostanie zachowany i ten hotel( chociaż nie dla wszystkich) będzie cieszył oko i przynosił dochód i da pracę ludziom....
- 27 4
-
2017-04-22 22:23
Miasto nie było właścicielem. Naucz się czytać ze zrozumieniem.
- 18 3
-
2017-04-23 08:17
Jak właściciel mógł dopuścić raczej, a nie miasto
- 6 1
-
2017-04-22 18:25
Szczurek mógł wykupić i tam zrobić muzeum (5)
Teraz to będzie wnętrze dla obcokrajowców i warszawki
- 77 53
-
2017-04-22 18:43
no już.......
A jakby zrobił muzeum to sapałbyś,
po co !!???że lepiej na hotel przerobić itd.......- 14 6
-
2017-04-22 20:14
Sam mogłeś wykupić i zrobić muzeum również. A sorry, co taki robol jak ty za 8zł/h potrafi oprócz narzekania i hejtowania?
- 9 6
-
2017-04-22 21:01
Muzeum czego? (2)
- 7 3
-
2017-04-23 14:14
lotnictwa (1)
- 4 0
-
2017-04-23 14:37
hahaha "a jak będą chcieli iść do muzeum lotnictwa.." itd.
- 1 1
-
2017-04-22 18:26
pamiętam jak w latach 90 tAM sie chodzilo nagrywać gry na Commodore (2)
Kosztowało to ok 2 złotych za jedna grę na dyskietce.
- 38 10
-
2017-04-22 20:18
do banku?
- 8 0
-
2017-04-22 21:02
Pogwizdalo ci się
Z tzw domem kolajarza, dzisiaj sąd.
- 22 0
-
2017-04-22 18:34
Byłem tam jak byłem maly. Ze wszystkich oddziałów musieli zamknąć właśnie ten. (2)
Hańba powojennym architektom, że wypieli się na ten styl.
Hotelem ma być? Ogromne przeróbki wnętrz. Ogromne dodawanie łazienek. Nie wiem, czy mi się to z podoba.- 100 12
-
2017-04-22 21:25
Lepsze to niż gdyby dalej niszczał. ... (1)
.... żaden bank jak widać nie był zainteresowany.
- 6 1
-
2017-04-23 22:05
To zle ze organizacje finansowe nie sa zainteresowane
zainvestowaniem tam i otwarciem swoich uslug.
- 0 0
-
2017-04-22 18:38
(2)
moja mama była tam kasjerką, z rozrzewnieniem wspomina swoją pierwszą posadę...
- 65 7
-
2017-04-22 22:31
(1)
Mój ojciec też pracował w tym banku i
- 10 0
-
2017-04-23 22:05
Moj tez. Ale przed wojna.
- 1 0
-
2017-04-22 18:39
trzymam kciuki za Modernę (5)
- 60 15
-
2017-04-22 19:04
i za Adama (3)
- 0 3
-
2017-04-22 23:15
i Tuska (2)
- 0 3
-
2017-04-24 13:48
ja za kota i kto podskoczy (1)
- 2 0
-
2017-04-25 10:41
Kto podskoczy?
Stawiam na Antka...
- 0 0
-
2017-04-23 23:55
A ja nie.
- 1 0
-
2017-04-22 19:22
Czemu nie weżmiecie Prezesa Kurskiego i nie wejdziecie do starej (5)
siedziby TVP na Sobótki we Wrzeszczu?
Ciekawe co tam jeszcze jest i do czego się nadaje,
a ochrona , która tam pilnuje od prawie 20 lat ile kosztowała TVP?- 77 8
-
2017-04-22 20:27
tam są tajne akta (3)
ze smoleńska i z katastrofy UFO w Gdyni
- 18 7
-
2017-04-22 21:48
Poszukaj na yt są filmiki, ktos tam wlazł i nagrał obraz (1)
nędzy i rozpaczy.
- 14 0
-
2017-04-23 01:13
mam moje własne zdjęcia sprzed 6 lat. Czarna rozpacz choć wtedy jeszcze dużo pięknka było
- 5 0
-
2017-04-22 23:16
i papiery na Tw. Oskar
- 3 1
-
2017-04-23 00:37
sprostowanie
Kurski rządzi rok, o zrujnowanej siedzibie na Sobótki mówi się od wielu lat
- 8 6
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.