- 1 Ranking pierogarni w Trójmieście (37 opinii)
- 2 Coraz więcej sposobów na napiwek (185 opinii)
- 3 Jemy na mieście: Aichi (dobrze) Gotuje (72 opinie)
- 4 Psiorbet, tatar lub psierogi. Menu dla psów (188 opinii)
- 5 Azjatycki Market na Ulicy Elektryków (40 opinii)
- 6 Za tym teraz szaleje kulinarny internet (27 opinii)
Okiem dietetyka: czy unikać kawy?
Okiem Dietetyka to cykl tekstów o tym, jak i gdzie zjeść zdrowo w Trójmieście. Porady przygotowuje dietetyk Viola Urban. W tym odcinku odpowie na pytanie, czy unikać kawy. Ostatnio pisała o diecie surowej i obróbce termicznej, a za dwa tygodnie opowie o wpływie diety na zaburzenia nastroju.
Rzecz jasna, cały czas rozważamy kawę jako napar z samych ziaren, a nie deser zawierający cukier lub syrop smakowy, tłuste mleko, bitą śmietanę i czekoladę. Nie traktujmy kawy jako pretekst do zjedzenia dodatkowego deseru, bo wówczas jej korzystne działanie nie będzie miało miejsca.
Składniki kawy
Kawa zawiera w swoim składzie mnóstwo substancji aktywnych biologicznie. Do najbardziej znanych należy kofeina. Zawartość kofeiny w kawie zależy od wielu czynników, np. rodzaju ziarna, sposobu parzenia i oczywiście ilości kawy, jakiej użyjemy do przygotowania naparu. Kofeina w rozsądnych dawkach działa korzystnie, jednak nadużywana może wywoływać liczne skutki uboczne oraz uzależnienie.
W kawie znajdziemy również liczne przeciwutleniacze, czyli substancje, które neutralizują szkodliwe dla naszego zdrowia wolne rodniki. Najbardziej popularny z nich jest kwas chlorogenowy. To właśnie ten związek odpowiada za spowolnienie podnoszenia się poziomu glukozy we krwi po posiłku oraz wzrost wrażliwości tkanek na insulinę. Chociaż kawa zawiera naprawdę dużo tego składnika, niektóre osoby sięgają po czysty kwas chlorogenowy w formie suplementu diety. Szacuje się, że osoby, które nie piją kawy lub piją ją okazjonalnie, spożywają dziennie około 100 mg tego związku, natomiast zagorzali kawosze każdego dnia dostarczają sobie nawet 2000 mg tej substancji.
Nadwrażliwość na kofeinę
Pisząc o kawie nie można zapomnieć o osobach, które wykazują nadwrażliwość na działanie kofeiny. Niektóre posiadają gen, który objawia się gorszą tolerancją tego alkaloidu w diecie. Osoby te produkują mniejszą ilość enzymów, które rozkładają kofeinę, przez co jej okres półtrwania się wydłuża. Nie zaleca się im picia dużej ilości kawy, ponieważ działa to na ich organizm negatywnie, powodując objawy przedawkowania kawy już przy niewielkich dawkach. Podobne zjawisko obserwujemy u kobiet w ciąży oraz przyjmujących antykoncepcję hormonalną.
Rzecz jasna nie trzeba wykonywać badań genetycznych, aby stwierdzić nadwrażliwość na kofeinę. Wystarczy bacznie obserwować organizm po spożyciu kawy czy yerba mate. Jeśli występuje kołatanie serca, wydłużona reakcja nadmiernego pobudzenia i trudności z zasypianiem nawet po kilku-kilkunastu godzinach po jej spożyciu, lepiej zrezygnować z przyjmowania kawy, stosować wyłącznie małe dawki lub sięgnąć po kawę bezkofeinową.
Kawa a choroby serca
Kofeina krótkoterminowo rzeczywiście podnosi ciśnienie krwi, jednak u osób, które piją ją regularnie, zachowując przy tym odpowiednie dawki jednorazowe oraz przerwy między nimi, tolerancja na działanie kofeiny zwiększa się. Właśnie dlatego osoby, które piją kawę sporadycznie, bardziej odczuwają skutki jej picia poprzez wzrost ciśnienia krwi.
Polskie Towarzystwo Nadciśnienia Tętniczego w prewencji tego schorzenia zaleca stosowanie diety DASH. U osób, które regularnie piją kawę, nie ma potrzeby, by z niej rezygnować. Ważniejsze jest stosowanie zbilansowanej diety bogatej w błonnik oraz potas i redukującej spożycie sodu (czyli soli), alkoholu oraz nasyconych kwasów tłuszczowych. Bardzo ważne jest utrzymanie prawidłowej masy ciała, regularna aktywność fizyczna i rezygnacja z palenia tytoniu. W zaleceniach American Heart Association nie ma wytycznych, które nakazywałyby rezygnacje z kawy przez osoby, które kawę piły od dawna. Bardziej kluczowe dla zdrowia układu sercowo-naczyniowego są inne czynniki.
Kawa a cukrzyca typu 2
Tak jak już wspomniałam, zawarty w kawie kwas chlorogenowy poprawia metabolizm glukozy, a co za tym idzie, zmniejsza ryzyko powstawania insulinooporności oraz cukrzycy w przyszłości.
Rzecz jasna chodzi tutaj o kawę czarną, bez dodatku mleka, cukru, śmietanki i bez ciasteczka do kawy. Warto włączyć rytuał picia czarnej kawy w ciągu dnia, aby poprawić wrażliwość insulinową. Połączenie diety o niskim indeksie glikemicznym, aktywności fizycznej i picia czarnej kawy jest jak najbardziej wskazane dla wszystkich, a w szczególności osób z obciążeniem rodzinnym i nadmierną masą ciała.
Kawa a demencja starcza i choroby neurodegeneracyjne
Okazuje się także, że kawa poprawia krążenie krwi, a co za tym idzie ukrwienie tkanki nerwowej. W perspektywie długofalowej zdolności poznawcze osób, które spożywają kawę są większe. Według badań kofeina ma działanie neuroprotekcyjne, wynikające z blokowania receptora adenozyny, a to z kolei powoduje wzrost stężenia serotoniny w obrębie ośrodkowego układu nerwowego. Pozytywny skutek mogą też mieć substancje, które zmniejszają ryzyko cukrzycy typu 2, a ta z kolei koreluje dodatnio z chorobami neurodegeneracyjnymi.
Warto w tym momencie zaznaczyć, że rzekome wypłukiwanie magnezu przez kawę jest dyskusyjne. Owszem, kawa działa moczopędnie, a co za tym idzie stymuluje utratę substancji mineralnych. Niemniej jednak osoby, które piją kawę regularnie już nie mają tak silnej reakcji. Diuretyczne działanie kawy jest szczególnie zauważalne u osób, które piją kawę okazjonalnie.
Kawa w sporcie i odchudzaniu
Kawa od lat cieszy się dobrą opinią w sporcie, zwłaszcza w sportach wytrzymałościowych, takich jak biegi długodystansowe czy kolarstwo. Kofeina podana przed wysiłkiem fizycznym pomaga uwalniać zapasy energetyczne z komórek. Podobnie jak adrenalina wydzielana podczas wysiłku fizycznego, tak kofeina zawarta w kawie, herbacie i yerba mate powoduje wzrost dostępności energii do wysiłku fizycznego, ponieważ nasilają procesy glikogenolizy i lipolizy. Podczas odchudzania warto zatem wypić kawę przed treningiem, aby korzystać z zasobów skumulowanych w tkance tłuszczowej bardziej efektywnie.
Ile kaw dziennie powinniśmy wypijać?
Według wytycznych Instytutu Żywności i Żywienia, dzienna podaż kawy może wynosić od dwóch do czterech filiżanek dziennie, jednak ilość kawy, jaką wypijamy powinna być uzależniona głównie od tego, jaką dawkę dobrze tolerujemy. Jeśli odczuwamy symptomy nadwrażliwości lub złe samopoczucie po spożyciu, powinniśmy ją ograniczać. Jeśli kawa poprawia nam nastrój i wykazuje pozytywne działanie, pijmy na zdrowie.
Musimy jednak zachować pewien zdrowy rozsądek. W kawie (zwłaszcza mocno palonej) znajdują się też substancje mniej korzystne dla zdrowia (np. diterpeny i akrylamid). Chociaż kawa może być biała albo czarna, warto wiedzieć, że żaden produkt spożywczy nie jest idealny i kluczowe w tym wszystkim jest zachowanie balansu oraz umiarkowania.
O autorze
![autor](https://s-trojmiasto.pl/zdj/redaktorzy/bacbc507322ba65c9a6a86fa46065efa.jpg)
Viola Urban: na swoim blogu OkiemDietetyka.pl tworzy od 6 lat. Z zawodu dietetyk, z zamiłowania poszukiwacz nowych smaków, z doświadczenia redaktor serwisów poświęconych kulinariom i zdrowemu stylowi życia. Lubi inspirować do lepszego jedzenia i podejmowania świadomych wyborów. W wolnych chwilach biega i szuka dobrego jedzenia na mieście. Pisze do cyklu Okiem Dietetyka.
Opinie (71) 6 zablokowanych
-
2018-11-20 10:38
Brakuje tylko jednej rzeczy (3)
Sposobu parzenia - to od niego uzależniona jest głównie ilość kofeiny. Większość pije czarny muł dlatego popularne są wszelkie latte, żeby ukryć gorycz "kawy".
Polecam kawiarki lub przelew.- 34 6
-
2018-11-20 15:23
Nie oceniaj większości pijących kawę z perspektywy przyzwyczajeń swojej mamusi.
- 8 5
-
2018-11-20 17:31
Tylko kawa z ekspresu
- 5 2
-
2018-11-21 08:46
Przelewowa szmira
Kawa z ekspresu przelewowego to jeden z gorszych szajsów zaraz po rozpuszczalnej. Dobry ciśnieniowy ekspres kolbowy lub porządna kawiarka ( nie taka z netto czy lidla). Do tego oczywiście odpowiednia kawa, a nie najtańsza w promocji.
- 5 1
-
2018-11-20 10:46
kawa to napój bogów! (2)
ma same zalety!
- 26 6
-
2018-11-20 17:04
Np. kamień na zębach, wypłukiwanie magnezu
i uzależnienie psychiczne, które wykazuje 80% dorosłej populacji
- 7 10
-
2018-11-21 09:25
Chodzi o inne przelewy
- 2 0
-
2018-11-20 10:49
Co znaczy - filiżanka kawy (7)
Jaka miarą mierzyć filiżankę? Powinna być podana ilość kawy w gramach. Filiżanka filiżance nie równa.
Proszę autorkę o uzupełnienie informacji ile kaw dziennie można wypić, dopisujac do pojęcia filiżanki ilość kawy w niej zawartej.- 45 9
-
2018-11-20 12:09
(3)
nie tylko - filiżanka 'amerykańskiej' kawy?
jak wiadomo najbardziej zdrową formą pitej kawy jest włoskie espresso, bo składniki szkodliwe zawarte w kawie nie są 'wypłukiwane' czy aktywowane dzięki krótkiemu kontaktowi z wodą- 3 3
-
2018-11-20 14:15
o czym ty piszesz? (2)
wszystkie kawy robi się na bazie espresso
americano to podwójne espresso z dodatkiem wrzątku- 3 3
-
2018-11-21 09:16
jezuofiaro przemysłu gumowego (1)
nie słyszałes o maszynkach przelewowych z filtrem? to jest kawa amerykańska
- 1 2
-
2018-11-21 11:05
minusujacy pacanie dalej epatuj swoja ignorancją, zamiast sprawdzić jak Amerykanie robią kawę w domach czy barach
- 1 1
-
2018-11-20 15:11
(1)
Filiżanka jako miara kuchenna to zazwyczaj 150 ml.
- 5 1
-
2018-12-04 07:49
Hehe, nie o to chodzi
Do firanki 150ml możesz wsypać różną ilość kawy. O tą ilość właśnie chodzi. O gramaturę, moc inaczej.
- 0 0
-
2018-11-25 18:34
porcelana
Sposób podania kawy ma mega ważne znaczenie. Nawet najlepsza w szklance nie zrobi efektu , a najgorsza w porcelanie przedwojennej też nie
- 0 0
-
2018-11-20 10:52
Czyli można było bez reklamy kawiarni ? (1)
można.
- 15 6
-
2018-11-21 09:26
Jest reklama dietetyka
- 0 0
-
2018-11-20 11:05
Zapytajcie Ani. Ona wie wiecej od Chucka Norrisa.
- 10 2
-
2018-11-20 11:05
Fajnie
"podaż kawy może wynosić od dwóch do czterech filiżanek dziennie"
Niestety jednej filizanki nie można. Minimum to dwie- 37 0
-
2018-11-20 11:21
We Wrzeszczu zrobiło się małe zagłębie kawy na Wajdeloty (8)
Fukafe, Motto, Kurhaus, Kawana, Nieczapla
i na Browarze Cz Kawka
wszyscy serwują kawę z najwyższej półki do wyboru i do koloru.- 20 5
-
2018-11-20 11:34
Typowa bolączka polskiej mikroprzesiębiorczości. (5)
Otworzy sie kawiarnia na jednej ulicy, zaraz mamy cztery. Otworzy się apteka, zaraz mamy cztery. Otworzy się warzywniak, zaraz mamy cztery.
I potem dziwić się że to pada.- 10 6
-
2018-11-20 11:39
A co tam padło? (3)
Wszystko istnieje od kilku lat.
To właśnie szeroka oferta lokali powoduje że ludzie chcą przyjść, bo mają wybór. Różne koncepcje, różne oferty, jak gdzieś nie ma miejsca to może znajdziesz je w lokalu obok, jak jeden jest zamknięty to nie odchodzisz z kwitkiem tylko idziesz do innego.- 18 0
-
2018-11-20 15:11
(2)
Na Wajdeloty to padły - Knodel i Szarpanina.
- 3 3
-
2018-11-20 15:45
bo nie mieli kawy w ofercie?
padł też mięsny, lumpeks, spożywczy, solarium i odzieżowy
- 8 0
-
2018-11-21 09:47
Knodel i Szarpanina może to wina właścicieli i miejsca
Jedzenie praktycznie śmieciowe, niesmaczne, przygotowywane w tragicznych warunkach sanitarnych, kiepska obsługa, smród i brud.
A wszystko w kosmicznych cenach jak na miejsce i jakość.- 1 0
-
2018-11-21 13:13
nie wiem czy znasz pojecie synergii
nie bez powodu ulice 'restauracyjne' przyciągają więcej klientów na lokal niż pojedyncza restauracja na uboczu
nie bez powodu tworzą się ulice z restauracjami konkretnej kuchni międzynarodowej czy całe dzielnice (np. Chinatown)
bolączką polskiego biznesu jest chciwość - czyli oferowanie byle czego za wysoką cenę - dobre oferty bronią się same- 3 0
-
2018-11-20 17:10
Bo na Wajdeloty (1)
Jest zagłębie hipsterów. A hipster jak wiadomo nie istnieje bez kawy
- 7 4
-
2018-11-20 23:30
raczej bez ajfona
- 4 0
-
2018-11-20 11:46
Dopiero 7-ma kawa wypita w ciągu dnia szkodzi (6)
ale jest na to sposób, parzymy 7-ma kawkę, wylewamy ją, parzymy 8-smą kawkę i te z zadowoleniem pijemy
- 79 2
-
2018-11-20 15:42
kawa szkodzi wyłącznie w sytuacji
kiedy spadnie nam na głowę w 50kg worku
- 16 0
-
2018-11-20 15:56
jak siedzę w domu to wypijam spokojnie 8 kaw (3)
4 razy po dwie ok 250ml, piję po dwie zanim ekspres przejdzie w st-by, odrobina cukru i troszeczkę mleka musi być - w odpowiednich proporcjach podkreślają smak kawy, czarnej nie ruszę. Zdarza się że łyknę jeszcze 9 kawe do filmu przed snem tak po 23. kilo kawy ziarnistej starcza mi na 2 tygodnie, żona trochę pomaga ale ona max 2-3 dziennie. Profilaktycznie biorę magnez żeby powieki nie latały - który łykając popijam kawą - a jak.
- 3 4
-
2018-11-20 18:02
Fuj (1)
nigdy nie zrozumien, jak można pić kawę z mlekiem i z cukrem
- 3 5
-
2018-11-21 12:41
Z mlekiem, kardamonem, "prądem"....
....po co się ograniczać? Kawa daje tyle możliwości. Gdyby nie moje problemy z pikawą piłabym kawusie co chwila. Czarną, latte, podwójną, małą, dużą, długą, krótką, grubą, chudą....i co tam tylko człowiek wymyśli.
- 2 0
-
2018-11-21 13:47
Blllleeeee!!!
Kawa z cukrem i mlekiem to jak whisky z sokiem porzeczkowym.
- 1 2
-
2018-11-25 18:35
porcelana
heh nie no to już za dużo. Mała czarna 120ml ,standardowy wymiar , iośc max 3 ;]
- 0 0
-
2018-11-20 12:38
A gdzie w ankiecie odpowiedź: piję okazjonalnie? (1)
Pijam kawę raz lub dwa na tydzień, najczęściej w weekend po obiedzie, więc nie łapię się w ankiecie.
- 13 8
-
2018-11-20 13:10
Pytanie dotyczy "dziennego" picia kawy, czyli na dobę
Okazjonalnie by pasowało, gdyby było pytanie: jak często pijesz kawę?
- 5 2
-
2018-11-20 13:48
Tylko
Zielona herbata
- 10 18
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.