- 1 Nowe lokale: od skrzatów po Portugalię (108 opinii)
- 2 Lubisz kawę? Odwiedź ten festiwal (60 opinii)
- 3 Ranking pierogarni w Trójmieście (58 opinii)
- 4 Coraz więcej sposobów na napiwek (306 opinii)
- 5 Psiorbet, tatar lub psierogi. Menu dla psów (194 opinie)
- 6 Jemy na mieście: Aichi (dobrze) Gotuje (72 opinie)
Okiem dietetyka: o interakcji składników słów kilka
Okiem Dietetyka to cykl tekstów o tym, jak i gdzie zjeść zdrowo w Trójmieście. Porady przygotowuje dietetyk Viola Urban. W tym odcinku pisze o tym, w jakie reakcje wchodzi ze sobą żywność. Ostatnio radziła, jak schudnąć przed sylwestrem, a za dwa tygodnie opowie o jasnych i ciemnych stronach mody na bycie fit.
W świadomości wielu z nas funkcjonuje silne przekonanie, że pomidorów i ogórków nie powinno się łączyć. Przesąd ten, kiedy powstał, był prawdopodobnie małym problemikiem, ale efekt kuli śnieżnej zrobił z tej informacji zdecydowanie za dużą aferę. O genezie tego przykładu opowiem w dalszej części artykułu, w którym poznasz więcej przykładów interakcji między produktami.
Czy płatki owsiane z mlekiem to dobry pomysł?
Płatki na mleku to jedno z połączeń składników, do którego mało kto potrafi się przyczepić, bo wygląda na całkiem zdrową bazę śniadania. Są węglowodany złożone, jest błonnik, jest białko i - co najważniejsze - wapń. Ogromna szkoda, że przykład pomidorów i ogórków jest tak bardzo popularny, a to, co tak naprawdę może być dla nas istotne - nie.
![Owsianka - dlaczego warto ją jeść?](https://s-trojmiasto.pl/zdj/c/n/2/3409/150x100/3409887__kr.webp)
Bogate w kwas fitynowy płatki owsiane wiążą wapń zawarty w nabiale w znaczny sposób ograniczając jego wchłanianie. Dotyczy to zarówno wapnia naturalnie występującego w nabiale jak i produktach mlekozastępczych takich jak napoje sojowe czy migdałowe wzbogacane w wapń. Jeśli zatem zjadacie owsiankę na mleku po to, aby dostarczyć wraz z dietą wapnia, to weźcie pod uwagę fakt, że większość tego składnika zwyczajnie nie będzie miała możliwości się wchłonąć. Z punktu widzenia odżywiania, lepiej zjeść owsiankę na wodzie z dodatkiem masła orzechowego lub orzechów i owoców, a w następnym posiłku wypić szklankę bogatego w wapń napoju.
Jako ciekawostkę dodam, że poza kwasem fitynowym na wchłanialność Ca negatywnie wpływają także szczawiany (obecne w dużych ilościach w szpinaku i botwince) oraz kwasy uronowe (szeroko rozpowszechnione w wielu roślinach). Do związków, które silnie ograniczają biodostępność wapnia należą też produkty zasobne w taniny takie, jak kawa, mocna herbata i cierpkie wino.
Oczywiście nic się nie wydarzy, jeśli będziesz łączyć te składniki diety. Niezdolne do wchłonięcia kompleksy wapniowe zostaną wydalone z organizmu. Musisz jednak pamiętać, że w perspektywie długofalowej może to prowadzić do zmniejszenia gęstości kości. Biała bagietka z samym serem od dawien dawna promowana przez Francuzów to wcale nie najgłupszy pomysł w kontekście biodostępności wapnia. Nie powinniśmy notorycznie dosypywać otrębów do jogurtu, bo one tam nie są do niczego potrzebne.
"Jem mięso, a wciąż mam niedobory żelaza. Dlaczego?"
O potencjalne niedobory żelaza zazwyczaj posądza się diety wegańskie i wegetariańskie. Rzadko jednak mówi się o żywieniowych przyczynach niedoboru żelaza u osób, które stosują dietę konwencjonalną. Okazuje się bowiem, że istnieje wiele czynników, które zaburzają wchłanianie żelaza oraz tych, które powodują wzrost jego przyswajalności. W zależności od tego, czy zależy nam na podwyższeniu czy obniżeniu biodostępności żelaza w diecie, możemy sięgnąć po te pierwsze lub drugie.
Na przyswajalność żelaza negatywnie wpływają między innymi:
- garbniki zawarte w winie - jeśli masz anemię, nie pij czerwonego wina do mięsnych potraw, nie używaj też wina do gotowania ani marynowania mięsa;
- taniny z herbaty i kawy - nie popijaj posiłków kawą ani herbatą, lepiej zastąp je wodą;
- polifenole z roślin strączkowych - chociaż strączki należą do wartościowych składników diety, to dodawanie ich do potraw, które mają stanowić źródło żelaza nie jest najlepszym pomysłem - polifenole w nich zawarte wiążą metale ciężkie, w tym także żelazo;
- kwasy fitynowe obecne w wielu ziarnach - podobnie jak w przypadku wapnia, kwas fitynowy wiążę żelazo uniemożliwiając efektywne wchłanianie tego składnika.
Dla równowagi zaserwuję wam kilka skutecznych trików na poprawienie wchłanialności żelaza. W przypadku zdiagnozowanych niedoborów warto łączyć czerwone mięso z produktami zasobnymi w witaminę C. Może to być surówka z papryki, kiszona kapusta, gotowane na parze ziemniaki z natką pietruszki albo lemoniada do popijania.
Co z tym ogórkiem?
Cała historia o potencjalnie "śmiercionośnej" sałatce na bazie pomidorów i ogórków wzięła się z właściwości askorbinazy. Askorbinaza jest enzymem rozkładającym witaminę C, który występuje w wielu owocach i warzywach. Paradoksalnie często jest obecna w bogatych w witaminę C produktach, ale zupełnie nie przeszkadza im to w dostarczaniu aktywnej formy witaminy C do organizmu. Nie ma więc się czego bać, chyba że do każdego kiwi, każdej pomarańczy i każdej porcji natki pietruszki dodajesz ogórki.
Nawet jeśli bardzo lubisz ogórki i dodajesz je do wszystkiego, to możesz dezaktywować enzym rozkładający witaminę C za pomocą potraktowania pokrojonego ogórka kwaśnym sosem (np. vinaigrette) lub użyć ogórków marynowanych lub kiszonych, w których askorbinaza nie jest aktywna. Możesz oczywiście unikać połączenia bogatych w askorbinazę ogórków z zasobnymi w witaminę C owocami i warzywami, ale naprawdę nie musisz się bać niedoborów. Niedobory witaminy C praktycznie nie występują w dzisiejszych czasach, a utleniona forma kwasu askorbinowego nie stanowi najmniejszego problemu. Jedzmy sałatkę grecką na zdrowie!
A co z lekami?
Interakcja składników żywności to temat rzeka. Tutaj nie mamy możliwości omówienia każdej interakcji osobno, ale muszę wspomnieć też o tym, że nie tylko składniki pożywienia wchodzą ze sobą w interakcję. Czasami składniki pożywienia wzmacniają lub obniżają działanie leków i powinniśmy o tym pamiętać. Większość ulotek leków ogranicza się do zapisu, że lek należy popijać wodą. Rzadko informuje się nas o tym, że to, co jemy wpływa na działanie leków.
Niektóre przykłady interakcji leków z żywnością:
- zażywanie lewotyroksyny (u osób z niedoczynnością tarczycy) wraz z posiłkiem bogatym w wapń i błonnik mocno ogranicza wchłanianie leku. Osoby przyjmujące ten lek nie powinny jeść na śniadanie ani nabiału, ani pełnego ziarna;
- bardzo popularny podczas przeziębień imbir wchodzi w interakcję z salicylanami. Salicylany stanowią częsty składnik leków stosowanych wspomagająco w przeziębieniach i grypie. Stosowanie równocześnie aspiryny i dużej ilości naparów z imbirem może powodować nadmierną aktywację składników aktywnych leków;
- popijanie sokiem grejpfrutowym leków obniżających ciśnienie może spowodować ich nadmierną aktywację i obniżenie ciśnienia krwi do wartości zbyt niskiej;
- z oczywistych względów nie wolno też popijać leków kawą, mocną herbatą i alkoholem.
Oczywiście nikt nie zachęca was do stosowania diety niełączenia składników, ponieważ jest to zbyt dużym nadużyciem, aczkolwiek w przypadku przyjmowania leków i problemów z odżywieniem musimy zwracać szczególna uwagę na ten aspekt. Odpowiednie łączenie składników może nam pomóc lepiej przyswajać składniki diety i zapobiec niedoborom.
O autorze
![autor](https://s-trojmiasto.pl/zdj/redaktorzy/bacbc507322ba65c9a6a86fa46065efa.jpg)
Viola Urban: na swoim blogu OkiemDietetyka.pl tworzy od 6 lat. Z zawodu dietetyk, z zamiłowania poszukiwacz nowych smaków, z doświadczenia redaktor serwisów poświęconych kulinariom i zdrowemu stylowi życia. Lubi inspirować do lepszego jedzenia i podejmowania świadomych wyborów. W wolnych chwilach biega i szuka dobrego jedzenia na mieście. Pisze do cyklu Okiem Dietetyka.
Opinie (50) 1 zablokowana
-
2017-11-21 06:06
ogórka nie można jeść równocześnie z pomidorem! (6)
- 3 20
-
2017-11-21 07:29
można, tylko trzeba odkroić kawałek ogórka (2)
- 3 3
-
2017-11-21 08:02
który kawałek? (1)
- 4 1
-
2017-11-21 10:50
Ten na dole.
- 12 1
-
2017-11-21 11:12
Oczywiście, że można...
- 3 1
-
2017-11-21 16:17
słyszałem, że tylko nie można
jednocześnie wkładać do gęby
- 2 0
-
2021-08-18 13:56
ogór
można i ze śmietaną i cebulką :)
- 0 0
-
2017-11-21 07:56
(2)
Żołądek to nie San Francisco
- 10 3
-
2017-11-21 14:13
to Yokohama
- 3 0
-
2017-11-24 23:15
Żołądek jest jak Las Vegas - przyjmie wszystko ;)
- 1 0
-
2017-11-21 08:01
(7)
Nie rozumiem fenomenu jedzenia zamrożonych owoców (zdjęcie z borówkami). Niech mi to ktoś wytłumaczy. Owszem, ładnie wyglądają na zdjęciach, ale jak to jeść???
- 6 9
-
2017-11-21 08:27
A dlaczego mrożonych ?
Nie trzeba jeść mrożonych, można kupić świeże lub jeść w sezonie.
- 6 0
-
2017-11-21 08:59
A może to pleśń a nie szron? ;)
- 2 3
-
2017-11-21 09:46
Jak nie chceszto mozesz kupowac w słoikach peklowane. (1)
- 3 1
-
2017-11-21 14:13
wolę kiszone
- 1 0
-
2017-11-23 20:48
Jeśli owsianka wiąże wapń, to może lepiej, żeby wyżyła się na mleku z talerza niż wchłaniała go z naszych kości?
- 0 1
-
2017-11-23 20:52
(1)
Ktoś kiedyś napisał, że na świecie istnieją trzy gatunki, które chorują na osteoporozę: człowiek, pies i kot domowy. Żadne inne zwierze nie pije mleka w wieku dojrzałym... i to cudzego.
- 0 1
-
2017-12-05 10:31
Żadne inne nie mieli też ziaren zbóż na mąkę. Żadne inne nie chodzi w butach. Mogę takich argumentów z d jak twój wymieniać bez końca.
- 1 0
-
2017-11-21 08:58
Jak tak patrzę na te zdjęcia to mam ochotę na KFC... (4)
Mięso to jest podstawa diety zdrowego czlowieka.
- 9 22
-
2017-11-21 09:00
(2)
Mówisz o mięsie i masz ochotę na KFC? Pomieszanie z poplątaniem...
- 8 1
-
2017-11-21 09:08
(1)
W KFC na pewno lepsze niż w McD, gdzie masz psa zmielonego z budą. W KFC jest bardzo dobre mięsko, do tego naturalna panierka bez chemii, smażona na oleju, który wymieniany jest co 5 minut.
- 3 13
-
2017-11-21 14:11
co 5 minut?
fantasta
- 6 0
-
2020-10-14 11:23
Mięso?
Mięso to podstawa diety dużych drapieżników. Człowiek nie jest drapieżnikiem.
- 0 0
-
2017-11-21 09:41
Kim jest dietetyk? To wiekszosci nieudacznicy kierujacy sie modą bo inaczej by niezarobili na zycie . (3)
Pojecie o żywieniu mają właśnie z internetu albo z informacji o modzie.Dlatego szukają sensacji by sobą zainteresować .Cos co tak naprawde jest proste koniecznie chca skomplikować by wykazać że są potrzebni.Ale nie są przeciwnie są zbędni. Dlatego to odnich pochodza wszystkie bzdury typu dieta bezglutenowa ,żywność bezglutenowa nawet dla psa czy kota :) Czy brednie wstylu cytrusy wychładzają :):) Czy w stylu owsianka bez mleka bo sie mleko nie bedzie wchłaniac.
Typowy dietetyk jest jak widac o inteligencji meduzy bo mu sie wydaje ze dieta to typowe reakcje chemiczne w stylu 2+1=3 .
Zelazo wchłania sie lepiej z witaminą C tylko ze to nie prawda i to wykazały badania.Do dzisiaj nikt nie jest w stanie udowodnić jak działają poszczególne vitaminy i składniki i na jakiej zasadzie sie wchłaniaja bo kazde kolejne badania wyklucza poprzednie ustalenia.
Rada jest tylko jedne nieprzejmowac sie wypocinami dietyetyków i jesc owsiankę z mlekiem czy jak komu wygodnie. Jeść cytrusy i warzywa kiedy się chce,pic mleko i jednoczesnie przełaczac kanał gdy reklamuja piguły w telewizji.- 29 43
-
2017-11-21 12:17
te artykuły to w ogóle są na siłe pisane
Najgorsze dietetyczne artykuły jakie można przeczytać wpychane na siłe na portal, może dietetyk ma znajomych w trojmiasto.pl.Nic ciekawego
- 7 0
-
2017-11-21 21:05
wiele diet specjalnych uratowało zdrowie i życie dzieciom i dorosłym
od kiedy odstawiłam gluten, skończyły się migreny (nie od razu, tak po ok. 8 tyg., ale już po 2 tyg.były słabsze),
ale "skutek uboczny": choć nie miałam ani kilo nadwagi , schudłam 6 kg- chciałabym przytyć.- 2 2
-
2017-11-21 21:30
W koncu ktos to napisal....
Podstawa dietetyk to nie lekarz .....- 1 1
-
2017-11-21 09:44
świeżutka kajzerka,pętko myśliwskiej i kokakola (3)
- 23 4
-
2017-11-21 14:14
bajka
czuć dojrzałego konsumenta! Szacun
- 9 0
-
2017-11-22 13:13
tylko nie kokakola
- 1 1
-
2017-12-05 11:55
Poczekaj na 50te urodziny...
- 0 0
-
2017-11-21 10:37
Pani Viola Urban grubo się myli (4)
Nie podważam jej twierdzeń ale szkorbut występuje często obecnie w miastach a nawet na wsi wśród dzieci jak i dorosłych.
A łączyć nie tylko można ale nawet trzeba. Nazywa się to zróżnicowana dieta. Śmiałą łączcie różne żeczy bo to jest niezbędne zachowując naturalnie różnorodność. Nic wam nie będzie.
Co do leków to grubo pojhechane hahaha
Ta Pani chyba ulotki rutinoscorbinu nie czytała nigdy. Każdy lek ma dokładnie opisane kiedy go przyjmowac przed po czy w trakcie posiłku. Każdy posuiłek trawimy identycznie jeśli nie jest trucizną- 5 18
-
2017-11-21 10:40
Drogi panie, polecam powrót do podstawówki, pewnie pierwszej lub drugiej klasy, tam poznaje się podstawowe zasady ortografii. Warto byłoby także zahaczyć o lekcje pisania na klawiaturze na zajęciach z informatyki.
- 8 7
-
2017-11-21 11:04
Tak. Piszą o spożywaniu przed czy po
Ale nie piszą czego konkretnie najlepiej unikać w posiłku. I to jest ta różnica.
Nie doczytałeś do końca. No ale skoro pisać nie potrafisz to problem z czytaniem nie dziwi.- 3 2
-
2017-11-21 15:34
Szkorbut często w obecnych czasach? Chyba jedynie na filmach o piratach.
- 1 0
-
2017-11-22 16:35
RZeczy, śmiałO
- 0 0
-
2017-11-21 14:09
sruty pierduty (1)
Normalnie odżywiający się człowiek nie musi zwracać uwagi no to, że czasami składniki potraw "nie pasują" do siebie. Jeść smacznie i różnorodnie - to ważniejsze niż ilość wchłanianych z potrawy mikroelementów.
Ważniejsze od cudactw dietetyków!!- 12 3
-
2017-11-21 16:18
No nie wiem
No nie wiem. Dzisiaj mało kto jest normalny. Do czterdziestego roku życia nie miałam żadnego problemu ze zdrowiem jestem szczupła i wysportowana aż tu nagle zrobiłam się Wege Wege czerwona i wylądowałam w szpitalu. Od tego momentu musiałam wstać się weganką nie wegetarianką. Nie ukrywam że jestem zadowolona. A byłam taka normalna
- 1 1
-
2017-11-21 14:56
wbrew całej waszej opinii, jest w tym wiele racji
dla osoby z problemami żołądkowymi to kilka cennych informacji. faktycznie przy problemach z wchłanianiem warto przyjrzeć się głębiej łączenia produktów. u mnie np jest anemia chociaż żelazo i b12 mam na b. dobrym poziomie. jadałam bogate śniadanie z kilkoma gatunkami ziaren i otrębami, oczywiście z mlekiem a niedobory są, głownie z wapniem...
- 4 2
-
2017-11-21 15:29
... kiepski artykuł (2)
płatki owsiane z mlekiem są pozbawione sensu wg TEJ Pani ... bo nie wchłania sie wapń.. szkoda tylko że owa Pani Dietetyk wzięła pod uwagę tylko jeden "składnik" owsianki a cała reszta jest już nie ważna... witaminy, skl mineralne, błonnik....
- 5 1
-
2017-11-21 15:39
dokładnie, a co jak co, ale akurat wapnia to teraz ludziom nie brakuje.
- 1 0
-
2017-12-05 10:34
A sam kwas fitynowy ma też zalety. Polecam poczytać blog b Damiana Parola, też dietetyka. Rozprawia się z tym i podobnymi mitami.
- 0 0
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.