- 1 Wykupili cały nakład jej nowej książki (109 opinii)
- 2 Czy AI zastąpi artystów? (36 opinii)
- 3 5 wystaw do zobaczenia we wrześniu (12 opinii)
- 4 Szemet z szansą na operowego Oscara (2 opinie)
- 5 Czytelnicy wybierają najlepsze zdjęcie (65 opinii)
- 6 Spokojny początek sezonu artystycznego (9 opinii)
Monika Herceg z tytułem Europejskiej Poetki Wolności 2024
Chorwacka poetka Monika Herceg zwyciężyła w konkursie Nagrody Literackiej Miasta Gdańska "Europejski Poeta Wolności" 2024. 34-letnia twórczyni jest najmłodszą laureatką w historii wyróżnienia. Jury zdecydowało się uhonorować jej tom "Okres ochronny" w przekładzie Aleksandry Wojtaszek, podkreślając jego świeżość, współczesność i zręczne łączenie perspektywy intelektualnej z autorefleksją. Wręczenie nagród odbędzie się 19 kwietnia podczas Festiwalu Europejski Poeta Wolności.
- W tym roku poetką wolności została bardzo młoda literatka, urodzona w 1990 r. Obrady jury były szczególne, właściwie jednogłośnie wybraliśmy najmłodszy głos poetycki - wybraliśmy krzyk wolności. To nie jest poezja o wolności, to jest krzyk młodej kobiety, dojrzałej poetki, która potrafi pisać bardzo autorefleksyjnie także o roli poetyki, podmiotu lirycznego we współczesnym świecie - mówił Krzysztof Czyżewski, przewodniczący Jury Nagrody.
Monika Herceg (ur. 19 października 1990 r.) to chorwacka poetka, scenarzystka, dramatopisarka, redaktorka i aktywistka. Jak podkreślają organizatorzy konkursu, Herceg jest najczęściej nagradzaną poetką młodego pokolenia w Chorwacji. Otrzymała wiele prestiżowych krajowych i międzynarodowych wyróżnień, m.in.: Goran za mlade pjesnike, Kvirin, Fran Galović, Slavić, Mostovi Struge, Na vrh jezika, Biber, Zvonko Milković i Lapis Histriae. Należy do międzynarodowej poetyckiej platformy Versopolis, a jej wiersze zostały przełożone na wiele języków. Prowadzi cykliczne spotkania poświęcone poezji kobiet, angażuje się także w działania na rzecz uchodźców.
Nagrodzona została także jej tłumaczka i rówieśniczka - Aleksandra Wojtaszek, która jest kroatystką, doktorem literaturoznawstwa, asystentką w Instytucie Filologii Słowiańskiej UJ. Studiowała w Krakowie, Zagrzebiu i Belgradzie. Współpracuje z "Tygodnikiem Powszechnym" i "Herito" i innych periodykach. Jest autorką zbioru reportaży o współczesnej Chorwacji "Fjaka" oraz licznych przekładów literackich.
W uzasadnieniu werdyktu Jury czytamy: "Poezja Moniki Herceg to przejmujący krzyk wolności. Rodzi się z niego nowy, odważny głos młodego pokolenia. Po raz kolejny głos ten przychodzi z Bałkanów, choć tym razem nie koncentruje się na wojennej traumie, a w głównej mierze na losie kobiet. Mimo częstych odwołań do mitologii poetycki głos Moniki Herceg nie opisuje jednak wątków mitologicznych, a raczej daje świadectwo "nawiedzenia" mocą starożytnych bogiń i bogów. Obdarzony dużą siłę emocjonalną, doskonale łączy się z wiedzą naukową, do tej pory rzadko wykorzystywaną w poezji. Warta podkreślenia jest niezwykle konsekwentna i przemyślana konstrukcja tomu poetyckiego, pozwalająca autorce stworzyć całe uniwersum, cechujące się głęboką autorefleksją nad miejscem podmiotu lirycznego i tożsamością kobiety. Poezja Moniki Herceg przywraca młodemu pokoleniu wolność do niezgody na obecny stan świata i daje temu wiarygodne świadectwo".
Nagroda Literacka "Europejski Poeta Wolności" 2024
Nagroda Literacka Miasta Gdańska "Europejski Poeta Wolności" przyznawana jest w trybie dwuletnim. Jej celem jest promocja zjawisk poetyckich, które posiadają wysoką wartość artystyczną i poruszają jeden z najważniejszych tematów współczesnego świata - temat wolności. W każdej edycji Nagroda przyznawana jest autorowi/autorce oraz tłumaczowi/tłumaczce wyróżnionego tomu. Nagroda posiada wymiar finansowy: uhonorowani poeci otrzymują 100 tys. zł, a tłumacze 20 tys. zł.
- Dziś Gdańsk jest w sercu kultury europejskiej, wspólnoty wartości. Jestem niezwykle dumna, że wartości, które są dla nas w Gdańsku ważne: wolność, solidarność, wrażliwość i świadomość różnorodności, znalazły się również w samym centrum myślenia o sztuce. Poezja jest językiem serca. Pozwala dotrzeć do tych, którzy chcą pobudzać w sobie empatię i zrozumienie dla innych - mówi Monika Chabior, zastępczyni prezydent Gdańska ds. rozwoju społecznego i równego traktowania - Z każdą edycją konkursu Europejski Poeta Wolności do kolekcji poezji przetłumaczonej na język polski dodawane są nowe głosy i kolejne tomy wierszy. To ogromny wkład wnoszony do polskiej kultury i bardzo cieszę się, że konkurs organizowany właśnie w Gdańsku cieszy się taką popularnością zarówno w świecie poetek i poetów, jak i tłumaczek i tłumaczy.
Jury Nagrody Literackiej Miasta Gdańska "Europejski Poeta Wolności" obradowało w składzie: Anna Czekanowicz, Krzysztof Czyżewski (przewodniczący Jury), Zbigniew Mikołejko, Stanisław Rosiek, Anda Rottenberg, Beata Stasińska, Olga Tokarczuk oraz Andrzej Jagodziński (niegłosujący sekretarz Jury).
W tej edycji do finału zakwalifikowało się sześć tomów. W gronie finalistów znaleźli się: Mireła Iwanowa (Bułgaria), Darko Cvijetić (Chorwacja), Monika Herceg (Chorwacja), Anja Erämaja (Finlandia), Arvis Viguls (Łotwa), Miriam Van hee (Niderlandy).
W trakcie obrad Jury wielokrotnie podkreślało wyrównany poziom tegorocznej edycji oraz wskazało na świetnie rezonujące duety poetycko-przekładowe. Ostatecznie jednak dyskusja nad "bałkańską banią z poezją" - jak prof. Zbigniew Mikołejko humorystycznie nazwał twórczość finalistów z Bułgarii, Bośni i Hercegowiny oraz Chorwacji - zdominowała tegoroczne obrady.
- Mam wrażenie, że wybór poetów do tej nagrody jest niesamowitym i unikatowym w tej części Europy wglądem w to, co dzieje się w świecie poezji. Osobiście traktuję poezję jako bardzo szczególną intuicję, która opisuje najbardziej subtelne, najdelikatniejsze drgania w naszej zbiorowej świadomości. Czuję się zaszczycona, że mogę wziąć udział w wyborze laureata konkursu Europejski Poeta Wolności - mówiła podczas konferencji prasowej Olga Tokarczuk, członkini Jury Nagrody EPW.
Seria wydawnicza
Konkursowi towarzyszy seria wydawnicza, w ramach której publikowane są przekłady nominowanych tomów. Obecnie liczy ona niemal 60 pozycji. Tomy serii Europejski Poeta Wolności - Nominacje dostępne są stacjonarnie w Gdańsku w księgarni IKM Nurty oraz w sprzedaży wysyłkowej.
![Kaszuby, thrillery, reportaże i inne. Warte uwagi książki z Trójmiasta](https://s-trojmiasto.pl/zdj/c/n/2/3661/150x100/3661237__c_0_222_500_350__kr.webp)
Festiwal Europejski Poeta Wolności
Wręczenie tegorocznych nagród odbędzie się 19 kwietnia w siedzibie IKM podczas interdyscyplinarnego wydarzenia artystycznego. Uroczystość w reżyserii Aleksandry Jakubczak będzie częścią programu Festiwalu Europejski Poeta Wolności, zaplanowanego na 17-20 kwietnia. To seria okołopoetyckich wydarzeń, które dostarczają świeżego spojrzenia na poezję. Autorkami programu tegorocznego festiwalu są Magdalena Kicińska i Małgorzata Lebda.
Dotychczasowi laureaci Nagrody:
- Marianna Kijanowska "Babi Jar. Na głosy" (2022), przekład z jęz. ukraińskiego Adam Pomorski;
- Luljeta Lleshanaku "Woda i węgiel" (2022), przekład z jęz. albańskiego Dorota Horodyska;
- Sinéad Morrissey "O równowadze" (2020), przekład z jęz. angielskiego Magda Heydel;
- Linda Vilhjálmsdóttir "Wolność" (2018), przekład z jęz. islandzkiego Jacek Godek;
- Ana Blandiana "Moja ojczyzna A4" (2016), przekład z jęz. rumuńskiego Joanna Kornaś-Warwas
- Dorta Jagić "Kanapa na rynku" (2014), przekład z jęz. chorwackiego Małgorzata Wierzbicka;
- Durs Grünbein "Mizantrop na Capri" (2012), przekład z jęz. niemieckiego Tomasz Kopacki;
- Uładzimir Arłow "Prom przez kanał La Manche" (2010), przekład z jęz. białoruskiego Adam Pomorski.
Wydarzenia
Zobacz także
Opinie wybrane
-
2024-03-21 08:05
Tak, Chorwacja jest zniewolona, okupowana przez słońce
Oby ten "krzyk wolności" nie okazał się żałosnym popiskiwaniem o wolności dostępu do tabletki dzień po. Pamiętam krzyk wolności jednej z poprzednich laureatek, która walczyła z kulturą grilla. Ależ się nakrzyczała!
- 19 5
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.