- 1 Był "laptop dla czwartoklasisty" - co zamiast? (83 opinie)
- 2 Co się zmieni na egzaminie ósmoklasisty 2025? (15 opinii)
- 3 Nawet 1000 zł za wyprawkę szkolną dla dziecka (39 opinii)
- 4 Nowy rok szkolny 2024/25 nieco później (85 opinii)
- 5 Ilu psychologów brakuje w szkołach? (40 opinii)
- 6 Znamy terminy egzaminów w roku szkolnym 2024/25 (17 opinii)
Co jedzą nasze dzieci w szkołach i przedszkolach?
W ciągu ostatnich lat liczba dzieci z nadwagą lub otyłością wzrosła trzykrotnie. Co piąty polski uczeń ma problem z prawidłową wagą. Polskie dzieci zaliczane są do najszybciej tyjących na starym kontynencie, 18 proc. z nich cierpi na otyłość - niestety współczynnik ten stale wzrasta. Według badań Instytutu Żywności i Żywienia wpływ na to ma spadek aktywności fizycznej dzieci oraz ich złe nawyki żywieniowe wyniesione z domu i ze szkoły.
MEN: Szkoły mają zadbać o lepsze żywienie dzieci
Ogólnopolski rządowy program "Stołówka szkolna", który MEN ma zamiar wprowadzać dwuetapowo od marca 2019 roku, zawiera m.in. propozycję, aby szkoły podstawowe miały obowiązek zapewnienia uczniom jadalni (lub stołówki), czyli pomieszczenia umożliwiającego spożycie posiłku podczas przerwy w zajęciach szkolnych oraz jednego gorącego posiłku w trakcie dnia. Obecnie nie istnieje obowiązek prowadzenia stołówki szkolnej.
Na stronie Ministerstwa Edukacji Narodowej czytamy:
Zbilansowany i gorący posiłek jest istotny dla racjonalnego odżywiania uczniów. Ponadto, prawidłowe nawyki żywieniowe najczęściej kształtują się w młodym wieku. Jednym z elementów realizacji opiekuńczej i profilaktycznej funkcji szkoły podstawowej będzie obowiązek zapewnienia uczniom jednego gorącego posiłku w trakcie pobytu w szkole. (...) Jednocześnie rozwiązania te doprowadzą do stworzenia właściwych warunków spożywania posiłku w szkole i będą sprzyjać kształtowaniu prawidłowych nawyków żywieniowych oraz postaw prozdrowotnych wśród dzieci.
Ministerstwo Zdrowia również optuje za "odpowiednim żywieniem", choć nigdzie nie jest powiedziane, co to dokładnie znaczy.
Odpowiednie żywienie ucznia jest warunkiem jego prawidłowego rozwoju fizycznego i intelektualnego. Wpływa także na wyniki osiągane w trakcie nauki. Posiłki, które uczeń spożywa w domu i w szkole, powinny zapewniać mu odpowiednią siłę do nauki i zabawy. Jednocześnie nie mogą one powodować nadmiernego pobudzenia (np. poprzez dostarczanie zbyt dużej ilości słodkich i tłustych pokarmów, co może skutkować nadwagą i otyłością).
O rządowym programie wspominaliśmy już na początku sierpnia.
Trójmiejskie szkoły podstawowe gotowe na zmiany
Trójmiejskie szkoły podstawowe zapewniają gotowość do programu. Zasadnicza większość gdańskich szkół posiada własną kuchnię oraz stołówkę, w której spożywane są obiady, a pozostałe zapewniają uczniom gorący posiłek w formie cateringu. W Sopocie i Gdyni z kolei wszystkie szkoły podstawowe wyposażone są w kuchnie i stołówki szkolne.
Ale czy same stołówki i konieczność zapewnienia ciepłych posiłków wystarczy, aby poprawiła się kondycja zdrowotna polskich uczniów, jeśli nikt nie będzie czuwał nad tym, jak te posiłki będą wyglądały?
- Proponowany program rządowy ma na celu poprawę zdrowia oraz nawyków żywieniowych dzieci. Kształtowanie prawidłowych nawyków żywieniowych wymaga czasu i nieustannej pracy, zarówno ze strony rodziców, jak i pracowników szkoły. Spożycie jednego ciepłego posiłku w szkole, przy założeniu, że został on prawidłowo przygotowany, zbilansowany i rzeczywiście stanowi odpowiedni przykład tego, co dziecko powinno jeść, z pewnością przyczyni się do właściwego kształtowania nawyków żywieniowych - zapewnia mgr Karolina Kaźmierczak-Siedlecka, specjalista dietetyki medycznej z Poradni Dietetycznej "Dietoterapia".
Tymczasem, jak wynika z raportu Fundacji "Szkoła na widelcu" w ponad 90 proc. badanych szkół jadłospis układa kucharka, w kilku przypadkach był to dyrektor szkoły i w zaledwie dwóch placówkach - dietetyk.
- Niestety jakość przygotowanych jadłospisów w stołówkach szkolnych bywa różna. Za ich tworzenie zwykle odpowiada intendent, a nie dietetyk. Kwalifikacje intendenta można zdobyć kończąc weekendowy kurs. W związku z tym jadłospisy nie zawsze spełniają wymagania dotyczące prawidłowego żywienia dzieci w wieku szkolnym - mówi Karolina Kaźmierczak-Siedlecka.
Obiady szkolne mało smaczne?
Wystarczy przejrzeć menu szkolnych stołówek, by się przekonać, że jedzenie szkolne jest nie tylko mało zróżnicowane, ale że trudno je nazwać "zdrowym". Wciąż dominuje mięso (poza piątkiem), ziemniaki, potrawy tłuste, smażone. Brakuje tam surowych warzyw, kasz, ryb, zdrowych tłuszczów, takich jak oleje roślinne czy oliwa, lekkich zup czy kremów. Nic dziwnego, że jedzenie w stołówkach często bywa niesmaczne, a obiady tam przygotowane zwyczajnie nie smakują dzieciom. Szkoły zwykle argumentują to zbyt małym budżetem na żywienie, choć oczywiście można niewysokim kosztem i różnorodnością produktów wzbogacać menu, jeśli się ma na to jakiś pomysł. Co więc zrobić, gdy dziecko niechętnie zjada obiad szkolny?
- Jeżeli dziecko niechętnie spożywa w szkole obiad, to powinien być on raczej traktowany jako dodatkowy posiłek. W takiej sytuacji z reguły i tak większość posiłku dziecko zostawia na talerzu i w efekcie niewiele dostarczy kalorii i składników odżywczych. Po powrocie ze szkoły warto więc zaproponować drugi obiad, a jeśli dziecko zjadło w szkole, to zdrową sałatkę, koktajl owocowo-warzywny czy też lekką zupę. W mojej opinii dziecko zawsze powinno otrzymać od rodziców drugie śniadanie do szkoły. To my, rodzice, decydujemy o tym, co nasze dziecko spożywa - twierdzi Karolina Kaźmierczak-Siedlecka.
Nierespektowanie diet
Drugą kwestią jest to, że obiady w kuchniach szkolnych przygotowywane są często tylko dla dzieci jedzących wszystko, nie są uwzględniane nietolerancje pokarmowe ani alergie czy światopogląd rodziców. Szkoły i przedszkola publiczne nie zapewniają więc posiłków tym maluchom, które nie jedzą mięsa, mają alergię na gluten czy żywią się bez laktozy. Dziwi to, zwłaszcza teraz, gdy przybywa dzieci z alergiami pokarmowymi.
- Spotkaliśmy się z problemami już na etapie przedszkola. W publicznym nie było o czym rozmawiać, bo dyrekcja po prostu rozłożyła ręce i stwierdziła, że nic na to nie poradzi. Nasze dziecko ma alergię na mleko i nie może jeść mlecznych przetworów ani tych oczywistych, ani tych ukrytych w pokarmach. Generalnie publiczne żłobki i przedszkola na mleku opierają jadłospis, więc musieliśmy poszukać prywatnego, gdzie posiłki przygotowuje firma cateringowa i tam respektowane są diety, zarówno nasza, jak i bezglutenowa, wegetariańska itd. W szkole podobnie, ale tutaj już radzimy sobie sami, córka dostaje drugie śniadanie, a obiady jada w domu - opowiada Marta, mama 7-letniej Ani.
Nieco lepiej wygląda to w placówkach niepublicznych, gdzie diety są respektowane i rodzice mają wybór - mogą zdecydować się na wybranie danego zestawu obiadowego albo zgłosić rodzaj diety dyrekcji.
- Jesteśmy rodziną wegetarian i nasze dzieci od urodzenia nie jedzą mięsa, tak jak my. Nie wyobrażam sobie, żeby teraz, na etapie przedszkola i szkoły nagle miały zacząć jeść mięso, tylko dlatego, że placówki nie mogą zapewnić im odpowiednich posiłków. W państwowym przedszkolu usłyszeliśmy jedynie, że syn może nie jeść wcale, to była propozycja pani dyrektor. W szkole starsza córka po prostu nie jada obiadów, ale nie jest wcale odosobniona w tym. Znajomi wegetarianie radzą sobie też każdy na swój sposób, więc jest noszenie obiadów do przedszkola albo szukanie placówek, gdzie diety są respektowane - twierdzi Magda, mama dwójki dzieci w wieku szkolnym i przedszkolnym.
Dlatego właśnie Rzecznik Praw Dziecka zwrócił na tę kwestię uwagę.
- W ocenie Rzecznika Praw Dziecka jednostki systemu oświaty powinny szanować prawo rodziców do wychowania dzieci zgodnie ze swoim światopoglądem. Jednocześnie powinny skutecznie zauważać różnice w potrzebach żywieniowych dzieci, aby nie czuły się one wykluczone z możliwości wspólnego spożywania posiłków w przedszkolu lub szkole. Raz jeszcze warto podkreślić, że uwzględnienie potrzeb tych dzieci w organizacji placówki oświatowej jest niezbędnym warunkiem do zapewnienia im równych szans w systemie edukacji - napisał RPD, Marek Michalak.
Ważne pierwsze i drugie śniadanie
Tymczasem, jak wynika z badań IŻiŻ, średnio 34 proc. młodych Polaków nie jada drugiego śniadania, a 30 proc. nastolatków w wieku 13-16 lat w ogóle nie jada śniadań. Uczniowie jedzą za dużo węglowodanów, szczególnie cukrów prostych, przetworzonej żywności bogatej w tłuszcz i sól, wysokokaloryczne przekąski, słodzone napoje, a ponadto jadają nieregularnie i zbyt rzadko.
Często dziecko wychodzi z domu bez zjedzonego posiłku, a potem w trakcie dnia zamiast zjadać zdrowe drugie śniadanie, które powinno dostać od rodziców, idzie do sklepiku szkolnego po przekąski albo kupuje je w pobliskim sklepie. Opiekunowie wciąż praktykują zwyczaj dawania pociechom pieniędzy na jedzenie zamiast przygotowywania go.
Na szczęście, zgodnie z nowelizacją ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, w szkołach i przedszkolach obowiązuje zakaz sprzedaży i reklamy niezdrowych produktów. Ze szkolnych sklepików zniknęły więc słodycze, chipsy, jedzenie typu fast food i instant, słodkie napoje.
Czym skorupka za młodu nasiąknie
Z badań prowadzonych przez Instytut Żywności i Żywienia wynika, że żywienie dzieci pogarsza się wraz z ich pójściem do szkoły. Często rodzice, nawet ci, którzy dbali wcześniej o zdrowe żywienie, odpuszczają, gdy maluch styka się z rzeczywistością szkolną. Są i tacy, którzy już na etapie przedszkola starają się zapewnić pociesze jak najlepsze warunki żywieniowe i szukają ku temu odpowiedniego miejsca.
Niestety na rynku trójmiejskim oferta przedszkoli ze zdrowym żywieniem jest mała, choć większość prywatnych przedszkoli współpracuje z firmami cateringowymi, zapewniającymi różnorodne menu. Chlubnym wyjątkiem jest Przedszkole Marchewka, które nie tylko ma swoją kuchnię, gdzie przygotowywane są zdrowe, pełnowartościowe posiłki, ale i respektowane są diety i alergie pokarmowe. Ponadto menu przedszkola i żłóbka jest pod stałą opieką dietetyka.
- W domu dbamy o zdrowe odżywiane swoje i naszych dzieci. Wiemy, jak duży wpływ ma prawidłowe odżywianie na rozwój dziecka oraz na jego samopoczucie. Nie wyobrażamy sobie prowadzenie przedszkola bez zdrowej kuchni. Mamy własną kuchnię i dbamy o jakość posiłków, dlatego też przyciągamy do siebie rodziców z dziećmi z alergiami. Po 5 latach zebraliśmy sporo doświadczenia w tym obszarze. Mieliśmy nawet dzieci z alergiami stanowiącymi zagrożenie życia. Z tego tytułu też wprowadziliśmy procedury, które wymuszają kontrolę wydawania posiłków dzieciom z alergiami na paru poziomach. Nasze kuchnie zawsze przygotowują dwie wersje danego posiłku - jedna z nich uwzględnia alergie pokarmowe. Przy tym staramy się zawsze, aby wersja dla alergików wyglądała tak samo lub podobnie do tego, co mają inne dzieci na talerzu, tak, żeby nie było im przykro - mówią Monika i Paweł Żukiewicz, założyciele Przedszkoli i żłobka Marchewka.
Ale to nie wszystko. Marchewka dodatkowo stawia na edukację - zarówno najmłodszych, jak i ich rodziców, dlatego też organizuje warsztaty i lekcje nt. zdrowego żywienia.
- Edukacja żywieniowa ma duży sens. Nawyki żywieniowe wynosimy głównie z domu. Idealnie byłoby, gdyby nasza praca (przedszkola) była kontynuowana przez rodziców również w domu. Inaczej nasz cały wysiłek nie ma tak mocnego wpływu na kształtowanie się nawyków u dzieci. Dla samych dzieci natomiast przygotowaliśmy zajęcia kulinarno-poznawcze pod nazwą "Kuchcikowo", gdzie dzieci pod okiem nauczycielki mogą wspólnie przygotować posiłek i przy okazji poznać bliżej składniki i proces jego przygotowania. Dzieci uwielbiają takie zajęcia - zapewniają Monika i Paweł Żukiewicz.
Miejsca
Opinie (67) 6 zablokowanych
-
2018-08-29 11:42
chciałabym żeby szczurek przez miesiąc jadł to co serwuja dzieciom na szkolnej stołówce. (3)
- 40 11
-
2018-08-30 04:15
Lecz się,żałosny komentatorze...
- 4 2
-
2018-08-30 09:15
Niedługo obwinią go za
Swoje własne błędy w życiu, idźcie stąd trolle bo aż razi wasza nieudolność w podrabiania komentarzy...
- 4 1
-
2018-08-30 10:45
Za Twój pusty łeb też szczurek odpowiada?
- 2 1
-
2018-08-29 11:59
Przyprawy drogie nie są, nie potrzeba nie wiadomo jakiego budżetu, żeby robić smacznie.
- 46 3
-
2018-08-29 12:20
(2)
Problem to nie pieniądze, tylko brak wiedzy u planujących posiłki i zaopatrujących kuchnie oraz brak smaku (i wiedzy...) u gotujacych.
- 53 2
-
2018-08-31 10:13
Największym problemem jest niewiedza i wygosnictwo rodziców. (1)
Jestem nauczycielem i widzę co robią dzieci po przyjściu do szkoły. Siadają i wyciągają chipsy i batoniki popijając colą lub energetykiem. Na pytanie czy jadł śniadanie pada odpowiedz... Zgadnijcie jaka.
- 2 0
-
2018-09-01 09:24
Tak jest
Wielu rodziców wierzy w reklamy i pakuje do szkoły np. batonik X, bo to "zdrowa mleczna kanapka". Albo pakowany rogalik Y, wszelkie kupne zbożowe ciasteczka itd. I do tego woda smakowa, bo zwykłej dziecko nie wypije :/
- 3 0
-
2018-08-29 12:50
Ten artykuł to totalna bzdura (5)
Szkoły i przedszkola uwzględniają alergie jeśli ktoś przedstawi zaświadczenie od lekarza. Na szczęście nie reagują na takie fanaberie, jak wegetarianizm, weganizm cz „mnie to nie smakuje”, tylko dbają o zachowanie zróżnicowanej diety. Jeśli rodzice wychowują dziecko na dziwaka to niech pokrywają te dziwactwa z własnej kieszeni.
- 90 33
-
2018-08-29 14:47
(2)
Weganizm (lub wegetarianizm) nie jest fanaberią, tylko światopoglądem. Potrzeby ducha są równie ważne co potrzeby ciała. W końcu to właśnie one podobno odróżniają nas od zwierząt, czym tak szafują na prawo i lewo zjadacze mięsa.
- 26 37
-
2018-08-29 15:50
ja cocdziennie zjadam kilka bulek z biedry (1)
czy to takze swiatopogląd? bułkanizm
- 33 6
-
2018-08-29 20:24
Jeśli to Cię uszczęśliwia, nic mi do tego.
I nie rozumiem dlaczego empatia, współczucie i rosnąca świadomość człowieka jako jednostki jest powodem do drwin i wyśmiewania. Czy to aż takie straszne, niemoralne, niepoprawne i nie do zniesienia że ktoś nie je pewnych rzeczy? Dlaczego to budzi takie emocje? A może po prostu chodzi o to że w ten sposob ktoś zmusza nas mimochodem do przemyślenia i zweryfikowania własnych wyborów? Może w głębi duszy wiesz że ten ktoś ma rację a jedynie własna wygoda, przyzwyczajenie i tradycja nie pozwalają Ci żeby Twoje czyny zaczęły odzwierciedlać przekonania? Bo jak inaczej wytłumaczyć wybuchy agresji pojawiające się za każdym razem gdy na horyzoncie pojawia się temat weganizmu? Przecież nikt nikogo siłą do niego nie zmusza.- 11 9
-
2018-09-02 08:17
Alergia to dopiero fanaberia
- 0 0
-
2018-09-02 14:06
Zdrowe
Popieram już widzę jak dzieci jedzą kasze i surowa warzywa
.. ile takiego jedzenia że szkół wracam z powrotem na kuchnię.. dzieci by zjadły tylko ser i dżem A matka dziecka ma diecie bezglutenowej przed wyjazdem na wycieczkę mówi da mu Pan pszenna bułka A nie żytni chleb jemu raz jak zje się nic nie stanie....- 0 0
-
2018-08-29 13:07
mmm
W szkołach dzieci musza być dobrze odżywione, w domu frytki.... to słysze non stop w pracy od światłych młodych koleżanek.
- 52 3
-
2018-08-29 13:55
Litości (1)
Bo ryba pieczona z kasą i warzywami z pary będzie dużo smaczniejsza i dzieci rzuca się na te zbilansowane posiłki bo wiedzą że to zdrowe i zaowocuje w przyszłości!
Wiecie co dzieci zrobią? Wywalą to jedzenie do kosza, żarcie się zmarnuje a rodzicom powiedzą że stołówka jest fee i chcą 3 zł na śniadanie i kupią słodką drożdżówkę lub batonik na śniadanie.
Lepiej zostać przy dobrej pomidorówce, gluaszu z kaszą czy zupie owocowej. Nic tym daniom nie brakuje a dzieciaki jedzą. Idealnie nie jest ale przynajmniej jedzą ze smakiem ciepły obiad w godzinach obiadowych a nie zapiekankę z mrożonki z keczupem bez pomidorów...- 88 6
-
2018-08-29 17:31
'ryba pieczona z kasą' ?
Kasy dzieci do kosza nie wywalą !
- 5 11
-
2018-08-29 14:34
Pizza (4)
Moje dziecko w przedszkolu na Piotrkowskiej na Ujeścisku jadło na obiad pizzę z plastikowych talerzyków.. tyle w temacie przedszkoli z cateringiem :(
- 35 4
-
2018-08-29 19:30
Mama 2
W którym przedszkolu?
- 3 0
-
2018-08-29 21:37
nie bo w domu nie je pizzy
i wgle nie wie jak smakuje
i wgle jak to na plastiku? w domu jada na porcelanie za mln PLNów tylko- 8 3
-
2018-08-29 22:58
W przedszkolu mojej córki też czasami.ku uciesze młodych ludzi pani kucharka robi domowe pizze i wtedy dzieci to przeżywają i mają święto dobra pizza nie jest zła pozdrawiam Panią kucharke która robi świetne zdrowe posiłki które dzieci uwielbiają piękne kolorowe apetyczne kanapeczki
- 15 0
-
2018-09-02 14:08
Bo taki le znajdziecie zamawiają szkoła dostaje menu wcześniej i nikt z rodziców nie odmawia pizzy ale jak jestvryba to 30 procent obiadów mniej
- 0 0
-
2018-08-29 15:41
w Morskim jedzą algi (1)
bo taniej
:)- 3 4
-
2018-08-29 15:42
raczej sinice
- 5 1
-
2018-08-29 15:51
mysle ze kazdemu do posilku nalezy sie piwerko
i to zimne
- 26 5
-
2018-08-29 16:36
Zdjęcie nr 2 kompletnie nietrafione (4)
Ta dziewczynka w życiu nie dosięgnie tego talerza.
- 30 1
-
2018-08-29 17:02
to dziewczynka
żyrafy da radę
- 4 2
-
2018-08-29 17:41
A może ona właśnie rzuciła ten talerz i osoba za ladą go złapała?
- 7 0
-
2018-08-31 14:01
jak to w życiu nie dosięgnie?
Jeśli nic się przykrego nie wydarzy, to tak za 3-4 lata spokojnie dosięgnie.
- 0 0
-
2018-09-01 18:43
Bo nie ma dosięgnąć, dostaje prosto do dzioba.
- 0 0
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.