- 1 Co się zmieni na egzaminie ósmoklasisty 2025? (15 opinii)
- 2 Był "laptopa dla czwartoklasisty" - co zamiast? (17 opinii)
- 3 Nawet 1000 zł za wyprawkę szkolną dla dziecka (19 opinii)
- 4 Ile kosztuje wyprawka szkolna 2024/2025? (125 opinii)
- 5 Znamy terminy egzaminów w roku szkolnym 2024/25 (17 opinii)
- 6 Nauczyciele mogą składać wnioski o nowe świadczenie (192 opinie)
Religia i etyka - lekcje nieobowiązkowe, ale problematyczne
Choć pierwszy miesiąc nauki za nami, problemów organizacyjnych nie brakuje. Nie cichną choćby głosy przeciwników nauczania religii w szkołach, którzy skarżą się, że lekcje, które są nieobowiązkowe, umieszczane są pomiędzy przedmiotami obowiązkowymi oraz że etyka, którą uznają za alternatywę dla religii, jest spychana na margines. Nie każdemu chodzi jednak o bezproblemowy dostęp do wiedzy. Wiele osób wprost przyznaje, że zależy im na etyce tylko dlatego, że niewielkim kosztem - podobnie jak w przypadku lekcji religii - można zdobyć wysoką ocenę semestralną i podnieść średnią.
- Każdy wniosek dyrektora szkoły o zmniejszenie liczby godzin lekcji religii, który wpływa do Kurii, jest rozpatrywany indywidualnie - zapewnia ks. Tyberiusz Kroplewski, dyrektor Wydziału Katechetycznego Kurii Metropolitalnej Gdańskiej. - Zgody zostały udzielone wybranym szkołom ponadpodstawowych, które są przepełnione. Nadmienię, że zmniejszenie liczby godzin religii do jednej tygodniowo nie jest w mocy władz diecezji, ponieważ te sprawy reguluje rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. Zmniejszenie liczby godzin jest możliwe tylko czasowo (na dany rok szkolny) i to w wyjątkowych sytuacjach. Globalnie, bez patrzenia na konkretną sytuację, nawet biskup nie może wyrazić na coś takiego zgody. Warto również zaznaczyć, że z chwilą pozytywnej deklaracji rodziców dziecka dotyczącej uczęszczania na lekcje religii - nie jest to już przedmiot dodatkowy, ale obowiązkowy.
Oznacza to, że od chwili, kiedy zadeklarujemy, że dziecko ma brać udział w lekcjach religii, aż do chwili, kiedy tej zgody nie cofniemy, dla dziecka przedmiot ten jest obowiązkowy i traktowany jak każdy inny.
Przedstawiciel Kurii zapewnia, że Kościół katolicki jest otwarty na zmiany (w tym wprowadzenie nauki zdalnej), jednak pod warunkiem, że wprowadzone zostaną proporcjonalnie i będą dotyczyły wszystkich przedmiotów.
- Kościół katolicki nie odnosi się negatywnie, a wręcz ze zrozumieniem do wszelkich form technicznej innowacyjności, które usprawniają i ułatwiają prowadzenie procesów dydaktycznych - mówi Tyberiusz Kroplewski. - Wprowadzanie zdalnej komunikacji wymaga jednak ostrożnych decyzji uwarunkowanych szeroką wiedzą o potencjalnych skutkach odnoszących się do uczniów i ich rozwoju. Pilnie badamy wpływ zdalnej komunikacji w dziedzinie religii i będzie to przedmiotem oceny nauczycieli katechetów. Nasza zgoda na zmiany w procesie dydaktycznym nauczania religii nie może wynikać ze zdarzenia precedensowego, lecz decyzji biskupa i całej zbiorowości nauczycieli prowadzących zajęcia katechetyczne w diecezji. Pragnę zapewnić, że jesteśmy otwarci na wprowadzanie wszelkich dobrych praktyk w edukacji dzieci i młodzieży, pod warunkiem że zmiany wprowadzane są proporcjonalnie i dotyczą wszystkich przedmiotów.
Nauka religii w przedszkolach i szkołach publicznych wszystkich typów odbywa się w wymiarze dwóch zajęć przedszkolnych lub dwóch godzin lekcyjnych tygodniowo.
Wymiar lekcji religii może być zmniejszony jedynie za zgodą biskupa diecezjalnego Kościoła Katolickiego albo władz zwierzchnich pozostałych kościołów i innych związków wyznaniowych.
Podstawa prawna - § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 983) stanowi:
Uczeń objęty nauką religii ma obowiązek w niej uczestniczyć bowiem:
- ew. nieobecności mają wpływ na jego frekwencję (a frekwencja na ocenę zachowania),
- ocena z religii jest wliczana do średniej ocen ucznia.
Religia w szkole dyskryminuje ateistów i innowierców?
Wraz z początkiem roku szkolnego na sile przybrały głosy rodziców uczniów nieuczestniczących w lekcjach religii. Abstrahując od tego, że jest grupa osób (również wśród katolików), które kategorycznie domagają się sekularyzacji szkół, największe zarzuty dotyczyły dyskryminowania uczniów poprzez umieszczanie katechez pomiędzy innymi, obowiązkowymi lekcjami.
- Sytuowanie lekcji religii (nieobowiązkowych) w planach lekcji szkół publicznych i w grafikach zajęć przedszkolnych w taki sposób, że znajdują się one pomiędzy zajęciami obowiązkowymi, narusza zasadę świeckości państwa polskiego, ustanowioną w art. 10 ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania - mówi Piotr Pawłowski, radca prawny, prezes fundacji świeckiej Omnium. - Ponadto wrzucanie religii pośrodku planu, a wyrzucanie etyki na późne godziny popołudniowe powoduje dyskryminację uczniów niewierzących, którym jako jedynej grupie w szkole przypisywane są tzw. "okienka" - art. 32 Konstytucji RP jasno zakazuje dyskryminacji w życiu społecznym z jakiejkolwiek przyczyny. O minimalizowanie przerw w lekcjach uczniów apeluje także inspekcja sanitarna w zw. z epidemią COVID-19. Ponadto takie ułożenie planu wpływa na wykluczenie niektórych uczniów z grupy rówieśniczej i łamie konstytucyjną zasadę mówiącą o tym, że żaden polski obywatel nie może być zmuszany do ujawniania swojego światopoglądu. Wiele placówek edukacyjnych pod naciskiem rodziców podjęło z dobrym skutkiem trud zmiany planów lekcji w słusznym kierunku, jednakże wciąż jest bardzo wielu dyrektorów, którzy interes księdza czy katechety przedkładają ponad dobro swoich uczniów i ponad zasadę niedyskryminacji i równości wobec prawa.
Ministerstwo Edukacji dyskryminacji się nie dopatruje, a tłumacząc, że nie ma obowiązku umieszczania katechez na godzinach skrajnych, powołuje się na rozporządzenie.
- Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach nie wskazuje, aby był obowiązek organizowana lekcji religii na początku lub końcu zajęć dydaktycznych - Anna Ostrowska, rzecznik prasowy MEN.
Problematyczne zajęcia dodatkowe
Choć otwartą walkę prowadzi się wyłącznie z religią, problem z umieszczaniem w środku planu lekcji dotyczy wszystkich zajęć nieobowiązkowych.
- Moje dziecko nie chodzi na zajęcia z wychowania do życia w rodzinie i jest problem, bo musi przez godzinę siedzieć w maseczce w bibliotece, bo szkoła z powodu COVID-19 nie udostępnia świetlicy - opowiada Marlena, mama 12-letniej Hani. - Plan lekcji w siódmej klasie jest przeładowany. Moja córka nie chce rezygnować z zajęć dodatkowych, organizowanych poza szkołą, podczas których rozwija swoje pasje, ale nie jest też w stanie pogodzić uczestnictwa w nich z przeładowanym planem lekcji i materiałem do nauki. Myślałam o tym, żeby zrezygnować też z religii, zyskując dwie dodatkowe godziny w tygodniu, ale to nic nie da, bo lekcje nie odbywają się na skrajnych godzinach. W rezultacie dziecko przez trzy godziny, które miałoby wolne, i tak siedziałoby w szkole.
Problem mają nie tylko ci, którzy chcą dziecko zwolnić, ale i ci, którzy planują na zajęcia dodatkowe je zapisać.
- Mój syn interesuje się filozofią i chciał chodzić na etykę. Tym bardziej że mają świetnego nauczyciela. Niestety musiałby czekać na te lekcje trzy godziny, bo z uwagi na małe zainteresowanie organizowane są wspólnie dla czwartych klas. A pozostałe trzy klasy wcześniej nie mogą - opowiada Marcin, tata licealisty.
Walka o szansę na łatwe szóstki?
Przeciwnicy religii w szkołach najczęściej podnoszą argument dyskryminacji dzieci nieuczestniczących w katechezach i zarzucają, że uczniowie niechodzący na religię mają utrudniony dostęp do lekcji etyki. Zwraca się też uwagę na to, że w efekcie lekceważącego podejścia do zajęć etyki powierza się prowadzenie tego przedmiotu niekompetentnym osobom, które nie potrafią dotrzeć do uczniów. Rodzice dzieci "wierzących" zapewniają jednak, że z religią wcale nie jest lepiej.
- Dopiero po siedmiu latach nauki trafił nam się katecheta, który potrafi dotrzeć do naszych dzieci. Dzięki temu mamy pewność, że do bierzmowania pójdą dobrze przygotowani i z pełną świadomością tego, jak ważna to dla nich chwila - mówi mama Tomka, ósmoklasisty.
Pamiętajmy też, że etyka nie jest alternatywą dla religii czy jej zamiennikiem - nie trzeba na nią chodzić, jeśli nie chodzi się na religię, i można to robić, jeśli zdeklarowało się udział w katechezie. Mimo to podczas sporów notorycznie stawia się etykę w kontrze religii. Dlaczego?
- Powód jest prosty - tu toczy się walka o "łatwe szóstki" - przyznaje uczeń jednego z gdańskich techników. - Powiedzmy sobie szczerze, że na religię chodzą nie tylko osoby wierzące i praktykujące. Jeśli religia mieści się w trakcie zajęć, to część wietrzy w tym okazję na wysoką ocenę, która podniesie semestralną średnią. Najlepszym dowodem na religijność mojej klasy jest to, że kiedy umieszczono nam ją na dwóch ostatnich godzinach, zainteresowanie tym przedmiotem spadło do zera. Obecnie nie chodzi na religię nikt.
- Przyznaję, chcemy mieć taką samą możliwość na zdobycie - jak to zostało nazwane - "łatwych szóstek", bo jeśli myślimy o dobrej szkole, to każda ocena zawyżająca średnią jest na wagę złota - mówi Ela, siódmoklasistka z Gdyni. - To dla mnie główny argument przemawiający za tym, żeby chodzić na etykę. I dlatego razem z moimi szkolnymi kolegami walczymy o to, aby umożliwiono nam naukę etyki na takich samych zasadach, jak prowadzone są lekcje religii. Nie wieczorem czy po trzech godzinach od zakończenia lekcji.
Prawo większości ponad prawem mniejszości?
Jak zostało wspomniane, wiele mówi się na temat sekularyzacji szkół i cofnięcia zgody na finansowanie lekcji religii z publicznych pieniędzy - to jednak temat na inny artykuł. Nie brakuje takich, którzy cieszą się, że religia w szkołach się odbywa.
- Jeśli religia zniknie ze szkół, wiele dzieci przestanie na nią chodzić, bo np. zapracowani rodzice nie będą w stanie ich zaprowadzić na lekcję do kościoła - to już nie te czasy, kiedy pracujemy po osiem godzin dziennie - mówi Teresa, mama dziewięcioletniego Franka. - Chcę, żeby moje dziecko poznało podwaliny kultury zachodnioeuropejskiej, zanim samo dokona wyboru, czy chce iść tą drogą, czy nie. W klasie mojego syna mamy troje ateistów, jedną dziewczynkę, która wyznaje prawosławie, oraz dwoje dzieci protestanckich. Dzieci dorastają w przekonaniu, że są ludzie, którzy wierzą w tego samego Boga, tylko inaczej, wierzą w innych bogów bądź nie wierzą w ogóle. Moim zdaniem obecność religii w szkole uczy takiej właśnie otwartości. No i jest odpowiedzią na zapotrzebowanie większości, więc dobrze, że tej większości idzie się na rękę.
Zdaniem zwolenników "świeckiej szkoły", w tej kwestii nie wolno żądać, aby mniejszość podporządkowywała się większości.
- W kwestii wyznania bądź bezwyznaniowości wszyscy maja równe prawa i obowiązki - pisała do naszej redakcji jedna z czytelniczek. - Nie wolno żądać, by mniejszość dopasowywała się do większości ani większość do mniejszości. Każdemu należy się równy szacunek i respekt dla jego praw.
Miejsca
Opinie (474) ponad 20 zablokowanych
-
2020-10-12 11:41
jak głęboko w nas zakorzenione są schematy - czy za czy przeciw powtarza się nazwę "salka katechetyczna" ukutą i używaną do końca lat 80. XX w. ;)
katechetyczny to przecież takie trudne słowo (prawie jak dezoksyrybonukleinowy), a jednak wszyscy znają, pamiętają i rozumieją...- 1 0
-
2020-10-12 11:44
(1)
na WDŻ masę uczniów nie chodzi i też są w trakcie dnia i nikt o tym artykułu nie robi........ hipokryzja
- 4 1
-
2020-10-12 12:12
bo często WDŻ to pseudo religia, te same wątpliwe "nauki"
- 1 1
-
2020-10-12 11:58
Religia powinna wrócić do sal katechetycznych
Sama chodziłam do salki przy kościele, tak powinno być, szopki pod tytułem zwolnienia z zajęć lekcyjnych bo przygotowują się do komunii etc, nie powinny mieć miejsca! Edukacja I nauka to jedno, religia To drugie. Do tego z jakiej racji prócz tacy, księżule zgarniają pensje w szpitalach za posługę kapłańska a tu maja wynagrodzenie jak dyplomowany nauczyciel.. tak po prostu nie powinno być
- 6 3
-
2020-10-12 12:00
zamiast religii - religioznawstwo połączone z etyką - nauka o różnych wierzeniach i kulturach może ludzie byliby bardziej otwarci i tolerancyjni dla innych . A jeśli ktoś chce praktykować wiarę to do Kościoła zgodnie z przynależnością do danej religii.
- 8 3
-
2020-10-12 12:04
Religia von ze szkół
- 6 3
-
2020-10-12 12:12
Teoretycznie religia jest prowadzona na wniosek rodziców. (1)
Praktycznie jest tak, że od pierwszego września jest w planie lekcji. Co rok za to, kompletnie niezgodnie z przepisami, większość szkół wymaga rezygnacji z zajęć, na które dziecko nigdy nie było zapisane. Przepisy są łamane na każdym kroku, ale dotyczy to KK, więc jest ok. A religia w szkołach to łamanie zasady świeckiego państwa. Do salek przykościelnych, tam będą chodzić ci, którym naprawdę zależy.
- 8 3
-
2020-10-12 12:23
czemu "salek", a nie po prostu sal?
widać miały na nas większy wpływ- 1 1
-
2020-10-12 12:13
Ksiądz, a łże jak najęty (1)
" zmniejszenie liczby godzin religii do jednej tygodniowo nie jest w mocy władz diecezji"
- w tym miejscu Ksiądz Tyberiusz kłamie jak z nut, co każdy może bardzo łatwo sprawdzić. Jak to było z tymi przykazaniami, nie było tam nic o kłamaniu?- 11 6
-
2020-10-12 12:24
ksiądz Tyberiusz robi po prostu to, co każdy ksiądz potrafi najlepiej. łże.
- 1 3
-
2020-10-12 12:22
Religia po prostu powinna być przy kościele, nie w szkole.
A jak jest w szkole, to po południu. I niech parafia płaci katechecie i za wynajem sali
- 10 3
-
2020-10-12 12:29
POtomkowie PZPR zalali komentarze. (5)
W relalu są tylko mniejszością.
- 6 8
-
2020-10-12 14:31
z wyjątkiem PiSu (4)
(Piotrowicz, Kryże itd.)
- 2 1
-
2020-10-12 14:53
ale co ty rozmaiwasz z potomkiem chłopa pańszczyźnianego :O) (2)
nie dotrze, tacy maja niskie IQ
- 2 1
-
2020-10-12 16:59
Praktycznie wszyscy w Polsce są potomkami jakiegoś chłopa pańszczyźnianego ,to normalne i zdrowe. (1)
Wstyd to być POtomnkiem Ubeka rodem ze sztetla.
- 1 3
-
2020-10-12 18:33
biedny człowieku, biorąc pod uwagę twoje wypowiedzi to trafiłeś o wiele gorzej niż dzieci ubeków...
- 1 1
-
2020-10-12 17:01
Taa. Aż dwóch, a w PO to co drugi.
- 1 2
-
2020-10-12 12:42
"Marlena" na cześć Marksa i Lenina (to cytat z filmu) (1)
- 2 3
-
2020-10-12 12:54
To prawda.
- 0 0
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.