- 1 Kto odpowiada za wypadek przy pracy? (47 opinii)
Czy dzień po nocnej zmianie powinien być dniem wolnym?
Praca w systemie zmianowym bywa dla pracowników bardzo obciążająca, dlatego ważne jest, żeby pracodawca układając grafik miał na uwadze prawo pracownika do odpoczynku.
Mam pytanie dotyczące odpoczynku dobowego. Byłam w pracy od godz 21-6 rano i w ten sam dzień przyszłam do pracy na 15 do 22. Uważam, że następny dzień po zmianie nocnej powinien być dniem wolnym, czy mam rację? Jakie są regulacje w tym zakresie?
Na pytanie odpowiada Radosław Politowski z Kancelarii Radcy Prawnego Radosław Politowski.
Pytanie dotyczy prawa pracownika do odpoczynku. Jednego z podstawowych praw każdego pracownika. Przysługującego bez względu na podstawę zatrudnienia, rodzaj pracy czy nawet system czasu pracy. Zarówno pracodawca (poza pewnymi wyjątkami) jak i pracownik nie mogą ograniczyć prawa do odpoczynku, zrzec się go, czy zamienić na ekwiwalent pieniężny.
Kodeks pracy stanowi, iż pracownikowi przysługuje w każdej dobie prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku, a w ciągu tygodnia prawo do nieprzerwanego 35-godzinnego tygodnia odpoczynku. Od powyższych zasad prawo przewiduje niekiedy wyjątki.
Zasada 11 godzin odpoczynku dobowego nie obejmuje pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy czy przypadków konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii. W takich wyjątkowych przypadkach pracownikowi przysługuje jednak równoważny okres odpoczynku, który powinien być udzielony w jego okresie rozliczeniowym.
Jak wspomniałem, pracownikowi przysługuje w każdym tygodniu prawo do co najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Z reguły ten 35-godzinny odpoczynek będzie obejmował całą niedzielę i część soboty. Np. gdy tydzień pracy pracownika zaczyna się w poniedziałek, a zaczyna on pracę o godz. 8, to w sobotę pracownik powinien zakończyć pracę już o godz. 13. W ten sposób będzie miał 11 godzin odpoczynku w sobotę i 24 godziny odpoczynku w niedzielę - co da łącznie 35 godzin nieprzerwanego tygodniowego odpoczynku.
Jako dobę oznacza się 24 kolejne godziny, poczynając od godziny, w której pracownik rozpoczyna pracę zgodnie z obowiązującym go rozkładem pracy.
Podobne odstępstwo od powyższych zasad 11/35 związane jest z równoważnym system czasu pracy. Dotyczy to w szczególności pracy polegającej na dozorze urządzeń lub związanych z częściowym pozostawaniem w pogotowiu do pracy, przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób. W takich przypadkach przedłużony dobowy wymiar czasu pracy (a więc krótszy okres odpoczynku) równoważony jest krótszym dobowym wymiarem czasu pracy w niektórych dniach lub dniami wolnymi.
Wracając do zadanego pytania, nie znamy niestety dokładnego rozkładu czasy pracy Czytelniczki. Nie wiemy także jaki jest jej okresu rozliczeniowy (długość, początek, koniec). Nie mamy też wiedzy co do systemu czasu pracy, w którym realizuje swoje obowiązki ani rodzaju tych obowiązków.
Poprzestać musimy zatem na dostarczonych przez Czytelniczkę danych. Przypomnijmy więc podane przez nią fakty:
1. Wykonywała pracę co najmniej dwuzmianową (praca od 21 do 6, od 15 do 22).
2. Pracowała w godzinach od 21 do 6 rano (zmiana nocna).
3. Następnie przyszła do pracy na godz. 15 i wykonywała pracę do godz. 22 (zmiana popołudniowa).
Zgodnie z tym co napisałem wcześniej, Czytelniczce przysługuje 11-godzinny odpoczynek dobowy, a odpoczynek tygodniowy może być krótszy niż standardowe 35 godzin i obejmować 24 godziny (wyjątek związany z przejściem pracownika na inną zmianę).
Doba rozpoczęła się dla Czytelniczki o godz. 21 dnia pierwszego, więc skończy się o 21 dnia drugiego. Do godziny 21 dnia drugiego powinien zatem przypadać 11-godzinny nieprzerwany odpoczynek dobowy. Pani rozpoczęła pracę ponownie o 15, więc jej odpoczynek był krótszy - 9-godzinny. Pracowała w ciągu doby przez 16 godzin. Podczas gdy maksymalny czas pracy Czytelniczki w ciągu doby nie powinien przekraczać 13 godzin, wliczając w to ewentualne nadgodziny.
Biorąc pod uwagę zmianowy charakter pracy w opisanym przypadku, zmiana pory rozpoczęcia pracy z późniejszej (21) na wcześniejszą (15), nie powinna następować z dnia na dzień. Nieuchronną konsekwencją jest bowiem naruszenie obligatoryjnego nieprzerwanego odpoczynku dobowego.
Przenosząc pracownika na inną zmianę, pracodawca powinien więc uwzględnić jeden dzień wolny pomiędzy takim przejściem. Pracownik niejako korzystałby ze skróconego 24-godzinnego odpoczynku tygodniowego.
W tym przypadku tak się jednak nie stało. Pracownik z dnia na dzień zmienił porę dnia rozpoczęcia pracy, przechodząc na inną zmianę. W konsekwencji pracodawca naruszył przepisy o prawie pracownika do odpoczynku dobowego.
![Porady prawnika](https://s-trojmiasto.pl/_img/praw-logo.png)
Masz wątpliwości dotyczące działań firmy, która cię zatrudnia? Nie wiesz jak postąpić w sporze z pracodawcą, jakie możliwości pozostawia ci prawo pracy? A może po prostu jest temat, który cię nurtuje i chcesz poznać zastosowanie bieżących przepisów? Prześlij swoje pytania mailem: serwispraca@trojmiasto.pl. Na pytania czytelników odpowiadać będą radcy z trójmiejskich kancelarii. Odpowiedzi na wybrane pytania publikowane będą w Serwisie Praca portalu Trojmiasto.pl
O autorze
![autor](https://s-trojmiasto.pl/zdj/redaktorzy/24ca0eab4c7bf81ffadd0fa72c7f48bc.jpg)
Radosław Politowski
radca prawny, Kancelaria Radcy Prawnego Radosław Politowski
Opinie (69) 1 zablokowana
-
2018-03-11 01:36
Tydzień pracy
W drugim akapicie odpowiedzi jest pomyłka - chodzi o 35-godzinny czas odpoczynku, a nie tydzień pracy. Ten nadal mamy przeciętnie 40-godzinny. Proponuję poprawić, żeby nie wprowadzać w błąd.
- 1 0
-
2018-03-11 08:53
Co to jest odpoczynek dowodowy o którym autor wspomina?
- 1 0
-
2018-03-11 08:59
Czytelniczka powinna odpocząć ale są od tego wyjątki a od wyjątków kolejne wyjątki i obowiązki ale co do zasady nie ma prawa dyskutować z pracodawcą
- 2 0
-
2018-03-11 10:13
Dobra zmiana.
W sobotę w nocy , po zamknięciu hipermarketu muszę siedzieć jeszcze kilka godzin i przenosić do chłodni łatwo psujące się towary. Tuz po północy z niedzieli na poniedziałek muszę znowu znaleźć się na stanowisku pracy, aby wyłożyć towar na półkach. No i gdzie tu mówić o wypoczynku.
- 8 0
-
2018-03-11 19:01
Nie odpoczniesz, gdy masz niepracujących sąsiadów nad głową. Ty rypiesz nocki a oni z twoich podatków 500plusy i zasiłki ciągną. Hałasują nad głową. Sąsiad nie spać, pracować na nas mówią!
- 2 1
-
2018-03-12 10:33
Ciekawe co robił bolek
portret pamięciowy i śłońce Peru PO nocnej zmianie , kiedy dokonali zamachu stanu na rządzie Olszewskiego ?
- 0 1
-
2018-03-12 18:04
kodeks pracy
niestety czaspracy jest nieuregulowany zeby mozna bylo interpretowac go na niekorzysc pracownikow niestety
- 1 1
-
2019-06-03 10:55
Dzięki
Super dzięki za wyczerpującą informacje .
- 0 0
-
2019-10-13 09:17
Niedziela
A niedziela wg kodeksu nie zaczyna się przypadkiem od 6 rano i kończy o 6 dnia następnego?
- 0 0
-
2022-01-27 09:39
Mała
Pracuje w markecie gdzie po nockach w ten sam dzień musze przyjść do pracy kończę nockę o 5 rano i na 15.40 znowu do pracy wiec jaki odpoczynek nie ma odpoczynku .
- 0 0
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.