Z pytaniem o emeryturę pomostową i odprawę od zakładu pracy napisał do nas jeden z czytelników.
Czy osoba, która ubiega się o emeryturę pomostową może nie dostać odprawy od zakładu pracy? Jeżeli tak, to na jakiej podstawie? Co może zrobić?Na pytanie odpowiada Andrzej Fortuna - radca prawny z kancelarii Radcy Prawnego Fortuna.
Przystępując do odpowiedzi na pytanie, należy wskazać w kilku zdaniach, czym są emerytury pomostowe, komu przysługują i jak je uzyskać. Omawiana kwestia została uregulowana w Ustawie z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych.
Emerytury pomostowe są świadczeniami, które przysługują osobom urodzonym po 31 grudnia 1948 r., które
wykonywały prace o szczególnym charakterze lub w szczególnych warunkach. Aby uzyskać prawo do takiej emerytury konieczne jest spełnienie łącznie kilku warunków. Poza wskazaną już datą urodzenia i rodzajem wykonywanej pracy należą do nich:
- wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przez okres wynoszący najmniej 15 lat,
- osiągnięcie odpowiedniego wieku - co najmniej 55 lat w przypadku kobiet i co najmniej 60 lat w przypadku mężczyzn,
- okres składkowy i nieskładkowy co najmniej 20 lat w przypadku kobiet i co najmniej 25 lat w przypadku mężczyzn,
- wykonywanie przed dniem 1 stycznia 1999 r. pracy w szczególnych warunkach lub prac w szczególnym charakterze wskazanych w art. 32 i 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS lub art. 3 ust 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych,
- wykonywanie po dniu 31 grudnia 2008 r. pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wskazanych w art. 3 ust 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych,
- rozwiązanie wszystkich stosunków pracy.
Aby otrzymać emeryturę pomostową, należy złożyć stosowny wniosek. Prawo do emerytury pomostowej nabywa się w dniu, w którym spełniony został ostatni z warunków jej uzyskania. Prawo to ustaje zaś w dniu poprzedzającym dzień, w którym nastąpi osiągnięcie powszechnego wieku emerytalnego, bądź w dniu, w którym nabyło się prawo do emerytury na podstawie innych przepisów.
Odnosząc się do kwestii odpraw w przypadku ubiegania się o emeryturę pomostową, należy wskazać na regulację zawartą w art. 92(1) kodeksu pracy. Ustawodawca nie różnicuje, w przypadku jakich emerytur odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia przysługuje, wskazuje jedynie, że muszą zostać spełnione warunki uprawniające do emerytury oraz musi dojść do ustania stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę.
Należy więc wyprowadzić wniosek, że
przejście na emeryturę pomostową co do zasady uprawnia do uzyskania odprawy. Co jednak istotne, nie wystarczy nabycie prawa do emerytury pomostowej, by uzyskać prawo do odprawy, lecz należy faktycznie przejść na emeryturę i rozwiązać stosunek pracy.
Nie można także zapominać, że warunkiem koniecznym do uzyskania odprawy jest związek pomiędzy przejściem na emeryturę a ustaniem stosunku pracy. W doktrynie i judykaturze podkreśla się jednak, że związek ten należy rozumieć szeroko. "Związek między rozwiązaniem stosunku pracy a nabyciem prawa do emerytury lub renty może mieć charakter przyczynowy (rozwiązanie stosunku pracy następuje dlatego, że pracownikowi przysługuje prawo do świadczenia), czasowy (rozwiązanie stosunku pracy zbiega się w czasie z nabyciem prawa do świadczenia niezależnie od przyczyny rozwiązania stosunku pracy), bądź czasowo-przyczynowy (przyczyną rozwiązania stosunku pracy jest nabycie prawa do emerytury lub renty i rozwiązanie następuje w chwili przyznania świadczenia). Między rozwiązaniem stosunku pracy a nabyciem prawa do świadczenia może zachodzić także związek funkcjonalny, gdy rozwiązanie stosunku pracy następuje przed spełnieniem warunków uprawniających do emerytury lub renty inwalidzkiej, ale nabycie prawa do jednego z tych świadczeń i przyznanie świadczenia po ustaniu zatrudnienia jest konsekwencją sytuacji bezpośrednio poprzedzającej rozwiązanie stosunku pracy." (wyrok Sądu Najwyższego z 8 grudnia 2015 r., sygn. akt I PK 345/14).
Porady prawnika
Masz wątpliwości dotyczące działań firmy, która cię zatrudnia? Nie wiesz jak postąpić w sporze z pracodawcą, jakie możliwości pozostawia ci prawo pracy? A może po prostu jest temat, który cię nurtuje i chcesz poznać zastosowanie bieżących przepisów? Prześlij swoje pytania mailem: serwispraca@trojmiasto.pl. Na pytania czytelników odpowiadać będą radcy z trójmiejskich kancelarii. Odpowiedzi na wybrane pytania publikowane będą w Serwisie Praca portalu Trojmiasto.pl