- 1 Kto odpowiada za wypadek przy pracy? (47 opinii)
Kat, browarnik, rzeźnik. Zawodowcy dawnego Gdańska
Bogaci rzeźnicy, klany katowskie i 700 browarników w jednym mieście. Jak wyglądał rynek pracy w dawnym Gdańsku najlepiej obrazują nazwy ulic w jego najstarszej części. Zawody rzemieślnicze, które kiedyś tworzyły trzon zatrudnienia dziś albo odchodzą w zapomnienie, albo dogorywają przez brak zainteresowania. Właściwie po bednarzach czy kotwicznikach nie zostało dziś wiele więcej niż właśnie nazwa na tabliczce.
Zawody w nazwach ulic - więcej przypadku niż reguły
Najchętniej wyobrażalibyśmy sobie rynek pracy w dawnym Gdańsku rozłożony zgodnie z układem dzisiejszych ulic. Na ul. Pończoszników
![zobacz na mapie Gdańska zobacz na mapie Gdańska](/_img/icon_map_16x12.gif)
![zobacz na mapie Gdańska zobacz na mapie Gdańska](/_img/icon_map_16x12.gif)
![zobacz na mapie Gdańska zobacz na mapie Gdańska](/_img/icon_map_16x12.gif)
![zobacz na mapie Gdańska zobacz na mapie Gdańska](/_img/icon_map_16x12.gif)
![zobacz na mapie Gdańska zobacz na mapie Gdańska](/_img/icon_map_16x12.gif)
![zobacz na mapie Gdańska zobacz na mapie Gdańska](/_img/icon_map_16x12.gif)
![zobacz na mapie Gdańska zobacz na mapie Gdańska](/_img/icon_map_16x12.gif)
![zobacz na mapie Gdańska zobacz na mapie Gdańska](/_img/icon_map_16x12.gif)
- Niektóre z nich bardziej mają na celu uczczenie pewnych profesji niż faktycznej ich przewagi w danej lokalizacji. Do tego nie możemy wnioskować po zdobieniach kamienic. Zarówno w trakcie odbudowy po ostatniej wojnie jak i wcześniej przenoszono liczne elementy wystroju kamienic i montowano w całkiem innych miejscach - opowiada Aleksander Masłowski, popularyzator gdańskiej historii.
Z samych nazw ulic pierwotnego obszaru Gdańska widać natomiast jak dużą mieliśmy przewagę rzemieślników, którzy dziś albo zostali zupełnie zapomnieni, albo borykają się z brakiem zainteresowania ze strony kandydatów. W XIV - XVI wieku rzemieślnicy stanowili zdecydowany trzon pracowników. Cztery wymieniane główne cechy to rzeźnicy, piekarze, szewcy i kowale.
Rzeźnik bez noża i piekarska potęga na Chlebnickiej
Główna lokalizacja, w której działali rzeźnicy faktycznie pokrywa się z dzisiejszą ul. Rzeźnicką
![zobacz na mapie Gdańska zobacz na mapie Gdańska](/_img/icon_map_16x12.gif)
- Np. Rzeźnik nie mógł nagabywać przechodniów do zakupu, nie mógł też sprzedawać z nożem w ręku. Pewnie te przepisy miały swój początek po sytuacji, w której nazbyt temperamentny rzeźnik użył swojego noża do czegoś więcej niż podziału mięsa - opowiada Klaudiusz Grabowski, historyk Gdańska.
Kolejny główny cech, piekarze, również był mocno związany ze swoją ulicą, chodzi oczywiście o ul. Chlebnicką
![zobacz na mapie Gdańska zobacz na mapie Gdańska](/_img/icon_map_16x12.gif)
![zobacz na mapie Gdańska zobacz na mapie Gdańska](/_img/icon_map_16x12.gif)
Trzeci główny cech to szewscy. Wbrew pozorom zapotrzebowanie na ich usługi było bardzo duże, ponieważ obuwie szybko się niszczyło.
- ul. Szewska
![zobacz na mapie Gdańska zobacz na mapie Gdańska](/_img/icon_map_16x12.gif)
Czwarty cech główny to właśnie kowale, ale też kotwicznicy, wyrabiający żelazne elementy potrzebne do żeglugi. Logicznie patrząc, lokalizacja szczególnie ul. Kotwiczników
![zobacz na mapie Gdańska zobacz na mapie Gdańska](/_img/icon_map_16x12.gif)
Browarnicy od świetności do upadku
Istotnym zawodem w dawnym Gdańsku byli bez wątpienia browarnicy, którzy początkowo mieli swoją ulicę w miejscu dzisiejszej ul. Ogarnej
![zobacz na mapie Gdańska zobacz na mapie Gdańska](/_img/icon_map_16x12.gif)
![zobacz na mapie Gdańska zobacz na mapie Gdańska](/_img/icon_map_16x12.gif)
![zobacz na mapie Gdańska zobacz na mapie Gdańska](/_img/icon_map_16x12.gif)
- W XV w. było prawie 400 browarników. Na piwo było bardzo duże zapotrzebowanie, ponieważ woda w miastach była złej jakości i picie piwa było po prostu bezpieczniejsze. Co więcej piły je nawet dzieci, choć w dużej części mówimy tu o piwach z bardzo niską zawartością alkoholu. Czasy świetności gdańskiego browarnictwa skończyły się wraz z życiem najsłynniejszego browarnika - Heweliusza. Powód był prosty i polityczny. Browarnicy żyli w opozycji do rady, czyli głównie kupieckiej elity, która rządziła Gdańskiem. Często stawali na czele buntów. Rada w odwecie zaczęła zwalczać browarnictwo I tak od rozkwitu doprowadziła do zupełnego upadku - opowiada Aleksander Masłowski.
Kat i pachołowie - zawód omijany wzrokiem
Zawodem, który już nie istnieje, ale nadal wiąże się z dużymi emocjami byli bez wątpienia kaci. Ponieważ wszystko co wiązało się z pracą kata było okryte milczeniem, ulica Kacia szybko została zamieniona na ul. Pachołów
![zobacz na mapie Gdańska zobacz na mapie Gdańska](/_img/icon_map_16x12.gif)
- Pachołowie zajmowali się przede wszystkim usuwaniem nieczystości, padliny z miasta, jeździli też do samobójców, których wg obyczajów wyrzucano przez okno i traktowano własnie jak padlinę zakopując za miastem - przyznaje Aleksander Masłowski.
Pachołowie nie byli szanowani przez społeczeństwo, a z samym katem praktycznie nikt nie rozmawiał, żeby na wszelki wypadek nie rzucać się w oczy. Zawód kata był jak rodzinna specjalność, dlatego często mieliśmy do czynienia z całymi klanami katowskimi, a fach przekazywano z dziada na ojca i z ojca na syna. Córka kata najczęściej wychodziła też za mąż za kata z najbliższego miasta. Według krążących historii żony katów prowadziły domy publiczne, jednak z punktu widzenia historyków to raczej mit, niż faktyczna prawidłowość.
- Kat i jego dwór pachołów miał sporo pracy. Między XVI - XVIII w. w Gdańsku zasądzono 621 kar śmierci, z czego 171 to powieszenia, 377 ścięcia, 45 łamania kołem I całkiem niewiele bo 28 spaleń. Sama kara zależała od przewinienia, różne były też miejsca ich wykonywania. Np. spalenie na stosie odbywało się na Targu Węglowym, kary dla obywateli miasta były wykonywane przed dworem Artusa, a powieszenia na górze szubienicznej - opowiada Klaudiusz Grabowski.
Wiele ulic nosi nazwy zawodów, które dziś nie tylko nie istnieją, ale też coraz mniej osób wie, czym zajmowali się ich wykonawcy. Ul. Powroźnicza
![zobacz na mapie Gdańska zobacz na mapie Gdańska](/_img/icon_map_16x12.gif)
![zobacz na mapie Gdańska zobacz na mapie Gdańska](/_img/icon_map_16x12.gif)
![zobacz na mapie Gdańska zobacz na mapie Gdańska](/_img/icon_map_16x12.gif)
Bycie początkującym rzemieślnikiem nie było usłane różami. Otwarcie własnego zakładu graniczyło z cudem, mistrzowie blokowali dostęp do cechów, oczekując np. wystawnych obiadów dla całego cechu po zdaniu egzaminu, zdarzało się także, że prace egzaminacyjne wstępujących były celowo niszczone. Czasem jedyną możliwością posiadania własnego warsztatu był ślub z córką lub wdową, które posiadały prawo dziedziczenia, ale jako kobiety nie mogły go samodzielnie prowadzić. W efekcie rzemieślnik mógł być dożywotnio czeladnikiem.
Władza w rękach kupieckiej elity
Choć rzemieślnicy byli dominującą grupą społeczną to nie oni sprawowali władzę w Gdańsku. Rządziła elita kupiecka, która długi czas w ogóle nie miała swojej ulicy.
- Kupcy byli na tyle uprzywilejowaną grupą, że własna ulica nie była im do niczego potrzebna. Dzisiejsza ul. Kupiecka
![zobacz na mapie Gdańska zobacz na mapie Gdańska](/_img/icon_map_16x12.gif)
Ostatnia grupa pracowników to plebs, czyli zawody wspierające innych. Służące, opiekunki, koniarze, stróże. Długi czas przypominać mogła o ich udziale w życiu zawodowym Gdańska ul. Służebna, która przez chwilę źle przetłumaczona nazywała się ul. Służalniczą. W tej grupie zatrudnienie znajdowała też większość kobiet, których prawa do kształcenia i sprawowania ważniejszych funkcji i zawodów były długi czas mocno ograniczone.
Inaczej niż dziś wyglądał też sposób rozliczania pracowników i ich czas pracy.
- Godziny pracy bardzo długo wyznaczał wschód i zachód słońca, ponieważ palenie światła było nieopłacalne i mało bezpieczne. Pracowników rozliczano po każdym dniu pracy - dodaje Aleksander Masłowski.
Opinie (34) 1 zablokowana
-
2017-04-03 09:31
kiedy jeszcze istniala stocznia
ulice nazwano od wydzialow.
- 3 0
-
2017-04-03 10:12
ploter
Fatalne są nowe tablice. Za parę lat to będzie szmelc. Żeby półmilionowego miasta nie było stać na porządne, emaliowane tablice to wstyd.
- 8 0
-
2017-04-03 13:01
(1)
Teraz za to mamy wspaniałe nazwy rzemieślników:
- Senior Front-end Designer
- Junior Java Developer
- Sales Area Manager
- Business Development Manager
- Senior .NET Full Stack Programmer
Ciekawe czy ktoś kiedyś od tego utworzy nazwy ulic, buahahahahaha.- 4 1
-
2017-04-03 22:01
Ulica informatyków
- 1 0
-
2017-04-03 13:09
Artukuł bardzo interesujący, ale jakoś dziwnie i nagle ucięty na końcu...
- 3 0
-
2017-04-03 17:33
621 wyroków w 200 lat to mało. (1)
W Stanach tyle jest rocznie.
- 0 0
-
2017-04-19 12:23
Tyle że w USA mieszka jakieś 300.000.000 ludzi.
- 0 0
-
2017-04-04 21:38
Kaloszników ????!!!! Bóg was opuścił . Korkenmachergasse czyli po prostu wytwórców trepów ,a po kaszubsku korków
- 0 0
-
2017-04-08 02:33
jestem srodze zagnie...
zginie wany ;) iż azaliż tyleż pożytecznych co i nader dziś pożądanych profesji odejszło na ten czas w zapomnienia odmet niecny acz nie zasłużony...
na ten przykład takich pachołów brakuje nam na gwałt ..wszak kto odsobaczy naszego donPreska po jego Brukselkach i na te jego dawne grzeszki pokutę nalozy by choć po śmierci spokoju zaznał...- 0 0
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.