- 1 Kto odpowiada za wypadek przy pracy? (41 opinii)
- 2 Nauczyciele mogą składać wnioski o nowe świadczenie (192 opinie)
- 3 Dyskusja o krótszej pracy dla urzędników (354 opinie)
- 4 Praca w branży edukacyjnej. Warto? (96 opinii)
- 5 Czy możemy odmówić pracy w upały? (59 opinii)
Odpowiedzialność pracownika za powierzone mienie
Odpowiedzialność pracownika za powierzone mienie to złożona kwestia, która może budzić wiele wątpliwości, szczególnie wśród pracowników handlu. Z pytaniem o możliwe potrącenia z wypłaty zwróciła się do nas czytelniczka portalu.
Wszystkie porady prawne w naszym serwisie
Pracuję w sklepie, mój pracodawca wymaga ode mnie podpisania oświadczenia o odpowiedzialności majątkowej. Czy w przypadku braków w sklepie, stwierdzonych podczas inwentaryzacji, pracodawca będzie mógł obciążyć mnie finansowo, skoro zarabiam najniższą krajową?
Na pytanie odpowiada Andrzej Fortuna - radca prawny z kancelarii Radcy Prawnego Fortuna
W pierwszej kolejności należy wskazać, że za szkodę wyrządzoną pracodawcy pracownicy ponoszą odpowiedzialność na szczególnych zasadach, określonych w przepisach Kodeksu pracy. Co do zasady, zgodnie z art. 114-122 Kodeksu pracy, pracownik ponosi odpowiedzialność tylko za szkodę rzeczywistą, powstałą na skutek zawinionego niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych, a samo odszkodowanie nie może przewyższać kwoty trzymiesięcznego wynagrodzenia przysługującego pracownikowi w dniu wyrządzenia szkody (ograniczenie nie obowiązuje, jeśli szkoda została wyrządzona umyślnie). To na pracodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających odpowiedzialność pracownika, czyli to pracodawca dochodząc odszkodowania, musi wykazać, że pracownik w sposób zawiniony nie wykonał lub nienależycie wykonał swoje obowiązki, co doprowadziło do powstania szkody w określonych rozmiarach.
![Jaką karę może nałożyć na nas pracodawca?](https://s-trojmiasto.pl/zdj/c/n/2/3583/150x100/3583926__kr.webp)
Powyższe preferencyjne zasady nie mają zastosowania w przypadku odpowiedzialności
za powierzone mienie. Zgodnie z art. 124 Kodeksu pracy, jeżeli pracodawca powierzył pracownikowi mienie z obowiązkiem zwrotu lub do wyliczenia się, to co do zasady pracownik odpowiada za szkody w tym mieniu w pełnej wysokości i to bez konieczności uprzedniego wykazywania przez pracodawcę, że szkoda jest wynikiem zawinionego niedopełnienia obowiązków przez tego pracownika. Należy podkreślić, że samo złożenie oświadczenia przez pracownika o ponoszeniu odpowiedzialności materialnej nie jest wystarczające, aby pracownik rzeczywiście ją ponosił w zwiększonym zakresie. Niezbędne jest prawidłowe powierzenie mienia przez pracodawcę, czyli najpierw należy ustalić ilość i jakość powierzanego mienia (przeprowadzić inwentaryzację), a następnie pracodawca musi wydać mienie w taki sposób, aby było możliwe objęcie nad nim pieczy przez pracownika.
Ponadto w określonych przypadkach pracownik może również domagać się obniżenia odszkodowania na podstawie przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z 10 października 1975 r. w sprawie warunków odpowiedzialności materialnej pracowników za szkodę w powierzonym mieniu. Wysokość odszkodowania ulega bowiem odpowiedniemu obniżeniu, gdy sprawowanie nadzoru nad tym mieniem jest utrudnione, a w szczególności:
- gdy mienie znajduje się w pomieszczeniach, do których ze względu na potrzeby prawidłowej obsługi konsumentów mają dostęp również pracownicy innych działów albo inne osoby, a zwłaszcza w placówkach handlowych, w których nabywcy mają swobodny dostęp do towarów, oraz gdy przyjmowanie towarów odbywa się bez przerywania obsługi nabywców,
- w magazynach, sklepach i punktach usługowych, w których praca trwa dłużej niż na jedną zmianę lub w których obsada wynosi co najmniej 5 osób.
Zatem w razie wystąpienia przez pracodawcę z roszczeniami o pokrycie niedoboru w pierwszej kolejności należy rozważyć okoliczności danego przypadku, czy nie zachodzą okoliczności uwalniające pracownika od odpowiedzialności lub wpływające na wysokość dopuszczalnego obciążenia.
Natomiast nawet jeśli pracodawca ma podstawy do obciążenia pracownika odpowiedzialnością za powstałą szkodę, to nie oznacza, że pracodawca może swobodnie pomniejszyć wynagrodzenie pracownika o kwotę należnego odszkodowania. Na uwadze należy mieć przepisy rozdziału II działu III Kodeksu pracy o ochronie wynagrodzenia za pracę.
Po pierwsze - aby w ogóle pracodawca mógł samodzielnie dokonać potrącenia, to zgodę na takie potrącenie musi wyrazić pracownik, a zgoda ta winna być udzielona na piśmie. Co przy tym istotne - zgoda pracownika nie może być tzw. "zgodą blankietową" - a więc wyrażoną bez wskazania ściśle określonej należności, a zwłaszcza jej skonkretyzowanej kwoty. W szczególności nieważna byłaby ogólnikowa zgoda pracownika na potrącanie z jego wynagrodzenia niedoborów dopiero mogących powstać w przyszłości (tak m.in. wskazywał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 sierpnia 2012 r., sygn. I BP 2/12).
Nadto zakres potrącenia jest ograniczony kwotą wolną od potrąceń. W przypadku wyrażenia przez pracownika zgody na potrącenie wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego (jeżeli pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania). Jeżeli jednak pracownik jest zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy, limit potrącenia ulega zmniejszeniu proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy.
Należy pamiętać, że niezgodne z przepisami pomniejszanie wynagrodzenia pracownika (np. na skutek nielegalnego potrącenia) stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika zagrożone karą grzywny do 30 tys. zł.
W związku z powyższym, jeżeli pracownik otrzymuje tylko wynagrodzenie równe minimalnemu wynagrodzeniu za pracę, to nawet jeśli pracodawca będzie dysponował pisemną zgodą pracownika na potrącenie, nie będzie mógł potrącić należnego mu odszkodowania z jego pensji.
![Czy można odmówić urlopu na żądanie?](https://s-trojmiasto.pl/zdj/c/n/2/3606/150x100/3606813__kr.webp)
Powyższe nie oznacza jednak, że pracodawca w ogóle nie może dochodzić naprawienia szkody przez pracownika. Jeżeli pracownik dobrowolnie nie uiści odszkodowania (np. poprzez samodzielne wpłaty na rzecz pracodawcy), to pracodawca będzie mógł skierować sprawę do sądu. Na tym etapie pracownik może przedstawiać wszelkie swoje zarzuty wobec roszczeń pracodawcy, natomiast jeśli sąd rozstrzygnie sprawę na niekorzyść zatrudnionego i pracodawca uzyska prawomocne orzeczenie zasądzające odszkodowanie, będzie on mógł skierować sprawę do egzekucji komorniczej.
Co ważne, komornik również będzie związany limitem wyznaczonym przez kwotę wolną od potrąceń. Jednakże pracodawca może w takiej sytuacji kierować egzekucję także wobec innych składników majątku pracownika niż wynagrodzenie - w szczególności do ruchomości (np. samochód, sprzęt), wierzytelności (w tym zajęcie rachunków bankowych), a nawet, przy większym zadłużeniu - do nieruchomości pracownika. Innymi słowy - osiąganie jedynie minimalnego wynagrodzenia samo w sobie nie chroni pracownika od obowiązku rozliczenia się z pracodawcą.
O autorze
![autor](https://s-trojmiasto.pl/zdj/redaktorzy/c38e29305de127597f2db27530adb44a.jpg)
Andrzej Fortuna
radca prawny z kancelarii Radcy Prawnego Fortuna
Miejsca
Opinie wybrane
-
2023-12-28 12:38
Raz w życiu, została mi kasa potrącona z wypłaty (1)
Pracowałem wtedy u pracodawcy, który nie miał do końca pojęcia, że umowa o pracę działa w dwie strony. Ja uszkodziłem samochód, który ze względu na swój wiek i stan i tak kwalifikował się tylko do kursu w jedna stronę na złomowiec... Potrącono mi z z pensji kwotę, która przewyższała wartość szkody 2x. Zwolniłem się z tej roboty, ale nie zapomniałem
Pracowałem wtedy u pracodawcy, który nie miał do końca pojęcia, że umowa o pracę działa w dwie strony. Ja uszkodziłem samochód, który ze względu na swój wiek i stan i tak kwalifikował się tylko do kursu w jedna stronę na złomowiec... Potrącono mi z z pensji kwotę, która przewyższała wartość szkody 2x. Zwolniłem się z tej roboty, ale nie zapomniałem o instytucjach, które potrafią przywołać takiego dziada do porządku. Kontrola z ITD spowodowała, że połowa pojazdów została wycofana z ruchu co zapoczątkowało wymianę floty na nowszą, inspekcja pracy, pomogła chłopakom wyciągnąć pieniądze spod stołu na papier. Nie mówię, że donos na pracodawcę to dobre rozwiązanie, ale czasami nie ma wyjscia, zwłaszcza pracując u ''dziada dusigroszy''
- 38 0
-
2023-12-28 13:15
Cwaniactwo trzeba tępić
Donosy to dobre narzędzie
- 12 0
-
2023-12-28 13:08
Nie podpisuj. Juz sam fakt że zatrudniają mniej ludzi niż powinni (1)
Pracownik ma pracować na kasie, oglądać 6 kas automatycznych i pilnować towaru najlepiej. A jak coś zniknie to po pensji? Dość tego, albo niech zatrudniają wystarczająca ilość pracowników albo niech się wypchają
- 96 3
-
2023-12-28 19:09
Tak jest Biedronkach
Stokrotkach i innych mniejszych sklepach zawsze kasjerzy z kas liniowych
zajmują się kasami samoobsługowymi.
Absurd trzeba mieć bardzo dobra podzielność uwagi. Po drugie denerwują się ludzie czekający do kasy i denerwują się ludzie czekający aż kasjer wyjdzie z kasy i odblokuje kasę samoobsługową.
TakiTak jest Biedronkach
Stokrotkach i innych mniejszych sklepach zawsze kasjerzy z kas liniowych
zajmują się kasami samoobsługowymi.
Absurd trzeba mieć bardzo dobra podzielność uwagi. Po drugie denerwują się ludzie czekający do kasy i denerwują się ludzie czekający aż kasjer wyjdzie z kasy i odblokuje kasę samoobsługową.
Taki niestety mamy wyzysk.
Tylko nie wygrasz w sądzie żadnej sprawy bo jak mówią prawnicy jesteś pełnoletni i jak idziesz do tej pracy zostajesz poinformowany czym będziesz się zajmować. Czyli sam podjęłeś decyzję
i zdecydowałeś się tak pracować. Takie mamy prawo w tym kraju. Tak samo pracując na budowie bez odzieży ochronnej coś ci się stanie ty odpowiesz nie pracodawca bo ty zdecydowałeś że tak będziesz pracować. Pracodawca zawsze się wyliże a Sanepid czy Pip gdzie informują z wyprzedzeniem o wizycie to dopiero absurd.- 15 2
-
2023-12-28 12:59
Ludzie! I Wy się zgadzacie pracować pod taki pręgierzem?! (2)
- 58 5
-
2023-12-29 00:46
tylko prywaciarze
Kto jeszcze siedzi na umowie o pracę, chyba tylko l4udzie
- 0 7
-
2023-12-28 13:15
Niech donos piszą, zaraz cie coś na cwaniaka znajdzie
- 5 9
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.