- 1 Kto odpowiada za wypadek przy pracy? (43 opinie)
- 2 Praca w branży edukacyjnej. Warto? (96 opinii)
- 3 Czy możemy odmówić pracy w upały? (59 opinii)
- 4 Nauczyciele mogą składać wnioski o nowe świadczenie (192 opinie)
- 5 Dyskusja o krótszej pracy dla urzędników (354 opinie)
Odpowiedzialność pracownika za powierzone mienie
Odpowiedzialność pracownika za powierzone mienie to złożona kwestia, która może budzić wiele wątpliwości, szczególnie wśród pracowników handlu. Z pytaniem o możliwe potrącenia z wypłaty zwróciła się do nas czytelniczka portalu.
Wszystkie porady prawne w naszym serwisie
Pracuję w sklepie, mój pracodawca wymaga ode mnie podpisania oświadczenia o odpowiedzialności majątkowej. Czy w przypadku braków w sklepie, stwierdzonych podczas inwentaryzacji, pracodawca będzie mógł obciążyć mnie finansowo, skoro zarabiam najniższą krajową?
Na pytanie odpowiada Andrzej Fortuna - radca prawny z kancelarii Radcy Prawnego Fortuna
W pierwszej kolejności należy wskazać, że za szkodę wyrządzoną pracodawcy pracownicy ponoszą odpowiedzialność na szczególnych zasadach, określonych w przepisach Kodeksu pracy. Co do zasady, zgodnie z art. 114-122 Kodeksu pracy, pracownik ponosi odpowiedzialność tylko za szkodę rzeczywistą, powstałą na skutek zawinionego niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych, a samo odszkodowanie nie może przewyższać kwoty trzymiesięcznego wynagrodzenia przysługującego pracownikowi w dniu wyrządzenia szkody (ograniczenie nie obowiązuje, jeśli szkoda została wyrządzona umyślnie). To na pracodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających odpowiedzialność pracownika, czyli to pracodawca dochodząc odszkodowania, musi wykazać, że pracownik w sposób zawiniony nie wykonał lub nienależycie wykonał swoje obowiązki, co doprowadziło do powstania szkody w określonych rozmiarach.
![Jaką karę może nałożyć na nas pracodawca?](https://s-trojmiasto.pl/zdj/c/n/2/3583/150x100/3583926__kr.webp)
Powyższe preferencyjne zasady nie mają zastosowania w przypadku odpowiedzialności
za powierzone mienie. Zgodnie z art. 124 Kodeksu pracy, jeżeli pracodawca powierzył pracownikowi mienie z obowiązkiem zwrotu lub do wyliczenia się, to co do zasady pracownik odpowiada za szkody w tym mieniu w pełnej wysokości i to bez konieczności uprzedniego wykazywania przez pracodawcę, że szkoda jest wynikiem zawinionego niedopełnienia obowiązków przez tego pracownika. Należy podkreślić, że samo złożenie oświadczenia przez pracownika o ponoszeniu odpowiedzialności materialnej nie jest wystarczające, aby pracownik rzeczywiście ją ponosił w zwiększonym zakresie. Niezbędne jest prawidłowe powierzenie mienia przez pracodawcę, czyli najpierw należy ustalić ilość i jakość powierzanego mienia (przeprowadzić inwentaryzację), a następnie pracodawca musi wydać mienie w taki sposób, aby było możliwe objęcie nad nim pieczy przez pracownika.
Ponadto w określonych przypadkach pracownik może również domagać się obniżenia odszkodowania na podstawie przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z 10 października 1975 r. w sprawie warunków odpowiedzialności materialnej pracowników za szkodę w powierzonym mieniu. Wysokość odszkodowania ulega bowiem odpowiedniemu obniżeniu, gdy sprawowanie nadzoru nad tym mieniem jest utrudnione, a w szczególności:
- gdy mienie znajduje się w pomieszczeniach, do których ze względu na potrzeby prawidłowej obsługi konsumentów mają dostęp również pracownicy innych działów albo inne osoby, a zwłaszcza w placówkach handlowych, w których nabywcy mają swobodny dostęp do towarów, oraz gdy przyjmowanie towarów odbywa się bez przerywania obsługi nabywców,
- w magazynach, sklepach i punktach usługowych, w których praca trwa dłużej niż na jedną zmianę lub w których obsada wynosi co najmniej 5 osób.
Zatem w razie wystąpienia przez pracodawcę z roszczeniami o pokrycie niedoboru w pierwszej kolejności należy rozważyć okoliczności danego przypadku, czy nie zachodzą okoliczności uwalniające pracownika od odpowiedzialności lub wpływające na wysokość dopuszczalnego obciążenia.
Natomiast nawet jeśli pracodawca ma podstawy do obciążenia pracownika odpowiedzialnością za powstałą szkodę, to nie oznacza, że pracodawca może swobodnie pomniejszyć wynagrodzenie pracownika o kwotę należnego odszkodowania. Na uwadze należy mieć przepisy rozdziału II działu III Kodeksu pracy o ochronie wynagrodzenia za pracę.
Po pierwsze - aby w ogóle pracodawca mógł samodzielnie dokonać potrącenia, to zgodę na takie potrącenie musi wyrazić pracownik, a zgoda ta winna być udzielona na piśmie. Co przy tym istotne - zgoda pracownika nie może być tzw. "zgodą blankietową" - a więc wyrażoną bez wskazania ściśle określonej należności, a zwłaszcza jej skonkretyzowanej kwoty. W szczególności nieważna byłaby ogólnikowa zgoda pracownika na potrącanie z jego wynagrodzenia niedoborów dopiero mogących powstać w przyszłości (tak m.in. wskazywał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 sierpnia 2012 r., sygn. I BP 2/12).
Nadto zakres potrącenia jest ograniczony kwotą wolną od potrąceń. W przypadku wyrażenia przez pracownika zgody na potrącenie wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego (jeżeli pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania). Jeżeli jednak pracownik jest zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy, limit potrącenia ulega zmniejszeniu proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy.
Należy pamiętać, że niezgodne z przepisami pomniejszanie wynagrodzenia pracownika (np. na skutek nielegalnego potrącenia) stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika zagrożone karą grzywny do 30 tys. zł.
W związku z powyższym, jeżeli pracownik otrzymuje tylko wynagrodzenie równe minimalnemu wynagrodzeniu za pracę, to nawet jeśli pracodawca będzie dysponował pisemną zgodą pracownika na potrącenie, nie będzie mógł potrącić należnego mu odszkodowania z jego pensji.
![Czy można odmówić urlopu na żądanie?](https://s-trojmiasto.pl/zdj/c/n/2/3606/150x100/3606813__kr.webp)
Powyższe nie oznacza jednak, że pracodawca w ogóle nie może dochodzić naprawienia szkody przez pracownika. Jeżeli pracownik dobrowolnie nie uiści odszkodowania (np. poprzez samodzielne wpłaty na rzecz pracodawcy), to pracodawca będzie mógł skierować sprawę do sądu. Na tym etapie pracownik może przedstawiać wszelkie swoje zarzuty wobec roszczeń pracodawcy, natomiast jeśli sąd rozstrzygnie sprawę na niekorzyść zatrudnionego i pracodawca uzyska prawomocne orzeczenie zasądzające odszkodowanie, będzie on mógł skierować sprawę do egzekucji komorniczej.
Co ważne, komornik również będzie związany limitem wyznaczonym przez kwotę wolną od potrąceń. Jednakże pracodawca może w takiej sytuacji kierować egzekucję także wobec innych składników majątku pracownika niż wynagrodzenie - w szczególności do ruchomości (np. samochód, sprzęt), wierzytelności (w tym zajęcie rachunków bankowych), a nawet, przy większym zadłużeniu - do nieruchomości pracownika. Innymi słowy - osiąganie jedynie minimalnego wynagrodzenia samo w sobie nie chroni pracownika od obowiązku rozliczenia się z pracodawcą.
O autorze
![autor](https://s-trojmiasto.pl/zdj/redaktorzy/c38e29305de127597f2db27530adb44a.jpg)
Andrzej Fortuna
radca prawny z kancelarii Radcy Prawnego Fortuna
Miejsca
Opinie (35) 1 zablokowana
-
2023-12-28 18:46
tylko rzad PZPPiS byl zwolniony od odpowiedzialnosci za sprzenewierzenia wlasnosci podatnika!.
- 2 1
-
2023-12-28 19:42
O jej
W Polsce i tak jak się słucha w innych krajach jest luz blues. W Norwegii emeryturę pobiera się tylko do 77 lat.
Potem trzeba żyć z oszczędności lub z innych pomocy w tym kraju.- 0 2
-
2023-12-28 22:25
Stacje benzynowe to też patologia... (4)
Wiecie że pracownikom (głównie dziewczynom 18-25 lat) potrąca się premie za to że ktoś ukradł paliwo na stacji paliw. To nagminny proceder nie zależnie od loga na stacji... Pracownicy dostają po wypłacie bo nie zatrzymali uciekającego zlodzieja...
- 18 3
-
2023-12-29 00:46
to oni dostają pieniądze
?
- 1 1
-
2023-12-29 09:05
Zawsze tak było bo nikt nic z tym nie robi.
A dziewczyny jak idą tam do pracy chyba wiedzą o tym procederze że tak jest w realu. Nie wiem co one tam podpisują że się zgadzają bo musi być jakiś dokument inaczej jest grubymi nićmi to szyte.
Jeśli coś podpisywały nie wygrają są pełnoletnie wiedzą co podpisują tak działa u nas prawo.- 2 6
-
2023-12-31 00:21
Paranoja!
Stacje maja ubezpieczenia od kradziezy paliwa i zglaszaja takie szkody do TU. To podwójnie widać odbijają sobie stratę...
- 1 0
-
2024-01-01 09:35
Nie wszędzie...
Najczęściej dzieje się tak tam gdzie są smutni ajenci... na stacjach z "kierownikiem" które są firmowe pisze się protokół kradzieży i temat zgłasza kiero na komisariat. Chyba tylko desperaci się godzą na płacenie za ukradzione paliwo... nie wyobrażam sobie płacenia za ucieczki przy tych cenach i zarobkach kasjerów
- 0 0
-
2023-12-28 22:35
pyta
Co to za prorosyjska propaganda u nas jest prawo pracy a nie putinizm.
- 0 5
-
2023-12-29 13:23
Pracownik moze wykupic sobie ubezpieczenie od tej formy kary.
Ta kara znana jest od lat , zadna nowosc, wystarczy zajrzec do kodeksu pracy...
- 2 0
-
2023-12-30 16:58
Gdy usłyszysz od reprezentanta pracodawcy, że zawsze możesz zmienić pracę, to wiedz, że to nienormalna jest
I wiedz, że to konfitura.
- 1 0
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.