- 1 Kto odpowiada za wypadek przy pracy? (47 opinii)
Odpowiedzialność za służbowy samochód. Jaką umowę podpisać z pracodawcą?
Korzystanie z samochodu służbowego dla niektórych pracowników wiąże się ze sporym stresem. Dobrze wiedzieć jak w tej sytuacji uchronić się przed przykrymi konsekwencjami ewentualnego wypadku.
Mój pracodawca MOPS (w którym jestem jednym z dwóch kierowców) żąda podpisania przez nas deklaracji odpowiedzialności materialnej za powierzony samochód. Czy jest czego się obawiać? Jak sformułować aneks do tej umowy, żeby w skrajnych okolicznościach nie popaść w długi?
Odpowiedzi na to pytanie udzielił mecenas Wojciech Kawczyński z Kancelarii Prawnej Kawczyński i Kieszkowski Adwokaci i Radcowie Prawni Sp.p. w Gdańsku.
O odpowiedzialności za mienie powierzone pisaliśmy już kilkukrotnie. Co do zasady, polega ona na tym, iż pracodawca powierzając pracownikowi do zwrotu albo wyliczenia: pieniądze, papiery wartościowe, kosztowności lub narzędzia, instrumenty lub podobne przedmioty w tym m.in. samochód służbowy, w przypadku zaistnienia szkody w tym mieniu może domagać się od pracownika odszkodowania w pełnej wysokości. Jest to wyjątek od zasady wynikającej z art. 119 Kodeksu pracy (KP), który stanowi o ograniczeniu odpowiedzialności pracownika do trzykrotności wynagrodzenia przysługującego pracownikowi w dniu wyrządzenia szkody oraz do szkody rzeczywistej (tj. bez utraconego zarobku).
Tytułem przykładu: w przypadku tak znacznego uszkodzenia samochodu przez pracownika, że można mówić o szkodzie całkowitej, jeśli został on w sposób prawidłowy powierzony pracownikowi z obowiązkiem zwrotu w trybie art. 115 KP, odpowiedzialność pracownika obejmie całą wartość uszkodzonego samochodu pomniejszoną o cenę, którą uda się uzyskać ze sprzedaży pozostałości oraz ewentualne wypłacone przez ubezpieczyciela odszkodowanie. W przypadku jeśli samochód nie został w sposób prawidłowy powierzony pracownikowi, to o ile pracownik nie wyrządził szkody umyślnie to niezależnie od wysokości szkody/wartości samochodu, będzie odpowiadał do trzykrotności swojej aktualnej pensji.
Ograniczenie do szkody rzeczywistej ma znaczenie przede wszystkim w sytuacji gdy pracodawca miał zamiar sprzedać dalej z zyskiem powierzone mienie, np. dealer samochodowy, który chciał sprzedać dalej samochód kupiony od producenta. W przypadku braku skutecznego powierzenia mienia, pracodawca może się domagać tylko i wyłącznie zwrotu kwoty którą zapłacił za to uszkodzone mienie (z uwzględnieniem oczywiście pozostałych ograniczeń jak choćby ograniczenie do trzykrotności pensji) - w tym wypadku samochód. W przypadku skutecznego powierzenia mienia pracodawca może domagać się także zysku, który by osiągnął gdyby sprzedał to mienie.
Jak to już było wspomniane powyżej warunkiem zaostrzonej odpowiedzialności pracownika jest prawidłowe powierzenie mienia. Oznacza to nie tylko podpisania odrębnej umowy na powierzenie mienia do zwrotu lub rozliczenia się, ale również zapewnienia realnej możliwości pieczy nad powierzonym mieniem. Stąd trudno byłoby mówić o skutecznym powierzeniu mienia w sytuacji, gdy korzystają z tego mienia, poza pracownikiem któremu je powierzono, jeszcze inne osoby, a nie podpisano z nimi umowy o współodpowiedzialności za powierzone.
Jak widać z powyższego, odpowiedzialność pracownika za mienie powierzone jest zatem dużo bardziej restrykcyjna niż w przypadku mienia niepowierzonego. Dlatego warto aby pracownik zadbał, w miarę możliwości, o swoje interesy w trakcie zawierania umowy o powierzenie mienia do zwrotu lub wyliczenia. Warto przy tym pamiętać, że odmowa podpisania takiej umowy może stanowić podstawę do rozwiązania umowy o pracę z nim.
Pierwszą rzeczą, o którą powinien zadbać pracownik to aby powierzony samochód był ubezpieczony również od autocasco. Powinno znacząco obniżyć to zakres ewentualnej odpowiedzialności pracownika w przypadku gdyby doszło do kradzieży lub znaczącego uszkodzenia auta z winy pracownika. Kolejną istotną rzeczą, o której powinien pamiętać pracownik, który ma podpisać umowę o powierzenie mu mienia, to zapewnienie możliwości sprawowania przez niego pieczy nad tym mieniem z wyłączeniem innych osób. Jeśli w założeniu z tego mienia ma korzystać więcej osób, to w takim wypadku powinna być podpisana umowa o współodpowiedzialności materialnej za powierzone mienie gdzie powinno zostać wskazane kto w jakim stopniu i za co odpowiada w zakresie powierzonego mienia.
Przy powierzaniu mu mienia pracownik powinien nalegać na przeprowadzenie inwentaryzacji, która w przypadku samochodu powierzonego do zwrotu powinna polegać na dokładnym sprawdzeniu powierzonego samochodu wraz z przedstawicielem pracodawcy (powłoki lakieru, sprawności samochodu, w tym także kwestii przeglądów itp.) i sporządzenie pisemnego protokołu z tej czynności, który będzie stanowił punkt wyjścia dla weryfikacji czy do szkody doszło już w okresie użytkowania pojazdu przez pracownika czy wcześniej. Taka inwentaryzacja powinna być również wykonywana przy każdej dłuższej nieobecności pracownika gdzie możliwość sprawowania przez niego pieczy nad powierzonym mu pojazdem jest ograniczona.
![Porady prawnika](https://s-trojmiasto.pl/_img/praw-logo.png)
Masz wątpliwości dotyczące działań firmy, która cię zatrudnia? Nie wiesz jak postąpić w sporze z pracodawcą, jakie możliwości pozostawia ci prawo pracy? A może po prostu jest temat, który cię nurtuje i chcesz poznać zastosowanie bieżących przepisów? Prześlij swoje pytania mailem: serwispraca@trojmiasto.pl. Na pytania czytelników odpowiadać będą radcy z trójmiejskich kancelarii. Odpowiedzi na wybrane pytania publikowane będą w Serwisie Praca portalu Trojmiasto.pl
O autorze
![autor](https://s-trojmiasto.pl/zdj/redaktorzy/db2143fd766b6664298a626021641f3d.jpg)
Wojciech Kawczyński
radca prawny, kancelaria Kawczyński i Kieszkowski
Opinie (41) 1 zablokowana
-
2018-06-09 10:13
Czyli powinien zmusić Janusza biznesu do wykupienia AC i zrobienia opinii rzeczoznawcy przed podpisaniem czegoś takiego. Powodzenia
- 63 0
-
2018-06-09 11:00
Ja mam auto w jednej z duzych firm od napojow... (6)
Kiedys zapiep**alem przez las i wyladowalem na jakiejs altance, auto praktycznie cale rozbite... Wywinalem sie od tego gdy nasciemnialem ze wyszlo mi zwierze i spanikowalem. Pracuje tam do dzisiaj, nadal co 2-3 lata dostaje nowe auto :)
- 20 33
-
2018-06-09 20:32
A altanka?
była ubezpieczona od wypadków?
- 4 2
-
2018-06-10 10:14
Bo sądy pracy są dość pobłażliwe
Ja kiedyś podpisałem też mienie powierzone, ale sąd mnie uniewinnił od razu bo było to tak naprawdę mienie wspólne a nie pod moją wyłączną pieczą, więc nie miałem możliwości zabezpieczenia tego mienia przed kradzieżą.
Identycznie jakby ci auto ukradli - pracodawca się domaga odszkodowania, ty idziesz do sądu i musisz udowodnić, że nie byłeś w stanie pilnować auta 24/h bo pracodawca nie dał ci do tego narzędzi.
Trochę to głupie, bo jest domniemanie winy pracownika, może ciebie zruinować i tak dalej, dlatego to był ostatni raz, kiedy coś takiego podpisałem.
Ostatnio jak mi wciskali taki papier to mówię "wasze mienie a moja odpowiedzialność? O nie nie, wasze mienie to wasz problem, nara".- 2 1
-
2018-06-11 11:35
Jeśli piszesz prawdę (1)
i czyta to Twój pracodawca, który skojarzy fakty ...
- 2 0
-
2018-06-12 17:55
to bedzie mial to w d...e
jakis mlodzik rozbil auto w leasingu i co?
i dali nowe
pracodawce pewnie to nawet nie obchodzi- 0 0
-
2018-06-11 13:29
teraz nie zapie...cie bo macie gpsy :)
i wszystko widzę
- 2 0
-
2018-06-11 18:20
Działkowicz spożywający napoje dużej firmy
Od kilku lat nie mogę robić grilla, bo nieznany osobnik wjechał mi w altankę.
- 5 0
-
2018-06-09 11:06
Jak sie popatrzy co Polak robi z nieswoim służbowym autem to właściciele tych firm powinni dawać im w użytkowanie co najwyżej polonezy caro.
- 54 12
-
2018-06-09 11:09
Coś za coś (1)
Im większą odpowiedzialność tym większą pensja powinna być
Jak pracodawca ma tylko wymagania a nie idą za tym pieniądze
to trzeba przemyśleć taką umowę czy się opłaca i komu
Jak pracodawca nie ma ochoty na ponoszenie odpowiedzialności materialnej przy prowadzeniu działalności to zamiast zatrudniać własnych pracowników lub kupować własne pojazdy powinien zastanowić się nad zleceniem tego zadania firmie zewnętrznej a nie próbować pozbyć się odpowiedzialności kosztem pracownika- 34 2
-
2020-07-02 08:00
(Nie)Odpowiedzialność za służbowy samochód
Jak nie zamierzasz dbać o powierzony Tobie sprzęt, to oznacza, że jesteś osobą niepełnosprawną intelektualnie. Zakładam, że stać mnie - jako właściciela firmy - na zakup jednego samochodu i najmuję Ciebie do pracy na podstawie umowy o racę, którą Ty traktujesz w taki sposób, że nie dbasz o przekazane Tobie auto i niszczysz je po przez złą eksploatację i brak dbałości o nie. Kończy się to tym, ,ze samochód ląduje w warsztacie ( lub na złomowisku) a ja kończę z Tobą umowę o pracę - i szukaj sobie nowej pracy, ale to nie wszystko. W samochodzie miałeś zamontowany GPS o czym Ciebie nie poinformowałem ( bo nie muszę) i z jego odczytu ustaliłem i porównań z innymi dokumentami dowiedziałem się , że tuż przed wypadkiem jechałeś w mieście z prędkością ponad 100 km /h co było główną przyczyną wypadku. Przy okazji udowadniam Tobie, że sprzedawałeś wachę na lewo i wiesz co? Zakładam Tobie sprawę w sądzie o te wszystkie wykroczenia, udowadniam Tobie winę za zniszczony pojazd, za okradanie mnie, wręczam Tobie umowę wcześniej z jej rozwiązaniem na mocy art. 52 kp i w procesie adhezyjnym żądam ukarania Ciebie za te wykroczenia oraz za zapłatę za uszkodzony samochód i za skradzioną wachę. I co? I sąd uznaje Twoją winę i zasądza to o co wnosiłem. Ty powiadasz, że jesteś biedny i nie masz szmalu a ja Tobie udowadniam , że masz własnościowe mieszkanie i działkę letniskową i wskazuję Twój majątek komornikowi dla mojego zaspokojenia i komornik zajmuje Tobie jedno i drugie bo nie wie, co szybciej sprzeda i stary - z dnia na dzień jesteś bankrutem bez mieszkania tylko i wyłącznie z Twojej winy . I jak Tobie barani łbie?
- 0 0
-
2018-06-09 11:19
AC ?? wątpię żeby ten rzęch miał OC i badania
- 9 3
-
2018-06-09 11:27
Musi być protokół przekazania i inwentaryzacja winna być zrobiona w Twojej obecności i koniec, bo taki pracodawca da ci auto żeb
zebys sie rozp... za przeproszeniem :)
- 19 0
-
2018-06-09 19:44
Jest tylko jedna opcja, by pracownik szanował służbówkę
Jak po okresie leasingu będzie mógł wykupić go, będzie miał pierwszeństwo, ale wiadomo, że wtedy Lexusa mu się nie da, tylko chyba np najpopularniejszą służbówkę w Polsce, czyli Fiata Pandę.
- 14 3
-
2018-06-09 19:47
Patrz szacunek dla aut slużbowych na obwodnicy... (2)
Najepsza marka auta — samochód -służbowy!!!,
- 12 3
-
2018-06-10 23:14
stówka na dwójce (1)
inne auta tego nie potrafią
- 0 1
-
2018-06-11 10:23
Jak nie? Moja prywatna 20-letnia osobówka na dwójce ciśnie ponad 120. Trójka kończy się gdzieś za 160. Nie wiem dokładnie, bo przy 150 już słabiej wciska w fotel podczas wyprzedzania, więc wrzucam czwórkę. I wcale silnik nie cierpi. Po prostu ta wersja ma długą skrzynię, inną niż we wszystkich innych modelach tej marki, które mają dużo słabsze silniki. Kiedyś producenci mieli w ofercie takie topowe wersje, dziś takie budują głównie fabryczne firmy tuningowe, np. Brabus czy OPC.
- 0 1
-
2018-06-09 20:23
Żeby pracownik dbał o samochód wystarczy dać mu możliwość (2)
Kupienia za grosze tego samochodu po zakończeniu leasingu.
- 27 3
-
2018-06-09 21:33
No pewnie. Moze dac mu za darmo i jeszcze doplacic premie
- 8 17
-
2018-06-12 09:09
Czyli tak,
Jak moje to będę dbał i pielęgnował, a jak służbowe (Cudze) to mogę rozwalać bo i tak dostanę drugie. Mentalność godna polecenia!
- 0 1
-
2018-06-09 20:37
Nie za bardzo znam polskie zwyczaje gdyz od 1984 r. mieszkam za granica (3)
lecz np. w mojej firmie wszystkie auta maja tzw.Pelne Ubezpieczenie pokrywajace wszelkie straty.Naturalnie w wypadku winy naszego pracownika ubezpieczyciel podnosi nam sume ubezpieczenia ale tylko jezeli mamy wiecej niz 1 stluczke rocznie.Mamy bowiem jako firma budowlana kilka ciezarowek, aust dostawczych i osobowych.Dlaczego pracownik ma pokrywac koszty wypadku skoro jest ubezpieczenie?
- 16 1
-
2018-06-09 20:52
(1)
Powinni używać samochodów służbowych tylko w godzinach pracy.
- 5 8
-
2018-06-13 08:20
Pozwól, że tą kwestię będzie regulował już pracodawca z pracownikiem. No chyba, że nasze Państwo zmierza już do totalnego inwigilowania i organizowania życia obywatelom. Cóż, niektórym tęskno do socjalizmu lat 45-89.
- 0 0
-
2018-06-11 06:47
Bo samochody firmowe to w 99% leasing albo wynajem długoterminowy, więc muszą mieć pełne AC bez udziału własnego. Więc raczej nie powinno być problemów z ewentualnymi szkodami. Inna sprawa, co zrobić z takim delikwentem który ma szkodę co 3 miesiące... ja bym mu podziękował w trosce o jego zdrowie ;)
- 1 0
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.