- 1 Kto odpowiada za wypadek przy pracy? (36 opinii)
- 2 Czy możemy odmówić pracy w upały? (59 opinii)
- 3 Nauczyciele mogą składać wnioski o nowe świadczenie (192 opinie)
- 4 Praca w branży edukacyjnej. Warto? (96 opinii)
Więcej zmian nocnych niż dziennych. Czy to zgodne z prawem?
Praca zmianowa może być obciążająca dla organizmu. Szczególnie jeśli często pracujemy w nocy. Czy istnieją jakieś uregulowania dotyczące ustalania grafiku dla pracowników pracujących zmianowo? Z takim pytaniem zwrócił się do nas czytelnik.
Porady prawne w serwisie Praca
Potrzebuję porady w sprawie pracy zmianowej, 12-godzinnej. Nie mogę się porozumieć z pracodawcą w sprawie zmian nocnych. Miesięcznie dostaję najwięcej zmian nocnych, a jeśli już dostanę zmianę dzienną, to jest to najczęściej zmiana w weekend. Przełożeni twierdzą, że mają prawo ustalać mój grafik w taki sposób. W te wakacje od soboty miałem zacząć urlop, a pracodawca zaplanował mi zmianę w piątek w nocy, twierdząc, że ma takie prawo. Czy istnieją jakieś uregulowania dotyczące dopuszczalnej liczby zmian nocnych? Czy nie powinno być ich po równo ze zmianami dziennymi? Czy zgodnie z prawem przysługuje mi choć jeden wolny weekend w miesiącu?
Odpowiedzi na to pytanie udzielił radca prawny Szymon Szuksztul z Kancelarii Prawnej Kawczyński i Kieszkowski Adwokaci i Radcowie Prawni
Biorąc pod uwagę przedstawiony przez czytelnika stan faktyczny, można z dużym prawdopodobieństwem przyjąć, że wykonuje on pracę zmianową w równoważnym systemie czasu pracy. Zgodnie z art. 146 Kodeksu pracy praca zmianowa dopuszczalna jest bez względu na stosowany system czasu pracy, a więc nie łączy się od razu z koniecznością wykonywania pracy w systemie równoważnym, zaś fakt ten jest istotny dla rozwiązania wątpliwości czytelnika. Doktryna prawa wskazuje, że praca zmianowa charakteryzuje się wymianą pracowników zatrudnionych na tych samych stanowiskach pracy według określonego harmonogramu.
System równoważnego czasu pracy charakteryzuje się możliwością przedłużenia dobowego czasu pracy do 12 godzin w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym co do zasady jednego miesiąca. Zarówno w przypadku wyżej przedstawionego systemu równoważnego, jak i podstawowego systemu czasu pracy nie jest zakazane wprowadzanie liczby zmian nocnych w ilości większej niż liczby zmian dziennych, jednak pracodawca zobowiązany jest przestrzegać kilku obowiązków związanych z minimalnymi normami odpoczynku, które przewiduje Kodeks pracy.
Należy bowiem wskazać, iż pracodawca zobowiązany jest do zapewnienia pracownikowi odpowiednio długiego wypoczynku dobowego - 11 godzin po każdym dniu pracy i tygodniowego - 35 godzin w każdym tygodniu. Ponadto całkowita liczba godzin przepracowanych w miesiącu nie może przekraczać przyjętego wymiaru czasu pracy.
Istotne znaczenie przy ocenie, czy możliwe jest zlecanie czytelnikowi pracy w weekendy, będzie miał fakt, czy sobota jest dniem rozkładowo wolnym od pracy oraz czy pracownik wykonuje pracę dozwoloną w niedziele i święta.
Po drugie, zgodnie z art. 15111 Kodeksu pracy, jeśli pracownik wykonuje pracę w niedziele i święta, to pracodawca jest zobowiązany zapewnić mu inny dzień wolny od pracy - w przypadku niedzieli musi być to dzień przypadający w ciągu 6 dni poprzedzających lub następujących po takiej niedzieli.
Należy także w szczególności zwrócić uwagę na normę art. 15112 Kodeksu pracy, zgodnie z którą pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikowi wolną niedzielę co najmniej raz na cztery tygodnie. Ustawa nie nakłada jednak na pracodawcę obowiązku zapewnienia wolnego całego weekendu.
W kwestii zaś rozpoczęcia urlopu w sobotę, a pracy na nocną zmianę w piątek, należy zaznaczyć, że w przypadku pracy w wymiarze dobowym 12 godzin urlopu udziela się godzinowo, tj. jest możliwa sytuacja, w której pracownik będzie część dnia przebywał w pracy, a część na urlopie, zgodnie bowiem z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 2010 r. (sygn. akt II PK 116/10): "O początku urlopu decyduje rozkład czasu pracy pracownika. W konsekwencji znaczenie ma początek kolejnej doby pracowniczej, a nie ta sama doba kalendarzowa". Doba pracownicza to następne 24 godziny od momentu rozpoczęcia wykonywania pracy.
Wobec tego w sytuacji, gdy pracownik zaczyna pracę przykładowo o godz. 18 w piątek i kończy ją o godz. 6 w sobotę, to następna doba pracownicza rozpoczyna się o godz. 18 w sobotę. Wobec powyższego, jeśli pracownik pracuje w porze nocnej, jego doba zaczyna się wieczorem, a urlop udzielany jest od tej godziny do zakończenia zmiany następnego dnia. W ocenie opiniującego w przypadku, gdy pracownik wnioskuje o udzielenie urlopu na sobotę, a jego uprzednia doba pracownicza kończy się w sobotę, np. o godz. 6, to takie zachowanie pracodawcy nie narusza norm prawa pracy, bowiem urlop obejmuje wówczas dobę rozpoczynającą się w sobotę, a więc od godz. 18 do godz. 6:00 w niedzielę.
O autorze
![autor](https://s-trojmiasto.pl/zdj/redaktorzy/7af47257a1b035c8370824c5cf431d89.png)
Szymon Szuksztul
radca prawny, kancelaria Kawczyński i Kieszkowski
Miejsca
Opinie (24) 1 zablokowana
-
2023-09-20 05:47
Opinia wyróżniona
Najgorzej gdy jest dyskryminacja
Np moja żona pracuje na poczcie a kierowniczka daje jej więcej drugiej zmiany niż innym. I to jest problem bo na poczcie kieruję duet córka i matka
- 1 0
-
2023-09-19 08:32
Opinia wyróżniona
(4)
Ja akurat najbardziej lubiłem jak pracowałem 5:30-13:00. Można było wszystko jeszcze załatwić po 13:00. Nie było żadnych korków.
- 27 4
-
2023-09-19 09:01
Teraz to nie ma znaczenia. Można kupić o każdej porze dnia i nocy.
- 0 2
-
2023-09-19 08:55
(2)
Kiedyś też tak wcześnie chodziłam do pracy i był tam jeden minus - masz zupełnie inny tryb dnia niż inni ludzie i często potrzebujesz drzemki w środku dnia, bo jest się niewyspanym.
- 17 0
-
2023-09-19 18:14
Fakt. Ja pracuje 7-15 a wstaje 4:20 i w pracy funkcjonuje na energetykach. W weekendy oczywiście śpię normalnie i nie piję energetyków także wiem o co chodzi. Czemu tak wstaje bo pracuje o 7 w Pruszczu a nie mam samochodu. A z Gdańska jakoś dojechać trzeba.
- 0 1
-
2023-09-19 13:40
Jedni stoją w korkach, a drudzy w tym czasie drzemkują sobie na kanapie :D
- 5 0
-
2023-09-19 09:12
Opinia wyróżniona
Przez cztery lata pracowałem tylko w nocy (3)
Od poniedziałku do soboty. Najlepsza robota, niestety musiałem zmienić kiedy urodziły się dzieci... ale bardzo miło wspominam ten czas, cisza spokój i dobre pieniądze.
- 16 10
-
2023-09-19 13:25
I co? spanie w dzien
- 2 0
-
2023-09-19 11:04
(1)
A jak zdrówko? Do kardiologa się wybierz .
- 8 3
-
2023-09-19 17:44
I do psychiatry.
- 1 3
Wszystkie opinie
-
2023-09-19 08:32
Opinia wyróżniona
(4)
Ja akurat najbardziej lubiłem jak pracowałem 5:30-13:00. Można było wszystko jeszcze załatwić po 13:00. Nie było żadnych korków.
- 27 4
-
2023-09-19 08:55
(2)
Kiedyś też tak wcześnie chodziłam do pracy i był tam jeden minus - masz zupełnie inny tryb dnia niż inni ludzie i często potrzebujesz drzemki w środku dnia, bo jest się niewyspanym.
- 17 0
-
2023-09-19 13:40
Jedni stoją w korkach, a drudzy w tym czasie drzemkują sobie na kanapie :D
- 5 0
-
2023-09-19 18:14
Fakt. Ja pracuje 7-15 a wstaje 4:20 i w pracy funkcjonuje na energetykach. W weekendy oczywiście śpię normalnie i nie piję energetyków także wiem o co chodzi. Czemu tak wstaje bo pracuje o 7 w Pruszczu a nie mam samochodu. A z Gdańska jakoś dojechać trzeba.
- 0 1
-
2023-09-19 09:01
Teraz to nie ma znaczenia. Można kupić o każdej porze dnia i nocy.
- 0 2
-
2023-09-19 09:05
Proponuję zmienić pracodawcę.
- 13 3
-
2023-09-19 09:12
Opinia wyróżniona
Przez cztery lata pracowałem tylko w nocy (3)
Od poniedziałku do soboty. Najlepsza robota, niestety musiałem zmienić kiedy urodziły się dzieci... ale bardzo miło wspominam ten czas, cisza spokój i dobre pieniądze.
- 16 10
-
2023-09-19 11:04
(1)
A jak zdrówko? Do kardiologa się wybierz .
- 8 3
-
2023-09-19 17:44
I do psychiatry.
- 1 3
-
2023-09-19 13:25
I co? spanie w dzien
- 2 0
-
2023-09-19 09:37
> Praca zmianowa może być obciążająca dla organizmu. Szczególnie jeśli często pracujemy w nocy.
No to trochę taki eufemizm. Praca na nocnej zmianie dosłownie skraca życie.
> pracodawca zobowiązany jest do zapewnienia pracownikowi odpowiednio długiego wypoczynku dobowego - 11 godzin po każdym dniu pracy
Znam pracodawcę, który regularnie (co roku) łamie ten przepis w okresie letnim/urlopowym. Co może zrobić PIP, ukarać ich 500 złotowym mandatem? Wow, pewnie się po tym nie pozbierają.- 20 3
-
2023-09-19 09:37
(2)
Znowu trzy strony dywagacji tylko po to żeby stwierdzić "tak, jest to zgodne z prawem".
- 12 0
-
2023-09-19 20:24
To nie sa dywagacje (1)
Tylko interpretacja prawa. Są odwołania do konkretnych przepisów, wariantu sytuacji, wyroki. Można porównać to z faktyczną sytuacja i w razie czego nie zgodzić się na warunki szefa powołując się na konkretne przepisy, żeby wiedział z czego wynika taka decyzja. W przypadku, gdyby beż tychb"dywsgacji" byłoby napisane tylko "tak, to zgodne z prawem" pytający mógłby pójść do szefa i powiedzieć co najwyżej "bo tak napisali na t.pl". No i zostałby wyśmiany w najlepszym przypadku. Poza tym ktoś w podobnej - ale nie identycznej - sytuacji wie, gdzie szukać przepisów. Ale skoro to dla ciebie za długo, to nie czytaj - i tak pewnie nic z tego nie rozumiesz.
- 2 0
-
2023-09-20 06:37
Zgadza się, ale warto byłoby zmienić kolejność. Najpierw odpowiedź na postawione w tytule pytanie, potem jej uzasadnienie. Przynajmniej ktoś by to przeczytał, zamiast scrollować na koniec.
- 1 0
-
2023-09-19 10:17
A wiesz dlaczego dostajesz najwięcej godzin nocnych i weekendowych?
Bo nikt ich nie chce, a Ty jak widać pomarudzisz i dalej przychodzisz.
Niestety, jedyna rada to negocjacje przez wypowiedzenie. Albo im zależy, albo nie.- 16 0
-
2023-09-19 11:27
(1)
A co powiecie na to - zmiany od 22-12 albo 00:00-15:00? Pozdrowienia dla kierasów, ktorzy tak pracuja-(prawo dt. Nocnych godzin to mit dla kierowcow zawodowych)
- 5 0
-
2023-09-20 06:30
Nie mit
Czas pracy kierowców zawodowych - podobnie, jak np. nauczycieli- regulują inne przepisy: ustawa o czasie pracy kierowców oraz rozporządzenie PE i Rady 561/2006.
- 0 0
-
2023-09-19 17:04
z tym urlopem to niezłe przegięcie
człowieku, uciekaj stamtąd jak najszybciej i daj znać co to za firma, żeby inni wiedzieli czego się spodziewać
- 3 0
-
2023-09-19 17:45
W zakładach mięsnych u Nowaka???
- 0 0
-
2023-09-20 05:47
Opinia wyróżniona
Najgorzej gdy jest dyskryminacja
Np moja żona pracuje na poczcie a kierowniczka daje jej więcej drugiej zmiany niż innym. I to jest problem bo na poczcie kieruję duet córka i matka
- 1 0
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.