- 1 Dlaczego Lechia wygrała? (47 opinii)
- 2 Wraca trener od motoryki do Arki (73 opinie)
- 3 Karnety na KGS Arkę dostępne dla wszystkich (6 opinii)
- 4 Lechia wygrała, oddała czerwoną latarnię (222 opinie) LIVE!
- 5 Twierdza Bałtyk, doliczony czas Jaguara (33 opinie)
- 6 Mistrzynie triathlonu z Australii i Gdańska (9 opinii)
99 lat temu powstał Klub Sportowy Gedania. IPN upamiętni przedwojennych działaczy
W środę, 15 września, przypada 99. rocznica powstania Klubu Sportowego Gedania. Był on jednym z filarów polskości w zdominowanym przez Niemców Wolnym Mieście Gdańsku. Lokalny oddział IPN-u w godzinach przedpołudniowych organizuje uroczystości, które upamiętnią jego przedwojennych działaczy.
Siedziba z prawdziwego zdarzenia była gotowa dopiero w 1929 r. W tym roku oddano do użytku pierwsze obiekty sportowe u zbiegu ulic Kościuszki i Legionów we Wrzeszczu, które wzniesiono na terenie dawnego placu ćwiczeń armii Cesarstwa Niemieckiego.
Czytaj również: Jak Gedania strach wśród Niemców budziła
Ostatecznie, wybudowano tam dwa boiska piłkarskie z sześciotorową bieżnią, dwa korty tenisowe oraz strzelnicę. Z początku Gedania była klubem jednosekcyjnym, grano tu wyłącznie w piłkę nożną. W kolejnych latach utworzono kolejne sekcje: lekkoatletyczną, strzelecką, tenisa ziemnego, bokserską, motocyklową, piłki ręcznej mężczyzn, hokeja na lodzie, piłki ręcznej kobiet, tenisa stołowego i kolarską.
Jedno z najważniejszych miejsc Polonii
Na kartach przedwojennej historii Gedanii nie brakowało sukcesów. W sezonie 1931/1932 jej piłkarze zdobyli mistrzostwo okręgu Wolnego Miasta Gdańska. W 1930 r. motocyklista Władysław Pianowski zdobył tytuł mistrza Polski. Kilku pięściarzy wywalczyło wicemistrzostwo naszego kraju, np. Jan Bianga w 1930 r.
Czytaj więcej: Historia przedwojennego pięściarza
Jednak to nie sukcesy w poszczególnych dyscyplinach świadczyły o wyjątkowości Gedanii. Funkcjonujący we Wrzeszczu klub był bowiem jednym z filarów polskości w zdominowanym przez Niemców Wolnym Mieście Gdańsku. Jak opisywali dawni członkowie, klub zrzeszał całe rodziny gdańskich Polaków, które były mu oddane na dobre i na złe. Był jednym z niewielu miejsc, gdzie mogli bez skrępowania manifestować swój patriotyzm i za pomocą sportu krzewić go w kolejnych pokoleniach.
Czytaj więcej: Wspomnienia przedwojennych Polaków z Gdańska
75 gedanistów zginęło w czasie wojny
Wraz z wybuchem II wojny światowej klub został zmuszony przez Niemców zakończyć działalność. Niestety, aż 75 członków Gedanii nie przeżyło wojny. Wśród nich znaleźli się m.in. prezes i dwaj wiceprezesi, którzy zostali rozstrzelani wkrótce po włączeniu Gdańska w granice hitlerowskich Rzeszy.
Czytaj więcej: Polowanie na Polaków we wrześniu 1939 r.
Wielu zawodników zostało zesłanych do obozów koncentracyjnych, z których nigdy nie wrócili. Warto również wspomnieć, że pierwszym poległym na Westerplatte polskim żołnierzem był st. sierż. Wojciech Najsarek, który także był wcześniej zawodnikiem polskiego klubu.
Najpierw msza św., potem złożenie kwiatów
W środowe przedpołudnie, gdański oddział Instytutu Pamięci Narodowej organizuje uroczystości upamiętniające rocznicę powstania Gedanii. O godz. 10 rozpocznie się msza św. w kościele św. Stanisława przy al. Legionów 13, zaś po jej zakończeniu, o godz. 11, nastąpi złożenie kwiatów pod pomnikiem Pamięci Członków Gedanii przy ul. Kościuszki 49.
- Zapraszamy wszystkich chętnych na uroczystości 99. rocznicy powstania KS Gedania. Przed II wojną światową członkowie klubu krzewili postawy zamiłowania do sportu, przede wszystkim do piłki nożnej, a także patriotyczne - zachowania polskości w obcym, w często wrogim otoczeniu. Kilkudziesięciu z nich zginęło z rąk niemieckich w czasie wojny - czytamy w zaproszeniu Instytutu Pamięci Narodowej.
Wybór wspomnianego kościoła nie był przypadkowy. Znajdująca się tuż obok historycznej siedziby klubu świątynia była jednym z dwóch polskich kościołów katolickich w Wolnym Mieście Gdańsku - obok otwartego w 1932 r. kościoła Chrystusa Króla przy ul. Rogaczewskiego 55 - do którego uczęszczało zresztą wielu członków Gedanii.
Post scriptum
Gedania została reaktywowana 16 maja 1945 r. Teren obiektów sportowych przy al. Legionów odzyskała 8 września 1957 r. W 2009 r. został on sprzedany przez zarząd klubu deweloperowi Robyg pod budownictwo mieszkaniowe.
Jednak w 2020 r. władze miasta wstrzymały pozwolenie na budowę. Ostatni artykuł na temat kontrowersji wokół tej inwestycji opublikowaliśmy w listopadzie ubiegłego roku.
Czytaj więcej: Teren po Gedanii. Deweloper stracił pozwolenie na budowę
Głodnym wiedzy o historii klubu polecamy przeczytać książkę "KS Gedania - klub gdańskich Polaków (1922-1953)", autorstwa prof. Janusza Trupindy, która trafiła do księgarni w 2015 r.
Wydarzenia
Kluby sportowe
Opinie wybrane
-
2021-09-15 07:18
Dobry klub (10)
Mój syn gra w tej szkółce. Fajni trenerzy, dobra atmosfera. Szkoda ze nie ma sponsora który mógłby się zainwestować i podnieść klub.
- 70 5
-
2021-09-15 11:53
Klub może dobry, ale wałki idą tam straszne...
Nie wszyscy trenerzy są fajni, ale zawsze trafi się czarna owca. (prawda, trenerze Arturze?)
Za to przekręty z ziemią, z firmą deweloperską w tle... dramat.
I można godzinami większe lub mniejsze wałki i wałeczki wyliczać.
Kto jest/był blisko Gedanii ten wie o co chodzi.
Dzieciakom samych sukcesów i satysfakcji z gry życzę.- 2 1
-
2021-09-15 10:51
Przecież klub ma kasę za nieruchomość (1)
Pogonić prezesów żeby oddali co nie ich.
- 5 0
-
2021-09-15 11:35
Klubu nie ma. Kasę mają byli prezesi i ludzie z nimi powiązani. Sekcja piłkarska Gedania 1922 Gdańsk to osobny podmiot. Wiele lat temu, po konflikcie z byłym zarządem została wydzielona z KS Gedania. Na szczęście udało się choć tyle, czyli ocalić piłkę
- 4 0
-
2021-09-15 09:27
Dobrze że Płażyński stanął w obronie Gedanii narażając się deweloperom (4)
Dla urzędników PO liczy się tylko władza i ilość mieszkań. Czas na zmiany myślę że Płażyński byłby dobrym prezydentem może by rozbił ten Gdański układ.
- 24 22
-
2021-09-15 11:32
(1)
Płażyński nikomu się naraził, bo cynicznie kryje swoich kolegów z partii, którzy stoją za sprzedażą gruntów przy Kościuszki. Wystarczy sięgnąć do interpelacji radnych PiSu, do wywiadów prasowych sprzed lat. Otwarcie mówili o tym, że na tym terenie nie ma miejsca na sport. Taka prawda. Poza tym były prezes Gedanii nie krył zażyłości z niektórymi politykami z logo PiS.
- 6 5
-
2021-09-15 19:52
Stankiewicz?
Nie ta bajka
- 0 0
-
2021-09-15 11:03
niedoczekanie wasze
obsadziłby stołki takimi samymi miernotami, jak jego koledzy w stolicy wszystkie inne możliwe do obsadzenia?
- 9 3
-
2021-09-15 10:10
Płażyński nie będzie prezydentem Gdańska, na szczęście
jego ojciec jako wojewoda gdański tak nadzorował w imieniu Skarbu Państwa Stocznię Gdańską, że zbankrutowała.
- 17 6
-
2021-09-15 08:47
Na stulecie klubu, Gednia planuje awans do III ligi,
Gdyby nie było na horyzoncie wizji wejścia nowych sponsorów, to myślę, że klub nie myślałby o wejściu na ten szczebel rozgrywek.
- 10 3
-
2021-09-15 08:05
Trenuje tam pełno dzieciaków, fajnie że nadal pracują u podstaw.
- 20 1
-
2021-09-15 11:34
Jedni walczyli o polskiść przed (6)
wojną i za nią ginęli w jej czasie. Inni z terenów klubu poprzez ich sprzedaż uczynili sobie źródło do zbicia majątku. Oczywiście gloryfikowany ex prezydent nie widział w tym nic nagannego.Takie czasy i takie poczucie honoru.
- 52 10
-
2021-09-15 14:11
Oczywistej oczywistości c.d. (3)
O polskość walczyli żołnierze,kolejarze,pocztowcy.W czasie wojny faszyści mordowali Polaków bez względu czy to piłkarze czy piekarze.Klub zasłużony ze względu na wiek.Dorabianie ideologii dzisiaj jest modne.W dobie internetu jest dostęp do wielu historycznych materiałów.Lechia "komunistyczna" ze względu na datę powstania, a nie działalność kibiców za komuny.
- 5 2
-
2021-09-15 15:10
Walczyli już przed 39trwając (2)
w polskości i ją kultywując. Myślałem , że się domyślidz ale jak widać musi być kawa na ławę.
- 7 0
-
2021-09-15 15:35
c.d. (1)
Kultywowali polskość w niemieckiej lidze do roku 1937, jak od kilku lat trzepotały w Wolnym Mieście szmaty ze swastyką.O polskość walczyli wszyscy Gdańszczanie z polskim obywatelstwem i Polacy.Piłka nożna nie miała wielkiego znaczenia.Sekcja pn dołączyła do istniejącego już klubu Gedania.
- 5 1
-
2021-09-21 13:09
..." .O polskość walczyli wszyscy Gdańszczanie z polskim obywatelstwem i Polacy."...Przede wszystkim, a może szczególnie obywatele WMG urodzeni w Gdańsku ( przed powstaniem FSD, przyznający się do narodowości polskiej .Warto o tym pamiętać.
Subtelna różnica , podobnie jak dzisiaj , każdy ,kto urodził się w Gdańsku mówi jestem Gdańszczaninem , a powinien być mieszkańcem Gdańska. Wiem , że to skomplikowana filozofia, ale jednak.- 0 0
-
2021-09-15 12:40
Exprezydent zgłosił to do prokuratury i procesował się z tymi ludźmi. Gdzie twoje poczucie honoru? (1)
- 9 4
-
2021-09-16 08:08
taaak....
Bo cwaniakował, kto daje i odbiera... Sam chciał zarobić, a że się nie udało, to.
- 0 1
-
2021-09-15 07:27
Oczywista oczywistość (17)
Patriotyczny klub wybrał grę w lidze niemieckiej zamiast polskiej.Mecze towarzyskie Gedania rozgrywała z drużynami z Polski.Sam fakt powstania sekcji piłkarskiej Gedanii świadczy gdzie oni mieli
tzw.akcje patriotyczne.Szum wokół Gedanii narasta w okresie wyborów.Na mecze Gedanii chodzi około 30 osób.Na "komunistyczną" Lechię chodzi minimum 8 tys.- 20 135
-
2023-09-13 20:49
Ged
A ty wiesz czym było Wolne Miasto Gdańsk?
- 0 0
-
2021-09-15 12:29
(1)
Wojski tyś śledziowy dzban
- 2 4
-
2021-09-15 14:06
Odpowiedź
Ty jesteś dzbanem.Z Gdynia nic mnie nie łaczy.Chodzę czasami na mecze Gedanii.Popatrzeć , bo kibiców tam nie ma.
- 2 0
-
2021-09-15 08:40
Odstaw klej
- 12 0
-
2021-09-15 08:12
(12)
Lechia nie jest "komunistyczna" tylko "napływowa" gdybyś się więcej interesował to byś wiedział, że jest to kontynuacja lwowskiego klubu, czyli również polskiego, nie ma o czym dyskutować, jednakże zadziwiający był upór obecnych władz miasta w zniszczeniu Gedanii, jakoś nawet za komuny jej nie zniszczyli a grała nawet w III lidze
- 50 7
-
2021-09-15 08:17
Napływowa, bo ukradła (tzn zapożyczyła) barwy i nazwę od Lechii Lwów? (11)
Śmiech na sali z wami betony
- 10 46
-
2021-09-16 08:56
tiaa
a potem się obudziłeś, wyjrzałeś przez okno - patrzysz - Świętojańska i....gorzko zapłakałes
- 0 2
-
2021-09-15 22:41
Tak 1929 Kotwica, Marynarz, Portowiec :D. Ja bym się nie odzywał na Twoim miejscu i nie mówił ukradli.
- 0 1
-
2021-09-15 09:33
(2)
ukradła? a to jakaś Lechia jeszcze we Lwowie została? ludzie się przenieśli tutaj i stworzyli nowy klub od podstaw
- 19 5
-
2021-09-15 09:35
no to zdecydujcie się, czy kontynuacja, czy "nowy klub od podstaw" (1)
- 5 10
-
2021-09-15 11:10
Nowy klub założony przez ludzi ze Lwowa, w tym przez piłkarzy Lechii. Nie jest to kontynuacja wprost, bo miasto inne. Zgadzali się ludzie, nazwa, barwy.
- 8 6
-
2021-09-15 08:22
(5)
Odezwał się złodziej, który okradł z tradycji niemalże wszystkie gdyńskie kluby poza Bałtykiem i Flotą i przypisał je sobie :))
- 42 7
-
2021-09-15 09:35
(4)
dokładnie, gdzie ich KS? gdzie Kotwica? kto był pierwszy? Arka czy KS? nawet historię mają zakłamaną, nie wspominając o tym, że w latach 70tych to byli tylko fanklubikiem Lechii w Gdyni :)
- 19 9
-
2021-09-15 22:49
Fanklubik haha, Arka ekstraklasa wówczas a te zdechlaki gdzieś nisko w innej lidze
Historia? Olimpia lechia poznan, polonia... a daj spokój trollu
- 2 3
-
2021-09-15 12:02
(2)
Ciekawa teoria, szkoda że wyssana z palca, fanklubikiem Lechii hahah chyba teraz Bałtyk jest
- 4 6
-
2021-09-15 12:48
(1)
a kto przyjeżdżał na mecze np z Juventusem i wywieszał flagi Gdynia?
- 4 4
-
2021-09-15 14:12
Ale jakie to.były flagi, Arki w barwach, czy tylko z nazwą miasta Gdynia? Bo flagi z Gdyni na Lechii to żadna nowość, od dekad sa obecne flagi z Karwin czy jakiś fan klubów w barwach Lechii tyle ze mają nazwę Gdynia, ale to co innego niż by miały być tam flagi żółto niebieskie Arki jako fan club Lechii, no nie mylmy pojęć i aż tak daleko się nie zapuszczajmy.
- 9 2
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.