- 1 Taksówki droższe i trudniej dostępne (273 opinie)
- 2 Duży problem z Parkiem Przemian (50 opinii)
- 3 Plaga rowerowych wraków w Trójmieście (218 opinii)
- 4 Zejście do zbiornika spłynęło z deszczem (78 opinii)
- 5 Koniec połowów na Oksywiu. Co z kutrami? (257 opinii)
- 6 Trudne życie lokatorów gminnej kamienicy (342 opinie)
Wizytówka przedwojennej Polonii rozpada się
![Willa przy Orzeszkowej od lat czeka na remont.](https://s-trojmiasto.pl/zdj/c/n/9/325/750x0/325941-Willa-przy-Orzeszkowej-od-lat-czeka-na-remont.webp)
![Willa przy Orzeszkowej od lat czeka na remont.](https://s-trojmiasto.pl/zdj/c/n/9/325/750x0/325941-Willa-przy-Orzeszkowej-od-lat-czeka-na-remont.webp)
Niemal stuletnia willa przy ul. Orzeszkowej we Wrzeszczu, dawna wizytówka gdańskiej Polonii, to kolejne miejsce w Gdańsku, które wkrótce może bezpowrotnie zniknąć. Namawiamy wojewódzkiego konserwatora zabytków, by wypisał ją do swojego rejestru.
![zobacz na mapie Gdańska zobacz na mapie Gdańska](/_img/icon_map_16x12.gif)
- Kilka lat temu inwentaryzowałem ten budynek w ramach praktyk studenckich na Politechnice Gdańskiej. Ściany się chylą, wszystko się trzyma "na tapetę". Stropy są przegniłe, ściany są momentami tak krzywe, jak w domu przy Monciaku w Sopocie. Oficjalnie mówi się, że "trzeba ratować", "wartość historyczna", a po cichu każdy czeka aż będzie za późno i wtedy powiemy "no wielka strata - przykro" - ubolewa forumowicz na stronie forum Wrzeszcz Moje Osiedle.
Swoje najlepsze czasy willa przeżywała w okresie międzywojennym, gdy Gdańsk był Wolnym Miastem. W 1922 roku została zbudowana na zamówienie jednego z najbogatszych i znanych kupców żydowskich w WMG, Jewelowsky'ego z Sopotu. Wynajął ją ekspozyturze polskiego Inspektoratu Ceł. Oprócz pomieszczeń biurowych, były tu również mieszkania. Mieszkali tu m.in. wyższy urzędnik urzędu celnego nadkomisarz Stefan Świda i inspektor celny Mańkowski. Willa i jej otoczenie, wraz z malowniczym ogrodem, były wyjątkowo zadbane, stanowiły jedną z wizytówek Polaków w Gdańsku. We wnętrzu były eleganckie kandelabry, rzeźbione drzwi, kręcone schody czy polerowane posadzki. We wrześniu 1939 roku budynek zajęła policja gdańska, następnie SS. Do 1945 roku mieściło się tam dowództwo całego nad okręgu SS "Wisła", czyli jednostki administracyjnej organów represji III Rzeszy (SS i policji) na cały Okręg Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie.
Miejsce to po wojnie nie miało jednak szczęścia do właścicieli. Od lat 60. mieściła się tam izba wytrzeźwień. W czasach PRL znajdowało się tam również Przedsiębiorstwo Gastronomiczno-Handlowe Konsumy - firma, która zaopatrywała stołówki i sklepy dla służb mundurowych PRL i członków PZPR. Natomiast w latach 90. - zakład opieki zdrowotnej.
Willa w 2004 roku została sprzedana przez miasto. Prywatny właściciel za dom z działką o powierzchni 1427 m kw. zapłacił ponad 1 mln zł. Nie otrzymał żadnych ulg, bo willa jest w miejskiej, a nie wojewódzkiej ewidencji zabytków. Jest także chroniona miejscowym planem zagospodarowania.
- Zgodnie z umową notarialną właścicielka miała willę wyremontować. Jednak po jakimś czasie złożyła wniosek o pozwolenie na rozbiórkę. Nie wydałem zgody. Odwoływała się nawet do ministerstwa, które podtrzymało decyzję. Ostatnio kontaktowała się dwa lata temu. Oświadczyła, że chce zrobić tam przychodnię, otrzymała wytyczne do remontu, od tamtej pory umilkła - wyjaśnia Janusz Tarnacki, miejski konserwator zabytków.
- Obecnie obiekt jest nieużytkowany, zabezpieczony, na dziś nie toczy się żadne postępowanie. Z tego, co wiem, sprawa utknęła, bo właściciel deklarował, że chce remontować willę. Mam nadzieję, że to nastąpi, bo szkoda takiego miejsca - podkreśla Władysław Wróbel, kierownik Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Gdańsku.
Trudno się zgodzić, że obiekt jest zabezpieczony, raczej wygląda coraz gorzej. Dlaczego nic się z nim nie dzieje, mimo zapisu o remoncie w akcie notarialnym?
- Zapis jest życzeniowy. Choć obiekt niszczeje, nie mam możliwości wydania nakazu na wykonanie remontu - ubolewa miejski konserwator.
Czy w tej sytuacji sprawą zainteresuje się wojewódzki konserwator zabytków, tym bardziej, że w akcie notarialnym było wskazanie, by willa po adaptacji znalazła się w jego rejestrze?
- Wiosną planujemy przegląd obiektów i budynków, które ewentualnie mogłyby być wpisane do naszego rejestru. Będziemy je dokładnie oglądać, oceniać pod tym kątem. Przyjrzymy się także zgłoszonej przez was willi na Orzeszkowej, możliwe, że ją dopiszemy. - deklaruje Jolanta Barton-Piotrowska, zastępca wojewódzkiego konserwatora zabytków. - W sprawie wpisu do rejestru mamy ostatnio dużo zgłoszeń. Taki zapis może bowiem ułatwić właścicielom starania o dotacje - dodaje.
Niestety, nie udało nam się skontaktować z właścicielką, by spytać ją, czy planuje w najbliższym czasie jakikolwiek remont willi.
Opinie (268) ponad 50 zablokowanych
-
2012-03-09 14:33
czego to Polacy nie doprowadzili do ruiny
..i tak jest ze wszystkim
- 7 1
-
2012-03-09 16:16
Władze miasta chyba cierpię na głupotę - oczywiście, że nie remontuje, bo chce ją rozebrać!
Ponieważ nie zgodzono się na rozbiórkę, poczeka aż sama się rozbierze.....Jest to, jak mawia pewien polityk z partii innej właścicielki (zajezdnia w Oliwie) OCZYWISTA OCZYWISTOŚĆ. Nikt nie kupuje ruiny żeby ją REMONTOWAĆ, tylko, żeby zyskać GRUNT w atrakcyjnym miejscu. Stąd w każdym akcie notarialnym MUSI znaleźć się klauzula, że w przypadku pogorszenia się stanu nieruchomości , nieodpłatnie przechodzi na stan majątku miasta.
- 9 0
-
2012-03-09 17:07
piękny budynek...
warto ratowac!
- 1 2
-
2012-03-09 17:13
100 lat i wystarczy.
I o co tu kruszyc kopie?Stuletni bydynek rozpada sie,bo ma sto lat.Piekna dzialka w znakomitym polozeniu.Niech wlasciciel znajdzie inwestora a ten niech zagospodaruje teren wlasciwie.
- 3 2
-
2012-03-09 17:14
polacy wszystko zniszcza i doprowadza do ruiny
ktos powinien za to iść siedzieć
- 7 2
-
2012-03-09 17:16
WYSTAWIC NA AUKCJE W NIEMCZECH (2)
ZNAJDA SIE WNUKI SSMANCOW CO CHETNIE TO KUPIA
- 1 6
-
2012-03-09 17:47
szybciej mośków :D (1)
- 1 2
-
2012-03-09 17:49
a pani Kasia Moritz hmm ...moze spadkobierczyni?
- 1 0
-
2012-03-09 17:24
A ożywił ktoś kiedyś trupa ?
- 2 1
-
2012-03-09 17:48
A ja mysle ze niedlugo splonie przypadkiem jak kazda inna ruina
- 5 0
-
2012-03-09 17:58
W 2004 SPRZEDANA ZA 1 MILION?!
to do kryminału się nadaje.
- 4 1
-
2012-03-09 17:59
Tak piękny dom, ech gdyby było mnie na niego stać i na remont.
- 2 3
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.