Czy mieszkańcy Gdyni mają faktyczny wpływ na przyszły kształt otaczającej nas przestrzeni, czy też muszą się godzić na odgórne decyzje władz miasta?
Wiele planów budowy nowych obiektów budzi wśród mieszkańców kontrowersje, a nawet protesty. Przykłady z ostatnich lat to m.in. budowa Domu Towarowego "Batory", kwestia zabudowania Pomnika Harcerza przy ul. Świętojańskiej, zabudowa Bulwaru Nadmorskiego architekturą typu beton i szkło, plany zagospodarowania w poszczególnych dzielnicach czy budowa Sea Tower - dwóch ponad stumetrowych wież biurowo - mieszkalnych, które powstają obecnie w pobliżu Gemini.
- Po okresie pewnego zastoju czy nawet odejścia od budowy wysokich budynków obecnie obserwuje się nową falę powstawania tego typu budynków - uważa
Marek Stępa, wiceprezydent Gdyni, który broni tezy, że Sea Tower będzie wizytówką Gdyni.
W wielu z tych przypadków mieszkańcy głośno protestowali, głównie w mediach, ale również na sesjach Rady Miasta Gdyni. Dlaczego? Bo mieszkańcy są dopuszczani do dyskusji nad planem zagospodarowania przestrzennego dopiero w momencie wyłożenia planu do publicznego wglądu.
- Wówczas właściwie wszystko jest już uzgodnione i dogadane - mówi dr
Maria Jolanta Sołtysik z Towarzystwa Miłośników Gdyni, znawca gdyńskiej architektury.
- Wtedy na dyskusję jest już zbyt późno, bo największe zmiany zwykle zachodzą przed lub w trakcie powstawania planu. Potem dyskusja toczy się właściwie na podstawie faktów dokonanych. Przykładem jest Tawerna Orłowska, którą zbudowano wtedy, kiedy dopiero powstawał plan zagospodarowania nadmorskiej części Orłowa. Taka funkcja jest tu niewątpliwie potrzebna, ale kształt architektoniczny - jak na tak prestiżowe miejsce - budzi wątpliwości.Może to jednak wina mieszkańców, bo w codziennym zabieganiu nie mają czasu i chęci na takie dyskusje? A może po prostu nie wiedzą, że taka możliwość jest?
- Dyskusje odbywają się zazwyczaj w Urzędzie Miasta, a nie w dzielnicach, których plan dotyczy. W Europie w takiej sytuacji zawiadamiani są praktycznie wszyscy mieszkańcy - u nas nie - wylicza dr Sołtysik.
- W ten sposób litera prawa jest spełniona, bo dyskusja się odbyła, a że ludzie nie wiedzieli? Nieobecni nie mają racji. Prace nad planami zagospodarowania przestrzeni powinny zaczynać się od publicznej debaty i taką samą debatą kończyć się.Kolejny problem, to kwestia całościowego zagospodarowania Śródmieścia, które cieszy się dużym zainteresowaniem deweloperów i wszystkich gdynian, tymczasem jest zagospodarowywane "po kawałku", a przecież przestrzeń powinna być planowana całościowo, w kontekście z otoczeniem. Takie dyskusje powinny toczyć się z dużym wyprzedzeniem. Przykładem jest teren parku Rady Europy - słychać, że są tam jakieś zamierzenia inwestycyjne, ale oficjalnej dyskusji jeszcze na ten temat nie ma. Nie wiadomo również jak zostanie zagospodarowany teren między ul. Władysława IV, a torami - jest tu jeszcze sporo wolnej przestrzeni.
Debatę "Udział mieszkańców miasta w procesie planowania przestrzeni" zorganizowało w sobotę, w Prywatnej Szkole Morskiej w Gdyni na ul. Hryniewickiego Stowarzyszenie Modzi Demokraci. Wzięli w niej udział przedstawiciele lokalnej władzy, prasy, Towarzystwa Miłośników Gdyni i mieszkańcy.