- 1 Kto odpowiada za wypadek przy pracy? (39 opinii)
- 2 Czy możemy odmówić pracy w upały? (59 opinii)
- 3 Praca w branży edukacyjnej. Warto? (96 opinii)
- 4 Nauczyciele mogą składać wnioski o nowe świadczenie (192 opinie)
Czy pracodawca może dowolnie zmienić grafik pracy?
Czy pracodawca może dowolnie zmienić grafik pracy? Nie każdy zawód da się wykonywać w ściśle określonych godzinach, dlatego odpowiednio wcześniej sporządzony grafik pracy pozwala pogodzić potrzeby pracodawcy z dyspozycyjnością pracowników. Ile wcześniej powinniśmy go znać i czy pracodawca może go w każdej chwili dowolnie modyfikować?
Porady prawne w serwisie Praca
Czy pracodawca może dowolnie zmieniać harmonogram pracy?
Pracuję na umowie o pracę. Mój grafik jest tak ułożony, że niektóre dni w tygodniu mam wolne. Ostatnio mój pracodawca wysłał mi za pomocą SMS-a wiadomość, że "grafik się zmienił i jutro jestem w pracy". Czy miał do tego prawo?
Na pytanie odpowiada Andrzej Fortuna - radca prawny z kancelarii Radcy Prawnego Fortuna
Rozkład czasu pracy, zwany powszechnie harmonogramem lub grafikiem, określa, w jakich dniach i godzinach pracownik ma świadczyć pracę w ramach swojego wymiaru czasu pracy. W praktyce ma on znaczenie w zakładach pracy, gdzie przewidziano pracę zmianową lub gdzie pracę z założenia świadczy się także w soboty, niedziele i święta - wówczas bowiem konieczne jest dokonanie niejako podziału czasu pracy na pracowników, z uwzględnieniem wszelkich norm prawa pracy - w tym przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy oraz prawa do nieprzerwanego odpoczynku dobowego i tygodniowego.
Pracodawca powinien ustalić grafik co najmniej tydzień wcześniej
Grafiki ustala pracodawca, w formie pisemnej lub elektronicznej, na okres nie krótszy niż 1 miesiąc. Na mocy art. 129 § 3 Kodeksu pracy pracodawca jest zobowiązany przekazać pracownikowi harmonogram co najmniej na 1 tydzień przed rozpoczęciem pracy w okresie, na który został sporządzony dany grafik.
Uprawnienie pracodawcy do zmiany harmonogramu w doktrynie prawa wywodzone jest z wykładni systemowej. Uznaje się bowiem, że skoro podstawowym obowiązkiem pracownika jest dbałość o dobro pracodawcy (art. 100 § 2 pkt 4 kodeksu pracy), a pracodawca celem ochrony swoich uzasadnionych interesów ma wyraźne prawo do jednostronnej, znaczącej ingerencji w stosunek pracy w taki sposób, że np. może powierzyć pracownikowi inny rodzaj pracy, nieokreślony w umowie (art. 42 § 4 kodeksu pracy), pracę w godzinach nadliczbowych (art. 151 kodeksu pracy) czy też przesunąć urlop pracownika (art. 167 kodeksu pracy) lub nawet odwołać podwładnego z urlopu (art. 164 § 2 kodeksu pracy) - to nie znajduje uzasadnienia odmawianie pracodawcy prawa do mniejszej z założenia ingerencji, jaką jest zmiana grafiku - jeśli oczywiście istnieje w tym zakresie obiektywna potrzeba leżąca po stronie zakładu pracy (tak: K. Jaśkowski [w:] E. Maniewska, K. Jaśkowski, Komentarz aktualizowany do Kodeksu pracy, LEX/el. 2022, art. 129).
Zmiany w harmonogramie pracy z dnia na dzień są możliwe
Powstaje jednak pytanie, jakie wyprzedzenie jest wymagane dla takiej jednostronnej zmiany harmonogramu, a w szczególności, czy możliwe jest dokonanie zmiany z dnia na dzień. Odpowiedź brzmi: tak. Należy bowiem zwrócić uwagę, że termin tygodniowy, o jakim mowa w art. 129 § 3 Kodeksu pracy, odnosi się jedynie do tworzenia harmonogramu, ale już nie do jego zmian. Jak wspomniano wyżej - zmiana grafiku odnosi się do sytuacji raczej nagłych, gdzie termin tygodniowego wyprzedzenia byłby w praktyce nierealny.
Niemniej należy także mieć na uwadze, że odrębną możliwość polecenia pracownikowi pracy w dniu, który harmonogramowo nie stanowi dnia jego pracy, zawierają przepisy o pracy w godzinach nadliczbowych, a konkretnie art. 1513 Kodeksu pracy, stanowiący, że "Pracownikowi, który ze względu na okoliczności przewidziane w art. 151 § 1 wykonywał pracę w dniu wolnym od pracy wynikającym z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, przysługuje w zamian inny dzień wolny od pracy udzielony pracownikowi do końca okresu rozliczeniowego, w terminie z nim uzgodnionym." Przyczyny powierzenia pracownikowi takiej pracy nadliczbowej w dniu, który miał być dla niego wolny to (art. 151 § 1 kodeksu pracy): 1) konieczność prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii; 2) szczególne potrzeby pracodawcy.
Poznaj trójmiejskich pracodawców
Dodatkowy dzień pracy - dodatkowy dzień wolny
Odpowiadając zatem już wprost na pytanie czytelnika, należy wskazać, że pracodawca miał prawo polecić pracownikowi z dnia na dzień przyjście do pracy w dniu, który miał być dla pracownika wolnym, jeśli:
- zmiana ta spowodowana była okolicznością obiektywną (np. choroba innego pracownika), a dopuszczalność zmian grafiku wynika z przepisów wewnątrzzakładowych obowiązujących u pracodawcy - wówczas pracodawca ustala zmianę grafiku i informuje o tym pracownika;
- istnieją szczególne potrzeby pracodawcy (gdy dla realizacji normalnych zadań pracodawcy konieczne jest ponadwymiarowe zatrudnienie pracownika) albo zachodzi konieczność prowadzenia akcji ratowniczej lub usunięcia awarii - wówczas pracodawca poleca pracownikowi przyjście do pracy w dzień wolny, a w zamian za to ustala z pracownikiem, kiedy pracownik "odbierze" sobie ten dzień.
Powyższe potwierdza Departament Prawny Głównego Inspektoratu Pracy w swoim piśmie z dnia 6 kwietnia 2009 r., sygn. GPP-417-4560-19/09/PE/RP (Rzeczposp. DF 2009, nr 94, str. 3), wskazując, iż "(...)zmiana godzin pracy pracownika w poszczególnych dniach okresu rozliczeniowego stanowi zmianę harmonogramu czasu pracy tej osoby. Harmonogram czasu pracy nie może być jednak dowolnie zmieniany w czasie trwania okresu rozliczeniowego. Zmiany są dopuszczalne jedynie w sytuacjach określonych w zakładowych źródłach prawa pracy (np. długotrwała nieobecność lub choroba innego pracownika) oraz w Kodeksie pracy (art. 1513 i art. 15111). Jeśli zatem dopuszczalność zmiany harmonogramu czasu pracy pracownika nie wynika z tych przepisów, jest ona niedopuszczalna."
O autorze
![autor](https://s-trojmiasto.pl/zdj/redaktorzy/c38e29305de127597f2db27530adb44a.jpg)
Andrzej Fortuna
radca prawny z kancelarii Radcy Prawnego Fortuna
Miejsca
Opinie (48) 8 zablokowanych
-
2022-10-17 10:11
Ja robię tak: co kilka tygodni kolejny aneks z dodatkowymi obowiązkami
a zabezpieczam się umowami na 3-mce. Nie podpisze, długo nie popracuje :) No i przerwa kilkudniowa żeby nie było, że ciągłość...
- 2 13
-
2022-10-17 10:19
Opinia wyróżniona
Już zszedłem z popołudniowej zmiany (3)
i przyszedłem na rano bo szef mi kazał. :)
- 26 0
-
2022-10-17 14:27
Z przepisów prawa pracy wynika, że dobowy odpoczynek nie może krótszy, niż 11 godzin (2)
W myśl art. 133 § 1 Kodeksu pracy pracownikowi przysługuje odpoczynek dobowy, który wynosi najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Jako dobę przyjmuje się dobę pracowniczą. Udzielenie pracownikowi 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku oznacza, że dobowy czas pracy pracownika wraz z godzinami nadliczbowymi nie może przekroczyć 13 godzin. W zależności od przyjętego systemu i rozkładu czasu pracy pracownik będzie mógł przepracować do 5 godzin nadliczbowych.
Tak więc schodząc ze zmiany popołudniowej np. o 22:00 do pracy można przyjść najwcześniej o godzinie 9:00.- 6 4
-
2022-10-17 15:45
(1)
Przepisy prawne możesz sobie w .... wsadzić. Konflikt z pracodawcą w utłaczającą większością kończy się zmianą pracy, a jak wiadomo, nie każda zmiana wychodzi na lepsze.
- 11 4
-
2022-10-17 21:43
Ja zmieniałem aż znalazlem super pracę ty płacz i rób dla pana haha
- 2 4
-
2022-10-17 10:55
Wszystko
Dla pracodawcy tylko niech sie wezna za te firmy ktore nie placa nadgodzin
- 9 0
-
2022-10-17 11:10
Opinia wyróżniona
nagminne (2)
jest to nagminnie stosowane przez pracodawców jestem kasjerem /sprzedawcą i czasami to mam naprawdę dość potrafią grafik 2 razy w tygodniu zmienić bo ktoś zwolnienie bo ktoś to bo ktoś tamto a ja chcąc utrzymać pracę nic nie mogę zaplanować , zmiana grafiku że zaczynam prace o 7 a zaczynam o 14 jest naprawdę wielką różnicą
- 78 2
-
2022-10-17 16:41
Wyzysk (1)
I tu pojawia się prawo pracownika, nie masz obowiązku odbierać od pracodawcy, na nawet czytać smsa po wyjściu z pracy.
Jednak niestety pracownicy dają się ru***ć na każdej linii, zaś pracodawcy nagminnie to wykorzystują, zgodnie z prawem zresztą :)- 17 1
-
2022-10-17 17:12
Jak dał pracownik numer swojego telefonu,
to pracodawca będzie z tego korzystał. Ja powiedziałem że mojego numeru zgodnie z prawem nikomu nie podaję.
- 11 1
-
2022-10-17 11:45
Kto pracodawcy zabroni ? PiP y ?
- 7 0
-
2022-10-17 12:13
Wizyta u lekarza
Wizyty u lekarza ustalamy według godz pracy. Dostać się do specjalisty jest problemem. Co pracownik może zrobić gdy pracodawca zmienia mu godziny pracy? Czy pracownik ma tu jakieś prawa czy jest już robolem i nikim
- 17 0
-
2022-10-17 14:56
Zmiana
Szef wysłał mi sms że jutro do pracy ??
A ja 300 km.jest od domu bo miałem wolne i jestem u rodziny - czyli cały rok nigdzie nie wyjadę bo pracodawca mi może zmienić grafik???? I cały rok wnapięciu ???.- 21 0
-
2022-10-17 17:35
mieszkamy w PL to oczywiste, ze kodeks pracy jest tylko po to by UE się nie czepiała.
- 6 1
-
2022-10-17 17:41
GAiT potrafi zmienic z dnia na dzien i o tym nie poinformowac
- 3 0
-
2022-10-17 18:02
Czy pracodawca może zmuszać pracowników do przebywania w biurze bez przerwy przez 9 godzin? (1)
Robią tak w pewnym Gdyńskim korpo, nowym pracownikom proponuje się 1h przymusową przerwę, w trakcie której i tak większość ludzi pracuje.
Przebywanie w pracy od 8 do 17 niszczy ludzi i już parę osób się na to skarżyło, ale w HR wysokie stanowisko piastuje osoba, która trafiła tam na zsyłkę -"za mobbing", więc nic z tym się nie dzieje.- 3 3
-
2022-10-17 18:29
To wina pracodawcy iż pracują za darmo przez godzinę? Nadal przysługuję im jeszcze 15 minut płatnej przerwy. Przyczyn godzina-codzienna bezpłatna przerwa jest kompletnie nie potrzebna. Jak już jednak jest... to do kogo pretensje iż zamiast iść na przerwę to pracują? Wyższa produktywność o 9% szczęścia nie daje.
- 3 2
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.