- 1 Kto odpowiada za wypadek przy pracy? (31 opinii)
- 2 Praca w branży edukacyjnej. Warto? (96 opinii)
Sygnalista. Donosiciel czy odpowiedzialny pracownik?
Ustawa z 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów została podpisana przez prezydenta i opublikowana w Dzienniku Ustaw 24 czerwca 2024 r. Co to oznacza i kogo dotyczy? Oznacza konieczność wdrożenia regulacji wymaganych przez prawo UE przez instytucje i firmy zatrudniające powyżej 50 osób. Czasu jest niewiele, bo przepisy wchodzą w życie już 25 września 2024 r. A kim właściwie są sygnaliści i dlaczego mają być chronieni?
Na świecie mówi się o tym whistleblowing, czyli sygnalizacja nadużyć i nieprawidłowości w miejscu pracy. Nie jest to źle odbierane, a nawet przeciwnie sygnalizowanie złych zachować jest czymś ogólnie przyjętym. Na polskim gruncie może być trudniej, bo to wiąż kojarzy się z kolaborowaniem. Czy zatem sygnalista to zaangażowany pracownik, który ratuje firmę przed poważnymi problemami, czy może donosiciel, którego działania mogą być odbierane negatywnie?
Według intencji ustawodawców, donosiciel działa we własnym interesie, w celu uzyskania osobistych korzyści, natomiast sygnalista to ktoś, kto działa w dobrej wierze, kierując się dobrem zakładu pracy. Jak to wyjdzie w praktyce, czas pokaże. Tak czy inaczej odwrotu nie ma, ustawa przyjęta, a aby uniknąć nieporozumień, trzeba się przygotować. Warto znać szczegóły i wiedzieć na przykład, że sygnalista działający w złej wierze powinien obawiać się nawet odpowiedzialności karnej.
Jednak po kolei. Co to za regulacje i czemu służą?
- Regulacje dotyczące sygnalistów mają na celu ochronę osób, które zgłaszają nadużycia i nieprawidłowości w miejscu pracy. Przepisy te zobowiązują firmy do stworzenia bezpiecznych kanałów zgłaszania nieprawidłowości, zapewnienia poufności sygnalistom oraz ochrony ich przed ewentualnymi represjami. W praktyce oznacza to, że pracownicy mogą zgłaszać przypadki np. korupcji, oszustw, naruszeń prawa zamówień publicznych, ochrony zdrowia czy środowiska bez obawy o utratę pracy lub inne formy odwetu. W obliczu rosnących wymagań regulacyjnych i społecznych, posiadanie skutecznych procedur whistleblowingowych jest kluczowe dla ochrony organizacji przed ryzykiem niezgodności, sankcji oraz utratą dobrej reputacji - wyjaśnia Maria Witos-Malinowska, radca prawny w spółce ComplyShield s.c. współpracującej z Agencją Rozwoju Pomorza.
![Nastolatek w pracy. Sezonowych ofert nie brakuje](https://s-trojmiasto.pl/zdj/c/n/2/3747/150x100/3747248__kr.webp)
W skrócie, regulacje te mają na celu zapobieganie i zwalczanie naruszeń prawa oraz innych nadużyć w firmach. Stworzenie odpowiednich procedur i narzędzi pozwala organizacjom na szybsze i skuteczniejsze reagowanie na potencjalne zagrożenia, co w dłuższej perspektywie przyczynia się do budowania bardziej transparentnego i etycznego środowiska pracy.
- Firmy będą musiały wprowadzić szereg konkretnych działań, takich jak: ustanowienie wewnętrznych kanałów zgłaszania nieprawidłowości, przygotowania procedur obejmujących kwestie przyjmowania i rozpatrywania zgłoszeń sygnalistów, a także określenie zasad bezpiecznego przyjmowania zgłoszeń oraz określenia sposobu ochrony dokonujących zgłoszeń, przeprowadzenia szkoleń dla kadry zarządzającej i pracowników, czy dostosowania dokumentacji związanej z zasadami przetwarzania oraz ochroną danych osobowych. Pamiętajmy, że firmy powinny stworzyć taki system, który zapewni, że poufne informacje nie zostaną ujawnione niepowołanym osobom i będą chronione. Dostosowanie do ustawowych wymogów wymaga szczegółowej wiedzy i odpowiedniego przygotowania. To także oznacza konieczność wyznaczenia odpowiednich osób lub zespołów odpowiedzialnych za zarządzanie zgłoszeniami i prowadzenia działań następczych - mówi Maria Witos-Malinowska.
Wprowadzenie takich rozwiązań wymaga czasu i zasobów, ale jest niezbędne, aby firma mogła działać zgodnie z prawem i minimalizować ryzyko związane z nadużyciami. Nieprzestrzeganie tych wymogów może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych, w tym odpowiedzialności karnej zarządu firmy.
- To ważny aspekt, który często jest pomijany w dyskusji na temat sygnalistów. Zgodnie z ustawą, m.in. za brak procedur dotyczących przyjmowania zgłoszeń od sygnalistów czy niezapewnienia im ochrony grożą kary grzywny, ograniczenia wolności, a nawet pozbawienia wolności do lat 3. To oznacza, że osoby na najwyższych stanowiskach mogą być osobiście odpowiedzialne za naruszenia prawa w tym zakresie. Dlatego tak ważne jest, aby organizacje nie tylko wprowadzały regulacje, ale także monitorowały ich przestrzeganie i regularnie przeprowadzały audyty wewnętrzne - mówi Joanną Masiak, radca prawny w spółce ComplyShield s.c.
Jak twierdzą specjaliści, regularne monitorowanie i audytowanie procesów wewnętrznych pomaga w szybkim wykrywaniu i eliminowaniu problemów, co z kolei prowadzi do większej efektywności operacyjnej.
![Czy możemy odmówić pracy, gdy jest za gorąco?](https://s-trojmiasto.pl/zdj/c/n/2/3768/150x100/3768147__c_495_98_2390_1672__kr.webp)
- Ponadto, firmy mogą poprawić swoje wyniki finansowe poprzez minimalizowanie strat związanych z nadużyciami i nieprawidłowościami. Warto również zauważyć, że dobrze funkcjonujący system whistleblowingowy tworzy lepsze warunki dla przepływu informacji wewnątrz organizacji, co może pomóc zarządowi i właścicielom firm w wykrywaniu problemów, których mogą nie być świadomi - dodaje Joanną Masiak.
A co, gdy sygnalista fałszywie oskarża, czy może za to ponieść konsekwencje? Czy takie sytuacje uwzględnia ustawa?
- Tak, sygnalista może ponieść konsekwencje prawne, jeśli świadomie posłużył się nieprawdziwymi informacjami. Zgodnie z regulacjami, takie działania mogą prowadzić do odpowiedzialności karnej i cywilnej. Jeżeli zgłaszający nie miał świadomości nieprawdziwości swoich twierdzeń, a miał uzasadnione podstawy sądzić, że informacje są prawdziwe oraz, że są naruszeniem prawa, to nie poniesie odpowiedzialności. W odmiennej sytuacji fałszywe zgłoszenia, które są dokonywane w celu zaszkodzenia innym osobom lub firmie, mogą stanowić podstawę do roszczeń odszkodowawczych lub zadośćuczynienia z powodu naruszenia dóbr osobistych. Nadto, sygnalista działający w złej wierze powinien obawiać się odpowiedzialności karnej, nawet do 2 lat pozbawienia wolności. Warto podkreślić, że sygnalista musi działać w dobrej wierze, czyli jego zgłoszenie musi być motywowane rzeczywistą troską o dobro organizacji i zgodność z prawem, a nie osobistymi korzyściami czy chęcią zemsty - mówi Maria Witos-Malinowska.
Miejsca
Opinie (128) ponad 10 zablokowanych
-
2024-07-12 17:14
Jeśli donosi szefostwu na kolegów to "odpowiedzialny pracownik"
Jak donosi na przełożonego albo na firmę to donosiciel....
- 2 0
-
2024-07-12 17:56
Jakoś nie wierzę w tajność zgłoszeń
W mojej cudownej firmie, czyli TGD (Transprojekt Gdański) łatwo byłoby uciąć mi premię, a to kluczowa część wynagrodzenia.
Byłoby za to o czym informować, chociażby o braku przychylnego spojrzenia na osoby wykorzystujące swoje urlopy. Są w firmie osoby, które mają kilkadziesiąt dni urlopu zaległego, co jest niezgodne z prawem.
Poza tym firma nie płaci za nadgodziny ani nie oddaje tego czasu w postaci wolnego. Toleruje również niezrównoważony czas pracy, stawiając osoby które siedzą w pracy długo ale mało efektywnie jako tych lepszych od tych, którzy potrafią się wyrobić w ośmiu godzinach. Do tego osoby, które nie mają nic wspólnego z pracą twórczą rozliczają się z urzędem skarbowym na ulgowych warunkach nie mając do tego prawa, bo ich praca nie ma nic wspólnego z twórczością.
To wszystko dzieje się za zgodą i aprobatą prezesa, który jednocześnie kocha brylować w branży i budować PR firmy nowoczesnej i przyjaznej wszystkim.- 5 0
-
2024-07-12 18:09
A niejaki Snowden? Kapuś czy sygnalista
Ach nie, terrorysta, skoro ujawnił nielegalne działania, w tym podsłuchy, u naszych zwierzchników.
- 6 1
-
2024-07-12 20:30
Netzsk
Kolega pracował ponad 12 lat w Norwegii i opowiadał jak tam wygląda sygnalista. Na terenie zakładu umieszczona była skrzynka, gdzie było można wrzucić jaskrawozielona kartkę z nr pracownika oraz krótkim opisem. Jeżeli zgłoszenie się nie potwierdzało to nie było tematu. Jesli zostało potwierdzone to wezwanie do kierownika, który informował o popełnionym przewinieniu + kara finansowa żebyś zapamiętał. Kare mogłeś mieć za zdjęcie kasku podczas pracy na terenie zakładu. Chwalił ten system po 2 latach pracy
- 3 0
-
2024-07-13 08:19
Sygnalista
Koniec świata doczekałem się czasów gdzie konfident zostaje sygnalistą i to jest zgodne z prawem.
- 4 1
-
2024-07-13 17:21
Ewa
Pracowałam z taką osobą, o niskiej samoocenie, miała/ma syna 30 plus na swoim utrzymaniu. Nie potrafiła syna wychować na prawego, wartościowego człowieka. Pani ma grubo ponad 65 lat, ale dla warszawskiego pracodawcy nadal najważniejsze jest, że donosi. Według Pani donoszącej jest to krytyka innych. Próbowałam ostrzec bardzo wartościową dziewczynę zatrudnioną jako kierownik kas przed donosicielką, ale nie zrozumiała. Donosicielka ma się dobrze, synek nadal jest tumanem
- 2 1
-
2024-07-14 09:52
Orwell lepiej by tego nie wymyślił.
Społeczeństwo donosicieli to wymarzony stan dla rządzących.
- 4 0
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.