- 1 Taksówki droższe i trudniej dostępne (223 opinie)
- 2 Plaga rowerowych wraków w Trójmieście (196 opinii)
- 3 Koniec połowów na Oksywiu. Co z kutrami? (247 opinii)
- 4 Trudne życie lokatorów gminnej kamienicy (330 opinii)
- 5 Blokują przejście, stojąc w kolejce do kasy (298 opinii)
- 6 Kiedyś dostałby 1,5 tys., teraz było 3 tys. zł (158 opinii)
Napis "Polizeipräsidium" na siedzibie ABW. Wyeksponować czy ukryć?
Nad głównym wejściem do gmachu Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, przy ul. Okopowej 9 w Gdańsku, prześwituje dawny niemiecki napis "Polizeipräsidium". Na początku przyszłego roku rozpocznie się kapitalny remont elewacji, na której został wykuty. Konserwatorzy zdejmą wówczas pokrywającą inskrypcję warstwę cementu i sprawdzą stan jej zachowania. Na pewno zostanie ona zachowana, ale decyzja o jej zakryciu albo uwidocznieniu zostanie podjęta po oględzinach.
Nasz czytelnik zwrócił uwagę na pewien istotny detal architektoniczny, który jego zdaniem warto wyeksponować po ponad 70 latach. Chodzi o napis "Polizeipräsidium" (pol. prezydium policji), który znajdował się niegdyś nad wejściem głównym do remontowanego właśnie budynku.
- Wszyscy mamy w pamięci dyskusję na temat napisu wykutego w kamieniu nad wejściem do budynku obok dworca głównego. Napis "Postamt" [pol. urząd pocztowy - dop. red.] został zachowany i uwidoczniony, co z historycznego punktu widzenia uważam za słuszne. Za słuszną uważam również krytyczną debatę na ten temat. Mamy w Gdańsku jeszcze jeden podobny napis, tym razem nad wejściem głównym do budynku ABW przy Okopowej - napisał pan Jerzy.
Ponura historia gmachu
Wspomniana inskrypcja została wykuta w piaskowcu i - co zapewne zrozumiałe dla większości czytelników - zakryta warstwą cementu tuż po włączeniu Gdańska w granice Polski w 1945 roku. Po sześciu latach barbarzyńskiej okupacji ze strony Niemców na wszystkich terenach Ziem Odzyskanych masowo likwidowano ślady niemczyzny. W przypadku napisów na budynkach były one skuwane, zamalowywane czy - jak w przypadku obecnego gmachu ABW - pokrywane cementem.
- Napis jest ciągle widoczny. Obawiam się, że najdalej za kilka miesięcy zniknie na zawsze. Może warto rozpocząć dyskusję na temat tego, czy inskrypcja powinna pozostać, czy nie. Chcę dodać, że w tym budynku mieściła się we wrześniu 1939 roku siedziba gestapo. Więziono tu i katowano gdańskich Polaków, w tym mojego ojca. Może warto poddać dyskusji, czy ten artefakt i jego ponura historia warta jest upamiętnienia i zachowania - uzupełnia pan Jerzy.
Najbardziej tajemniczy budynek Gdańska
Warto uzupełnić, że okres II wojny światowej to niejedyny okres, gdy gmach przy ul. Okopowej 9 budził grozę wśród Polaków. Po wojnie był on siedzibą bezpieki - w latach 1945-1954 Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego, a w latach 1954-1990 Służby Bezpieczeństwa. Natomiast prezydium policji, które w polskiej nomenklaturze odpowiada określeniu "komenda policji", odnosi się do czasów między oddaniem gmachu do użytku w roku 1905 aż po rok 1945. Odpowiednio było to prezydium policji: pruskiej (od 1905 roku), Wolnego Miasta Gdańska (od 1919 roku) i niemieckiej (od 1939 roku).
Decyzja o wyeksponowaniu należy do konserwatora
Remont elewacji gmachu ABW odbywa się pod nadzorem wojewódzkiego konserwatora zabytków. To właśnie od decyzji tego organu zależy dalszy los napisu. Już teraz wiadomo, że napis "Polizeipräsidium" zostanie zachowany.
Otwartą pozostaje natomiast kwestia, czy po zakończeniu prac konserwatorskich będzie on widoczny, czy na powrót zakryty, np. kamienną płytą. Wpływ na tę decyzję będzie miał m.in. stan zachowania wykutych w piaskowcu liter. Na chwilę obecną nie można wykluczyć, że tuż po wojnie zostały one skute, a spod cementu prześwitują jedynie ich resztki.
Firmy zajmujące się renowacją zabytków w Trójmieście
- W programie prac konserwatorskich jest wyraźnie zapisana konserwacja i zachowanie tego napisu. On na pewno nie zniknie. To, czy będzie eksponowany, zależy od decyzji konserwatora zabytków, a takowa nie została jeszcze podjęta. Decyzję muszą poprzedzić oględziny komisji konserwatorskiej, która zbada stan zachowania napisu. Nastąpi to w przyszłym roku, kiedy planowany jest remont elewacji od strony Okopowej. Należy zbadać stan zachowania napisu. Sprawdzić, czy to, co prześwituje, nie jest jedynie resztkami skutego napisu. Ale nawet gdyby tak było, zostaną one udokumentowane i zachowane - informuje Marcin Tymiński, rzecznik prasowy wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Prof. Januszajtis: nie można żyć w nienawiści
Zdaniem naszego czytelnika napis powinien zostać ponownie wyeksponowany jako pamiątka historyczna na fasadzie gmachu przy ul. Okopowej 9. Pan Jerzy zdaje sobie jednak sprawę, że taka decyzja zapewne spotka się z niemałym sprzeciwem i dlatego zachęcił do debaty na ten temat. Analogiczna sytuacja - czyli przywrócenie w przestrzeni publicznej pamiątki niemieckiej przeszłości Gdańska - miała miejsce w przypadku powrotu orła pruskiego na gmachu obecnego Central Hotelu przy ul. Podwale Grodzkie 4, co zresztą opisaliśmy w sierpniu 2015 roku.
Wystarczyło przeczytać umieszczone pod artykułem komentarze naszych czytelników, których nie przekonała argumentacja prywatnego inwestora, który odtworzył skutego po wojnie orła. Ich zdaniem to prostu niedopuszczalne, aby w polskim mieście wracały na budynki relikty niemczyzny. Innymi słowy, traktowali to jako podważanie polskości Gdańska czy "rozgrzeszenie" Niemców z okrucieństw, których dopuścili się oni na Polakach w trakcie II wojny światowej.
W związku z tym poprosiliśmy o wyrażenie opinii w sprawie ewentualnego wyeksponowania napisu "Polizeipräsidium" wybitnych znawców historii Gdańska.
- Wojna skończyła się 74 lata temu. Dość tej wojny. A przypomnę, że ja przeżyłem tę wojnę i straciłem na niej swoich bliskich, więc mam prawo tak mówić. Nie można wiecznie żyć w nienawiści. Ten napis jest po prostu pamiątką historii. Przypomnieniem, co pierwotnie mieściło się w tym gmachu. Nie twierdzę, że należy pozłocić ten napis czy podświetlać go wieczorami, ale mógłby być widoczny. On przypomina historię tego gmachu, który, o dziwo, nie uległ zniszczeniu, a po wojnie przejęły go podobne instytucje. To jest też dowód pewnej trwałości, niezależnie od ustroju czy konfliktów. Historii nie zmienimy. Tylko niektórym politykom wydaje się, że można ją zmienić dekretami - argumentuje prof. Andrzej Januszajtis.
Dr Friedrich: odpowiedź nie jest łatwa
W podobnym tonie wypowiada się autor monografii o dziele odbudowy Głównego Miasta po zniszczeniach II wojny światowej. Jego zdaniem napis "Polizeipräsidium" należy traktować jako pamiątkę skomplikowanej historii Gdańska. Tym samym nie widzi przeszkód, aby inskrypcja ponownie była widoczna na ozdobnym portalu gmachu przy ul. Okopowej 9. Z drugiej strony wyraża zrozumienie dla przeciwników tej inicjatywy. Szczególnie tych, których bliscy na własnej skórze przeszli piekło w murach siedziby niemieckiej policji.
Zdaniem Jacka Friedricha kompromisowym rozwiązaniem - które powinno usatysfakcjonować obie strony sporu - byłoby umieszczenie obok portalu tablicy, która informowałaby przechodniów i turystów o tym, dlaczego napis "Polizeipräsidium może budzić negatywne skojarzenia. W tym miejscu należy wspomnieć, że kilka lat temu podobna tablica została zresztą umieszczona na gmachu przy ul. Okopowej 9. Informuje ona o więzionych i torturowanych tutaj ofiarach okresu stalinizmu.
- To historycznie zrozumiałe, że zaraz po wojnie takie relikty budziły agresję. Natomiast w dzisiejszych czasach to po prostu materialna pamiątka przeszłości. Odpowiedź na pytanie, czy wyeksponować ten napis, czy zakryć, nie jest łatwa. Z jednej strony mamy na szali ideał integralności obiektu. Zawsze warto dążyć do przywrócenia takiego stanu, który zakładał projektant. Z drugiej strony nie lekceważyłbym argumentów pozakonserwatorskich, czyli emocji. Ten napis dotyczy policji, która nie budziła najlepszych skojarzeń wśród Polaków w czasach międzywojennych, nie mówiąc już o okresie wojny. Reasumując, oba warianty są warte przemyślenia i spojrzenia na nie z różnych perspektyw - mówi dr Jacek Friedrich, dyrektor Muzeum Miasta Gdyni.
Miejsca
Opinie (462) ponad 50 zablokowanych
-
2019-11-16 23:32
Ci co nawołują do kucia i niszczenia zakłamują naszą trudną historię (3)
Taki był Gdańsk i to się wszystko i tak wydarzyło. I skucie napisu już nic nie pomoże. Nie zachowujmy się jak dzikie hordy ISIS wysadzające wszystkie zabytki na bliskim wschodzie albo jak prostactwo u władzy za Mao Tse Tunga niszczące wszystko co nie było socrealistyczne.
- 11 11
-
2019-11-16 23:40
tylko nie porównujmy napisu zbrodniczej organizacji z tysiącletnimi posągami Buddy. Błagam! Zapytam jeszcze raz, czy widzicie na froncie tych drzwi nasze flagi przy takim napisie?
- 4 1
-
2019-11-16 23:56
Jakoś Niemcy mogli
- 3 0
-
2019-11-17 00:05
Historia ma to do siebie ,że dzieje się cały czas
i każde pokolenie pisze swoją historię. My usuńmy germańskiei znaki z naszego kraju i ludzi ,którzy chcą je zostawić.
- 3 3
-
2019-11-17 01:31
Trudna sprawa-ale w/g mnie jednak tym razem usunąć!! (2)
W/g mnie-gdzie jak gdzie ale w Gdańsku i jeszcze w przypadku tego budynku to na prawdę trudna sprawa. Generalnie jestem za odnawianiem i utrzymywaniem tego typu rzeczy jako część historii Miasta itd.-ale w tym przypadku jest jedno ale...... otóż budynek ten, jego funkcja i dawni lokatorzy nie tylko źle się kojarzy walczącym o wolną Polskę po 1944r ale także-i nie wiem dlaczego o tym autor nie wspomniał-przede wszystkim źle się zasłużył w pamięci przedwojennych Polaków z WMG. Nie ma co się oszukiwać ale jeszcze przed wybuchem II w.ś, niemalże wszyscy Policjanci z Polizaiprasidium niestety wspierali i popierali jak nie NSDAP, to niestety różnego rodzaju bojówki w stylu S.A itp.(jak nie czynnie to biernie), które wielokrotnie napadały, biły (nie jeden raz dotkliwie), znieważały, poniżały itp. Polaków i R.P. Praktycznie nigdy-mimo iż Polski Konsul w WMG z reguły zgłaszał takie zdarzenia-funkcjonariuszom z tego budynku nie udawało się wykryć bądź ująć sprawców(raczej nie trudno się domyślić dlaczego). Nie można też zapomnieć o słynnych Gdańskich Policjantach pilnujących naszych żołnierzy na Westerplatte (a pro pos: przy próbie zniszczenia wartowni tychże Policjantów-z tego co pamiętam-polegli nasi żołnierze zdaje się że strz.Uss i kpr.Kowalczyk!!). Policjanci z tego budynku nie leżeli także i nie spali w czasie ataku na Pocztę Główną w WMG i w czasie aresztowań Polaków 01.09.39 i po tej dacie (można by jeszcze długo wymieniać). Dlatego też w tym wypadku-pisząc wprost wyjątkowo-uważam że jednak ten napis winien zniknąć z krajobrazu Gdańska!!
Ps: i żeby było jasne-nie chodzi mi tu o jakąś nienawiść itp. tylko o pamięć dla tych którzy byli bezkarnie bici, poniewierani itp.i nie mogli liczyć na jakąkolwiek sprawiedliwość i pomoc-jakby nie spojrzeć-funkcjonariuszy Policji z tego budynku!!
Pzd.- 10 7
-
2019-11-17 14:00
Brawo .
Za głos rozsądku
- 2 0
-
2019-11-17 19:47
przeraża mnie tylko
Że to co napisałeś powyżej (o prześladowaniu i mordowaniu Polaków) trzeba komukolwiek tlumaczyć, że to czy zostawić napis jest rozważane...
- 0 1
-
2019-11-17 05:42
opinia
Jeżeli sami policjanci mówią o abw abwera to wiadomo co z tym napisem zrobić . Zresztą zajmowanie budynku po UB i SB do czegoś zobowiązuje .
- 5 6
-
2019-11-17 06:16
...Ah..Gdańszczanie..
Jak tak czytam opinie części czytelników
"skuć, zamazać, zniszczyć zapomnieć" a histori zapomnieć się nieda, wiec zburzmy połowę Gdańska, tę połowę, ktorą zbudowali niemcy, zburzmy i dajmy pole do popipsu deweloperom, niech zabetonóją nam miasto, oj durny ten naród.- 5 10
-
2019-11-17 07:24
Zostawic
- 6 9
-
2019-11-17 07:55
Nie wchodźcie Niemcom w tylną część ciała z eksponowaniem każdego napisu w ich języku (2)
odkrytego na budynkach. Chcę opowiedzieć o pewnej starszej pani - jednej z już nielicznych mieszkanek współczesnego Gdańska pochodzenia niemieckiego, o korzeniach sięgających Wolnego Miasta Gdańska. Pani pod 90-tkę. Kilka lat temu zdumiała mnie jej wypowiedź. Stwierdziła mianowicie z dość dużą pewnością w głosie, żeby nie powiedzieć - butą. Najpierw czuje się gdańszczanką, potem Niemką, a dopiero na końcu obywatelką Polski. I to nie wszystko, bo gdyby tylko chodziło o poczucie przynależności narodowej - to byłby mały pikuś. Kobieta udziela się na niemieckim forum dawnych gdańszczan, ma tam wielu znajomych. Poprosiliśmy ją, by pomogła poprzez to medium i prywatne, liczne znajomości w tych środowiskach o poszukanie pamiątek związanych z jednym z gdańskich kościołów - od początku katolickich. Pani odmówiła, mimo, że wcześniej "niechcący" pochwaliła się, że oprowadzała po nim i dzielnicy w którym się znajduje turystów z Niemiec, bo jest protestantką i nie identyfikuje się z katolicyzmem. I to nic, że wśród tych oprowadzanych byli niemieccy katolicy. Ją to nie interesuje. Jest w wieku, w którym - niech żyje 100 lat - ale wiadomo, nie ma przed sobą kilkudziesięciu lat życia. Ci ostatni świadkowie historii, którzy mieszkają w Niemczech - również. To są ostatnie chwile, by nakłonić ich, by przekazali jakieś prywatne pamiątki, artefakty związane z Gdańskiem do 1945 roku, ale nie, bo mają niewypowiedziany głośno przez samokontrolę poprawności politycznej dystans, podskórne lekceważenie, a nawet pogardę dla narodu, który ostatecznie spolonizował to miejsce, a chciałby zachować dziedzictwo historyczne Gdańska.
- 11 6
-
2019-11-17 14:05
Nazwijmy po imieniu
faszystowska niemra , której nie udało się uciec przed SSojusznikami ze wschodu , albo liczyła na powrót hitlerowców do Gdanska . Oni wszyscy w to wierzyli, bo propaganda mówiła, że cały czas zwyciężaja. Opowiadanie o tej osobie w tak kulturalny i zbyt taktowny sposób nie jest jej godny. Ona by wam wbiła nóż w plecy.
- 2 0
-
2019-11-17 18:39
Jak nazywa sie ta Pani i na jakim forum udziela?
- 0 1
-
2019-11-17 07:55
i co z tego?
jestem przeciw umieszczaniu jakichkolwiek napisów na budynkach w językach obcych!
- 9 6
-
2019-11-17 08:10
Delegatura
Propozycja Pana Friedricha jest chyba tym najwłaściwszym rozwiązaniem. Zostawić napis, lecz dodać tablicę w trzech językach: niemieckim, polskim i angielskim o tym okrucieństwie, którego niemym świadkiem jest ten budynek.
- 6 4
-
2019-11-17 08:27
Oczywiscie ze skuć
Zostawienie go w kraju gdzie Niemcy zamordowali 6 mil obywateli jest policzkiem. Nie mozna wszystko uzasadniać niby historycznie. Za chwile opaski esesmanow beda tez ok
- 11 8
-
2019-11-17 08:29
Masakra
Widzę po opiniach ,ze w niemieckim Gdańsku została tylko garstka prawdziwych potomków przedwojennych polskich gdańszczan , naprawdę smutne to jest .
- 8 6
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.