- 1 Praca w branży edukacyjnej. Warto? (96 opinii)
- 2 Czy możemy odmówić pracy w upały? (59 opinii)
- 3 Dyskusja o krótszej pracy dla urzędników (354 opinie)
Czy pracownikowi biurowemu można kazać sprzątać?
Decydując się na pracę w danej firmie, mamy wyobrażenie na temat zakresu obowiązków, który będzie na nas czekał. Bywa jednak, że wyobrażenia te rozmijają się z rzeczywistością. Czy pracodawca może kazać nam robić rzeczy niezwiązane z naszym stanowiskiem i wykształceniem?
Porady prawne w serwisie Praca
Jestem zatrudniona w prywatnej firmie jako pracownik biurowo-administracyjny. Moim miejscem pracy jest recepcja. Niedawno skończyłam szkołę administracyjną, a to moja pierwsza praca, więc mam kilka wątpliwości. Czy pracodawca może kazać mi sprzątać biuro (odkurzanie, mycie podłóg, ścieranie kurzy), dbać o samochód służbowy (sprzątanie, odśnieżanie, wymiana opon), sprzątać kuchnię i łazienkę oraz przenosić ciężkie sprzęty w obrębie biura?
Na pytanie odpowiada Tomasz Siemoński, radca prawny z Kancelarii Radcy Prawnego - Tomasz Siemoński.
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z art. 22 § 1 Kodeksu pracy przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Z powyższego przepisu wynika, iż istotnym elementem stosunku pracy jest rodzaj wykonywanej pracy, którego wyraźne określenie stanowi nie tylko essentialia negotii umowy o pracę (art. 29 § 1 pkt 1 Kp), ale również podstawę do skonkretyzowania obowiązków pracownika, które z reguły następuje albo w samej umowie, albo w sporządzonym po jej podpisaniu zakresie obowiązków.
Warto jednak nadmienić, iż zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego (wyrok SN z 26.02.2003 r., I PK 149/02, M.P.Pr.-wk 2004, nr 4, poz. 7.) zakres zadań wynikających z zajmowania określonego w umowie o pracę stanowiska może być konkretyzowany nie tylko przez przedstawienie pracownikowi pisemnego zakresu czynności, ale również w drodze poleceń pracodawcy, mieszczących się w granicach zakreślonych ustalonym w umowie rodzajem pracy. Jak słusznie podkreślono w literaturze, "cechą właściwą stosunku pracy jest świadczenie pracy określonej rodzajowo. Oznacza to, że uzgodniony rodzaj pracy wyznacza granice pracowniczego obowiązku pracy, wykluczając tym samym istnienie wszechobowiązku pracownika w zakresie świadczenia pracy. Z rodzajowo określonej - przy nawiązywaniu stosunku pracy - pracy pracownika wynika potrzeba ciągłej jej konkretyzacji, co z kolei funkcjonalnie uzasadnia istnienie pracowniczego podporządkowania, a to z kolei determinuje sposób realizacji pracowniczego obowiązku pracy". A. Zwolińska, 2.3. Rodzaj pracy [w:] Obowiązek wykonywania pracy przez pracownika, Warszawa 2021.
![Będą zmiany w prawie pracy, ale nie od stycznia](https://s-trojmiasto.pl/zdj/c/n/2/3345/150x100/3345529__kr.webp)
W świetle powyższych uwag pełna ocena prawidłowości poleceń wydawanych przez pracodawcę czytelnikowi wymaga znajomości umowy, będącej podstawą łączącego ich stosunku prawnego, a także zakresu obowiązków, jeżeli taki został sporządzony. Niemniej jednak, przy założeniu, że zadania wykonywane przez pracownika biurowo-administracyjnego mają charakter przede wszystkim umysłowy, należy przyjąć, iż powierzenie mu obowiązków typowo fizycznych wykracza poza zakres obowiązków wynikający z rodzaju pracy wskazanego w umowie.
Ponadto zgodnie z art. 211 pkt. 3 Kodeksu pracy pracownik jest zobowiązany do przestrzegania przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym do dbania o należyty stan maszyn, urządzeń, narzędzi i sprzętu oraz o porządek i ład w miejscu pracy. Należy podkreślić, iż obowiązek dbania przez pracownika o porządek i ład w miejscu pracy ogranicza się w zasadzie do utrzymania w czystości swojego najbliższego otoczenia pracy - tj. biurka, komputera, szafek itp. W mojej ocenie czynności takie, jak: odkurzanie, mycie podłóg, ścieranie kurzy, sprzątanie kuchni i łazienki wykraczają znacznie poza wskazany wyżej zakres i sugerują, iż wykonywana przez czytelniczkę praca ma charakter wielorodzajowy. Co do zasady praca wielorodzajowa jest zgodna z przepisami prawa pracy i może być wykonywana w ramach jednego stosunku prawnego, a w konsekwencji można się umówić, iż pracownik będzie wykonywał jednocześnie obowiązki np. księgowego i kierowcy. Niemniej jednak musi być to odzwierciedlone w umowie o pracę. Wobec braku takich postanowień powierzanie pracownikowi obowiązków sprzecznych z rodzajem pracy wskazanym w umowie stanowi naruszenie przepisów prawa pracy, a pracownik może odmówić wykonania takiego polecenia, przy czym zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą (wyrok Sądu Najwyższego z 12 kwietnia 2012 r. sygn. akt II PK 216/11) nie może zostać z tego powodu zwolniony dyscyplinarnie.
W analogiczny sposób należy ocenić legalność poleceń wydawanych przez pracodawcę w zakresie bieżącej obsługi pojazdu służbowego (sprzątanie, odśnieżanie, wymiana opon), jeżeli pojazd ten nie został pracownikowi powierzony na podstawie odrębnej umowy. W przypadku zawarcia takiej umowy obowiązek ten mógłby powstać.
Jeżeli chodzi o przenoszenie ciężkich przedmiotów w obrębie biura, należy mieć na uwadze treść Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych oraz innych pracach związanych z wysiłkiem fizycznym (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1139), które wprowadza normy w zakresie ciężaru, jaki może być przenoszony przez pracownika-kobietę. Zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia masa przedmiotów podnoszonych i przenoszonych przez jednego pracownika nie może przekraczać dla kobiet - 12 kg przy pracy stałej oraz 20 kg przy pracy dorywczej. W tym miejscu nadmienić należy, iż nie jest to jedyne ograniczenie wynikające z przedmiotowego rozporządzenia. Biorąc pod uwagę powyższe, istnieje możliwość, iż pracodawca wydając polecenie przenoszenia ciężkich przedmiotów, nie tylko wykracza poza zakres obowiązków pracownika, ale również działa wbrew przepisom i zasadom bezpieczeństwa i higieny pracy.
O autorze
![autor](https://s-trojmiasto.pl/zdj/redaktorzy/ee46c22d7e8f2053d012eb17dca49878.jpg)
Tomasz Siemoński
radca prawny, Kancelaria Radcy Prawnego Tomasz Siemoński
Miejsca
Opinie (162) ponad 10 zablokowanych
-
2023-01-17 13:05
U nas nadal panuje mentalność
pracownika PGR-u
- 8 5
-
2023-01-17 13:41
Rozczeniowe i zmanierowane gwiazdy zaa biurek nawet do umycia kubka po sobie chcialy by sprzataczki...
- 12 11
-
2023-01-17 13:44
leniwa babka - przy obecnych kosztach pracy niech sie cieszy ze ja ma (4)
leniwa babka - przy obecnych kosztach pracy niech sie cieszy ze ja ma
- 17 74
-
2023-01-17 14:57
(1)
Ciekawe gdzie tacy ludzie pracują, którzy tak piszą .
- 15 2
-
2023-01-17 15:31
Nie pracują
Proste
- 16 1
-
2023-01-17 17:09
a ty
pewnie januszekszef i kobiety u ciebie do obsługi
- 4 1
-
2023-01-19 23:13
Jak ktoś jest inteligentny i zaradny to zawsze będzie
coś miał
- 0 0
-
2023-01-17 13:46
No faktycznie wielka ujma dla biurokratki jak umuje k... albo smieci wyzuci.leniwe,rozczeniowe gwiazdy
- 9 13
-
2023-01-17 13:50
Młodzi pracownicy korpo...
Czasem zastanawiam się jakim cudem dają radę sobie du...pę podetrzeć
- 15 5
-
2023-01-17 14:06
jo jasne najlepiej wszystko robic
trzeba bylo sie uczuc
- 2 9
-
2023-01-17 14:27
Sprzątać, sprzątać!
A jak nie, to teptuchem w plape od pani Krysi!- 5 4
-
2023-01-17 14:31
Wycieram z kurzy swoje biurko, przetre blat w kuchni po sobie, nie syfie w lazience, ale mycie podlog? Litosci. Co innego odkurzyc jak cos rozsypiesz albo nakruszyc, a co innego co tydzien sprzatac biuro czy sluzbowy samochod. Ewakuuj sie z tego januszexu.
- 23 4
-
2023-01-17 14:40
teoretycznie nie można...
Ale zawsze na "open space" znajdzie się jakiś "anioł", który znajdzie sobie kanalizację energii w zarządzaniu otaczającą go przestrzenią, wkręci się do "rady open space" i spacyfikuje "odstających" pod swoje potrzeby.
Chociażby pod hasłem udostępnienia powierzchni i ułatwienia pracy serwisowi sprzątającemu, aby nie podniósł ceny.
Wtedy można szmatą równo jechać (co jest słuszne), bo wszystko jest uporządkowane (co jest czasem przerzuceniem na inne plecy)...- 2 1
-
2023-01-17 14:42
kolejny stopień optymalizacji...
...i self service?
Mamy jedno życie a doba ma 24h.
Oczekiwanie pracy bez wynagrodzenia to niewolnictwo. W niektórych krajach jest penalizowane...- 14 4
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.