- 1 Praca w branży edukacyjnej. Warto? (96 opinii)
- 2 Nauczyciele mogą składać wnioski o nowe świadczenie (192 opinie)
Czy pracownikowi biurowemu można kazać sprzątać?
Decydując się na pracę w danej firmie, mamy wyobrażenie na temat zakresu obowiązków, który będzie na nas czekał. Bywa jednak, że wyobrażenia te rozmijają się z rzeczywistością. Czy pracodawca może kazać nam robić rzeczy niezwiązane z naszym stanowiskiem i wykształceniem?
Porady prawne w serwisie Praca
Jestem zatrudniona w prywatnej firmie jako pracownik biurowo-administracyjny. Moim miejscem pracy jest recepcja. Niedawno skończyłam szkołę administracyjną, a to moja pierwsza praca, więc mam kilka wątpliwości. Czy pracodawca może kazać mi sprzątać biuro (odkurzanie, mycie podłóg, ścieranie kurzy), dbać o samochód służbowy (sprzątanie, odśnieżanie, wymiana opon), sprzątać kuchnię i łazienkę oraz przenosić ciężkie sprzęty w obrębie biura?
Na pytanie odpowiada Tomasz Siemoński, radca prawny z Kancelarii Radcy Prawnego - Tomasz Siemoński.
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z art. 22 § 1 Kodeksu pracy przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Z powyższego przepisu wynika, iż istotnym elementem stosunku pracy jest rodzaj wykonywanej pracy, którego wyraźne określenie stanowi nie tylko essentialia negotii umowy o pracę (art. 29 § 1 pkt 1 Kp), ale również podstawę do skonkretyzowania obowiązków pracownika, które z reguły następuje albo w samej umowie, albo w sporządzonym po jej podpisaniu zakresie obowiązków.
Warto jednak nadmienić, iż zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego (wyrok SN z 26.02.2003 r., I PK 149/02, M.P.Pr.-wk 2004, nr 4, poz. 7.) zakres zadań wynikających z zajmowania określonego w umowie o pracę stanowiska może być konkretyzowany nie tylko przez przedstawienie pracownikowi pisemnego zakresu czynności, ale również w drodze poleceń pracodawcy, mieszczących się w granicach zakreślonych ustalonym w umowie rodzajem pracy. Jak słusznie podkreślono w literaturze, "cechą właściwą stosunku pracy jest świadczenie pracy określonej rodzajowo. Oznacza to, że uzgodniony rodzaj pracy wyznacza granice pracowniczego obowiązku pracy, wykluczając tym samym istnienie wszechobowiązku pracownika w zakresie świadczenia pracy. Z rodzajowo określonej - przy nawiązywaniu stosunku pracy - pracy pracownika wynika potrzeba ciągłej jej konkretyzacji, co z kolei funkcjonalnie uzasadnia istnienie pracowniczego podporządkowania, a to z kolei determinuje sposób realizacji pracowniczego obowiązku pracy". A. Zwolińska, 2.3. Rodzaj pracy [w:] Obowiązek wykonywania pracy przez pracownika, Warszawa 2021.
![Będą zmiany w prawie pracy, ale nie od stycznia](https://s-trojmiasto.pl/zdj/c/n/2/3345/150x100/3345529__kr.webp)
W świetle powyższych uwag pełna ocena prawidłowości poleceń wydawanych przez pracodawcę czytelnikowi wymaga znajomości umowy, będącej podstawą łączącego ich stosunku prawnego, a także zakresu obowiązków, jeżeli taki został sporządzony. Niemniej jednak, przy założeniu, że zadania wykonywane przez pracownika biurowo-administracyjnego mają charakter przede wszystkim umysłowy, należy przyjąć, iż powierzenie mu obowiązków typowo fizycznych wykracza poza zakres obowiązków wynikający z rodzaju pracy wskazanego w umowie.
Ponadto zgodnie z art. 211 pkt. 3 Kodeksu pracy pracownik jest zobowiązany do przestrzegania przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym do dbania o należyty stan maszyn, urządzeń, narzędzi i sprzętu oraz o porządek i ład w miejscu pracy. Należy podkreślić, iż obowiązek dbania przez pracownika o porządek i ład w miejscu pracy ogranicza się w zasadzie do utrzymania w czystości swojego najbliższego otoczenia pracy - tj. biurka, komputera, szafek itp. W mojej ocenie czynności takie, jak: odkurzanie, mycie podłóg, ścieranie kurzy, sprzątanie kuchni i łazienki wykraczają znacznie poza wskazany wyżej zakres i sugerują, iż wykonywana przez czytelniczkę praca ma charakter wielorodzajowy. Co do zasady praca wielorodzajowa jest zgodna z przepisami prawa pracy i może być wykonywana w ramach jednego stosunku prawnego, a w konsekwencji można się umówić, iż pracownik będzie wykonywał jednocześnie obowiązki np. księgowego i kierowcy. Niemniej jednak musi być to odzwierciedlone w umowie o pracę. Wobec braku takich postanowień powierzanie pracownikowi obowiązków sprzecznych z rodzajem pracy wskazanym w umowie stanowi naruszenie przepisów prawa pracy, a pracownik może odmówić wykonania takiego polecenia, przy czym zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą (wyrok Sądu Najwyższego z 12 kwietnia 2012 r. sygn. akt II PK 216/11) nie może zostać z tego powodu zwolniony dyscyplinarnie.
W analogiczny sposób należy ocenić legalność poleceń wydawanych przez pracodawcę w zakresie bieżącej obsługi pojazdu służbowego (sprzątanie, odśnieżanie, wymiana opon), jeżeli pojazd ten nie został pracownikowi powierzony na podstawie odrębnej umowy. W przypadku zawarcia takiej umowy obowiązek ten mógłby powstać.
Jeżeli chodzi o przenoszenie ciężkich przedmiotów w obrębie biura, należy mieć na uwadze treść Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych oraz innych pracach związanych z wysiłkiem fizycznym (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1139), które wprowadza normy w zakresie ciężaru, jaki może być przenoszony przez pracownika-kobietę. Zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia masa przedmiotów podnoszonych i przenoszonych przez jednego pracownika nie może przekraczać dla kobiet - 12 kg przy pracy stałej oraz 20 kg przy pracy dorywczej. W tym miejscu nadmienić należy, iż nie jest to jedyne ograniczenie wynikające z przedmiotowego rozporządzenia. Biorąc pod uwagę powyższe, istnieje możliwość, iż pracodawca wydając polecenie przenoszenia ciężkich przedmiotów, nie tylko wykracza poza zakres obowiązków pracownika, ale również działa wbrew przepisom i zasadom bezpieczeństwa i higieny pracy.
O autorze
![autor](https://s-trojmiasto.pl/zdj/redaktorzy/ee46c22d7e8f2053d012eb17dca49878.jpg)
Tomasz Siemoński
radca prawny, Kancelaria Radcy Prawnego Tomasz Siemoński
Miejsca
Opinie (162) ponad 10 zablokowanych
-
2023-01-17 17:52
(1)
A ja znam takich Januszy biznesu co elektrykom każe gnieść kartony... Co za patologia!
- 7 1
-
2023-01-17 18:44
Nie takie rzeczy się robiło, czasem trzeba umyć samochód szefa, innym razem skoczyć do sklepu po pety, okna umyć, podwórze zamieść, a co go obchodzi jakie masz kwalifikacje?
Czy jesteś elektrykiem, czy lekarzem, to on jest Twoim szefem i zleca Ci pracę.
Płacić, płaci, czy to za leżenie czy za stanie, mam to gdzieś, ważne że płaci.- 1 10
-
2023-01-17 18:22
Opinia wyróżniona
obowiązek dbania przez pracownika o porządek i ład w miejscu pracy ogranicza się w zasadzie do utrzymania w czystości swojego (3)
... najbliższego otoczenia pracy - tj. biurka, komputera, szafek itp. I tyle w temacie, nic więcej i nic mniej.
- 43 7
-
2023-01-17 19:48
To jest wyłącznie kwestia wychowania. (2)
Od małego w domu trzeba było posprzątać po zabawie, w szkole po zajęciach, w pracy po pracy. Sprzątałem po sobie jako pracownik, i tak samo jako pracodawca proszę o porządek w miejscu pracy, ograniczający się do przetartych kurzy, braku śmieci na podłodze, zmywania po sobie naczyń. Jak komuś nie pasuje taka umowa to może pracować na home office i siedzieć sobie w brudzie.
- 9 12
-
2023-01-18 05:50
zmywania po sobie naczyń czyli kibel generalnie także po sobie, każdy pracownik u szanownej pani ma swój własny kibel?
- 7 0
-
2023-01-18 06:13
Sprzątanie stanowiska pracy a sprzątanie całego biura to dwie różne rzeczy. Jeśli nie odróżniasz, to współczuje twoim pracownikom.
- 13 0
-
2023-01-17 18:44
Najlepiej
można to przedstawić na pracownikach sklepu bo tam jest dosłownie wolna amerykanka a mówienie że nic nie musisz to teoria a praktyka i życie to inna bajka.
W sklepach to jest poezja bo nie ma znaczenia jakie masz stanowisko na papierze tam się wyciska z pracownika tyle ile się da czyli pracownik musi czasem przyjąć towar, myć podłogę maszyną,czyścić toalety według grafiku,
układać towar,obsłużyć kasę i trzymać kierownictwu palec prosto w tył....ku.
W sklepach czasem mają magazynierów z doskoku bez angażu tak wygodniej.
Ndjwazniejsza sprawa w tych sieciach jest za dużo przedstawicieli,oddziałowych czy lokalnych zwierzchników bo co drugi durne wytyczne nie mając pojęcia o pracy w sklepie wpadnie na 30 minut zrobić to i to i leci dalej jakby najważniejsze było czy coś stoi na półce po prawej czy lewej stronie.- 12 0
-
2023-01-17 18:57
Wszystko w granicach rozsądku...
...wiadomo swoje biurko trzeba sprzątnąć, swoje śmieci powyrzucać i podłogę wokół siebie odkurzyć. I nic ponadto. Pracuję w pokoju w biurze gdzie jest kilka osób i co piątek każdy po prostu odkurza swój "rejon". Tak samo w swoim aucie służbowym. Szef kupił specjalny odkurzacz do samochodu i też mnie nie zbawi jak co jakiś czas nim przejadę w aucie.
Wiadomo, że mycie podłóg czy okien już wykracza poza moje obowiązki.- 12 0
-
2023-01-17 20:20
Pracowałam kiedyś w jednym z prywatnych przedszkoli na Przymorzu.
Właścicielka zdecydowała się na remont, przyszła ekipa, zrobiła, co miała zrobić i poszli. Razem z innymi koleżankami, nauczycielkami, dostałyśmy polecenie, aby doprowadzić przedszkole do porządku. Mycie podłóg, czyszczenie wszystkiego, co robotnicy zabrudzili itp. Stanowczo odmówiłyśmy - nie miałyśmy w umowie, że jesteśmy sprzątaczkami. Właścicielka zamówiła ekipę remontową, mogła i zamówić ekipę sprzątającą. I tak zrobiła, bo nie miała wyjścia :)
- 18 2
-
2023-01-17 20:46
Sprzątanie po sobie a robienie za sprzątaczkę to dwie różne rzeczy.
Oczywistym jest, że każdy powinien utrzymać w porządku swoje stanowisko pracy, uporządkować dokumenty, umyć po sobie kubek itp. Ale tutaj ewidentnie nie chodzi o trzymanie porządku na swoim miejscu pracy, ale sprzątanie całego biura, w tym toalet, wykonywanie pracy, do której powinna być zatrudniona osoba sprzątająca. Jeśli obie strony nie zgadzały się na to, że do obowiązków pracy na recepcji będzie należało sprzątanie całego biura, to autorka nie powinna się na to godzić.
Inną sprawą jest samochód służbowy. Jeśli jest to samochód przypisany tylko do tej osoby, to oczywistym jest, że powinna o niego dbać i utrzymywać go w dobrym stanie. Wymiana opon, myjnia, nawet nie musi przecież robić tego sama, tylko wystarczy, że pojedzie w te miejsca. No a co do śniegu, to chyba normalnym jest, że każdy kierowca sobie odśnieża swój samochód. Kto inny miałby to robić? Przecież nie zatrudnią specjalnie pracownika na sezon zimowy, który będzie odśnieżał księżniczce samochód.- 7 1
-
2023-01-17 20:58
Czytam komntarze i ...
...brak słów! "Inteligencja" słoikowo-kredytowa z dyplomem gówxxuczelni, produkującej półdebixx ...a wymagania jakby każdy był niezastampialnym top specjalistą. Tylko kasa za nieróbstwo i wymagania, wymagania, wymagania ....
- 5 10
-
2023-01-17 23:35
Praca... (1)
Posprzątać po sobie biurko to oczywiste. Nikt nie lubi siedziec w syfie, rece nie uschną jak co jakis czas przetrze się biurko nasaczoną chysteczką do tego przeznaczoną? A jak ktoś zas*a kibel, to chyba tez sprząta po sobie, prawda? Czy czeka aż szef lub sprzątaczka to zrobią?? Zimą jak naniesiesz syfu do biura to też jedziesz na mopie i sprzątasz jak ewidentnie TY to zrobiłeś? Nie mowie tu o korporacjach, bo tam to tylko kubek i własne biurko "oporządzasz", a od sprzątania to są odpowiednie osoby zatrudnione i to normalne, ale w małym biurze, to nawet wypada po sobie sprzątać. Nikt nie każe myć okien i wykonywać typowo dodatkowej pracy. Chyba,ze w umowie na dzień dobry jest to ustalone w zakresie obowiązków choć mija się to z wykształceniem.
- 3 2
-
2023-01-18 06:16
A ta nasączona chusteczka jest na wyposażeniu biura czy z domu trzeba przynieść?
- 0 0
-
2023-01-18 08:07
Instrukcja obsługi toalet
Niektórzy pracownicy korpo nie wiedzą jak spuszczać wodę w toalecie ( jak trzeba to można nawet kilka razy :)) i do czego służy taka szczotka obok kibelka, nie potrafią trafić zużytym papierem do celu.... i nie wiedzą że wypada pozostawić po sobie czyste WC. Współczuję paniom sprzątającym.
- 7 1
-
2023-01-18 12:00
Mozna
Jak Areczek jest lamusem i sobie pozwala to nic nie stoi na przeszkodzie
- 0 0
Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.